

D3886

། །།[་@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མདྷྱཱ་ལཾ་ཀཱ་ར་པཉྩི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། དབུ་མའི་རྒྱན་གྱི་དཀའ་འགྲེལ། བམ་པོ་དང་པོ། འཇམ་དཔའ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང ཞིག་བརྩོན་འགྲུས་མཚུངས་མེད་པས།།བདག་གཞན་ཕན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །མཐའ་དག་ཕ་རོལ་ཕྱིན་དེ་ལ། །ཕྱག་བྱས་དབུ་མའི་རྒྱན་དབྱེ་བྱ། །ཡུལ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལ་དང་བ་ནི་ལེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་དང་པོའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཡོན་ཏན་ཕུལ་དུ་དབྱུང་དུ་མེད་པ་དཔག་ཏུ་ མེད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་གཞན་དག་དང་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་དང་པོ་ཉིད་དུ་དེ་དག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱག་འཚལ་བ།གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆེ་ བའི་ཡོན་ཏན་བདག་ཉིད་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ཐོས་ནས་ཀྱང་རེ་ཞིག་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ནི་དེ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་དང་བ་མྱུར་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་དག་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་དག་ལ་གནོད་པ་མ་མཐོང་ཞིང་། ཤེས་རབ་ལ་ སོགས་པ་ཡོན་ཏན་རྣམས་གོམས་པས་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཕགས་པ་ཡང་རྟོགས་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་མཁས་པ་དག་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་སྲིད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་ནས་དེ་དག་ལ་དང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ།།དེ་དག་ལ་དང་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་འདོད་པ་རྣམས་དེ་དག་གི་གསུང་རབ་རྣམས་དང་། གསུང་རབ་དག་ལ་བརྟེན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་ཐོག་མར་བརྟག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་གུས་པ་བྱེད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བའི་རིམ་གྱིས་ལེགས་པ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་དང བ་ནི་ལེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ནི་དེ་ལ་འཇུག་པ་ལ་ཡང་ཡན་ལག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་ཕལ་ཆེར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དང་པོར་སྟོན་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པར་འདོད་པས་རང་གི་སྟོན་པའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཤེས་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་རྩོམ་མོ་ཞེས་བཤད་དོ།།དེ་ལ་གང་དག་སུ་རྣམས་ས་ལ་བཞུགས་པ་དེ་དག་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདི་སྤྱིར་སྨོས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཁོ་ན་ཡིན་པར་མངོན་ཏེ། གཞན་དག་ལ་ནི་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ ཡོན་ཏན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བར་འོས་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཡོན་ཏན་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཀྱང་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་འདིར་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་ཏོ། །རང་གི་ དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ།།རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཡང་ཉེ་བ་དང་རིང་བའི་རྒྱུའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་དང་སྤང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་ གཉིས་སོ།།གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་གཞན་དག་ངེས་པར་ལེགས་པ་དང་མངོན་པར་མཐོ་བ་འཐོབ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གནས་ཏེ། འདི་ནི་ཡན་ལག་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་མཐའ་དག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ རྣམས་ཕྱི་རོལ་པ་དང་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བླ་ན་བཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཁོ་ན་དངོས་སུ་ཕྱག་བྱ་བར་འོས་པ་ཡིན་གྱི། །གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་གི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་དག་ལ་དག་བརྟན་བློ་ མངའ་བ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་དག་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

印度语为：Madhyālaṃkārapañcikā，藏语为：中观庄严难解释。第一卷。顶礼文殊童子。
以无与伦比的精进，圆满利益自他，彻底到达彼岸，顶礼后当解说中观庄严。
对具德境生起信心是获得一切善妙的最初因，为使他人对佛世尊这些无上无量功德宝藏生起信心，首先以如实宣说功德为前导而作礼敬：'何者'等。此偈颂显示佛世尊殊胜功德自性。
闻此后，暂时以信心追随者对彼等无疑而速生净信。随法而行者见此等无害，且由修习智慧等功德而特别殊胜，也了知如是智者确实存在，定当生起信心。
为对彼等生信，欲求彼等功德者，首先以审察为前导恭敬研习彼等经典及依经典所造论典以求理解等义。此后，由闻所生等智慧生起次第而获得殊胜善法。
因此，对具德者生起信心是一切善法的主要因。正因如此，由于这也是趣入彼的支分，故大多论著者皆于论初作礼敬。
正因如此，欲造论者为知自师伟大本质而作礼敬，如是而说。
其中，'何者'与'安住于地者，彼等我顶礼'相连。虽是总说，但显然唯指诸佛世尊，因为其他众生无如前所说功德。
因此，为成立应当礼敬世尊，而宣说如实功德。此等功德以自利他利圆满差别而此中显示为二种。
自利圆满复以因圆满与果圆满差别分二。因圆满复以近因与远因差别分二。果圆满复以智慧圆满与断除圆满差别分二。
他利圆满复以令他获得决定善与增上生差别而住二种，此当从支分详释中配释。
此一切功德圆满是诸世尊超越外道、有学、无学大德安住之上的因相。
因此，唯彼等堪为真实礼敬对象，余者则不然，如是显示。
当说支分义：'何者具清净坚固智'者，其中清净是因远离一切贪等垢染。

།འདིས་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་དང་སློབ་པ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྩ་ བའི་བདག་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ཅན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འཆིང་བ་མཐའ་དག་ཉམས་པར་མ་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དྲི་མ་མེད་པའི་བློ་ཅན་དག་ཏུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར།སློབ་པ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་དྲི་མ་མ་ལུས་པས་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱས་པའི་ཡིད་ཅན་ རྣམས་ཀྱང་།དག་པའི་བློ་ཅན་དག་ཏུ་ཇི་ལྟར་རུང་། །བརྟན་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་བློའི་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རླུང་གིས་མི་བསྐྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་མི་སློབ་པ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་གིས་ དེ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ས་ལ་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བར་ཤུགས་ཀྱིས་གོ་བས་ན་མ་བཤད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཐའ་དག་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པ་བཞུགས་པར་མི་རིགས་སོ། ། འདིས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་དག་བརྟན་བློ་མངའ་བར་འགྱུར་ཅེ་ན། ཆོས་ཚུལ་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་གི་ཚུལ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གནས་པའི་ངོ་བོའོ། ། དེ་ཡང་དངོས་པོའི་རིགས་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལྡོག་པ་ལ་ལྟོས་པས་བསྐྱེད་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མར་གཟུང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བས་ཟབ་མོ་ཡང་ཡིན་ལ་ཆོས་ཚུལ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ཡང ཡིན་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ།གང་དག་གིས་དེའི་ཕ་རོལ་མཐའ་མཐོང་བ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འདིས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་རྩ་ ནས་འབྱིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ།དེ་མེད་པས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ བུར་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་སྙམ་པ་ལ་འདི་ལ་འདིའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལྷག་པར་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལྷག་པར་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ནས་བཟུང་སྟེ། ས་བཅུ་པའི་བར་ཡིན་པར་ འདོད་དེ།ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མོས་པ་ལྷག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །གང་དག་གིས་ལྷག་པར་མོས་པ་དེ་ལ་ཐོས་པ་ལ་ སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བའི་རིམ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གོང་ནས་གོང་དུ་འདུ་བྱེད་ཁྱད་པར་ཅན་བསྐྱེད་པས་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའི་ཐུགས་མངའ་བ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ།འདིས་ནི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཇི་ སྐད་དུ་བཤད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ཏེ་སྒྲུབ་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ནན་ཏན་བྱེད་པ་རྣམས་དེའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་ནད་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ནན་ཏན་བྱས་པས་ནད་མེད་པ་འཐོབ་པ་ བཞིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དེ་དག་ཉིད་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཕུལ་དབྱུང་དུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་དང་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བླ་ན་བཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

这是为了显示与外道离贪者和有学者的差别。如是，外道具有一切烦恼根本自性、一切颠倒，具有贪等束缚未断除的心者，怎能成为无垢智者呢？
有学者虽已修断一切垢染，但仍具有染污心，又怎能成为清净智者呢？
坚固是指身语意不相违，因为不被烦恼习气风所动。这是为了显示与无学者的差别，因为他们尚未断除习气。
这显示了断德圆满。'安住地上'意味着'为利众生'，因此不需明说。若非如此，获得一切圆满功德者不应安住。
这显示了如前所说的二种利他圆满。
若问：他们如何成为具坚固智者？故说'甚深法理'等。法即色等诸法，其理即如实安住的本性。
由于无量同类异类事物的差别所生，不能执为量，故如大海。这是声闻等难以测量的甚深，也是如海般的法理，如是词句相连。
对于见到彼岸者，称其为如是。这显示了一切相智的智慧圆满。
这正是断除一切烦恼及习气的因，因为无此故声闻等未断习气。
智慧圆满即是诸佛世尊胜义谛中的一切智性，而非胜义谛本性，因为如是一切无生故。
若问一切智者的智慧如何生起，为显示此因故说'增上胜解'等。增上胜解之名，从胜解行地乃至第十地，皆由于一切处决定执持诸法无自性相的胜解增上而分别。
或者由于同时运作，故说一切因位。对于以闻所生慧等次第生起一切相智，由上上殊胜行而修习具足者，称其为如是。
这显示了如前所说的二种因圆满。这不仅是一切智性生起之因，也是修行之因，因为正确精进修行者必定获得其果，如精进求无病必得无病。
由于他们具足无上自他利益圆满，故安住于外道、有学、大无学之上，是一切众生顶上珍宝，此为结语。

། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཁོ་ན་ལ་ཕྱག་བྱ་བར་འོས་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ན་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་སེར་སྐྱ་དང་གཟེགས་ཟན་ལ་སོགས་པའི་ཡང་བླ་ན་བཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་ཕྱག་འཚལ་བར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་དག་བརྟན་བློ་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་རྣམས་བསྟན་ཏེ། བློ་བརྟན་པ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་རླུང་གིས་མི་བསྐྱོད་པའི་ཕྱིར ཏེ།དགེ་སློང་དག་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཚུལ་ཟབ་མོ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་ཕ་རོལ་གཟིགས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་བསྟན་ཏེ། སྤྱིར་བསྟན་ཀྱང་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་ཏོ།།གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ནི་འདིར་དོན་གྱིས་མངོན་པའི་ཕྱིར་མ་སྨོས་སོ། །དེས་ན་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་དག་སུ་རྣམས་ཆོས་ཚུལ་ཟབ་མོ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་ཕ་རོལ་གཟིགས་པ་ས་ ལ་བཞུགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པར་མོས་པ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའི་ཐུགས་མངའ་བ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་བ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཡང་ཡང་གི་དོན་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་དག་ཁོ་ན་ལ་ཕྱག་བྱ་བར་ བརྗོད་ཅེ་ན།ཆེར་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་དག་ཁོ་ན་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དང་ལྡན་པས་ཕྱི་རོལ་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་བླ་ན་བཞུགས་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ཁོ་ན་ལ་ཕྱག་འཚལ་བར་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་མ་ཞུགས་ པའི་སྔ་རོལ་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ནི་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཚིག་མ་རྟོགས་པ་སྟེ་རྟོགས་པའི་ཐབས་གཞན་མེད་ལ།རྟོག་པ་དང་ལྡན་ཞིང་དོན་དུ་གཉེར་ཡང་སྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་སོ་སོར་ངེས་པའི་སྒྲུབ་པ་མི་ལེན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཉན་པ་པོའི་སྐྱེ་བོ་གཟུད་པའི་དོན་དུ་ རེ་ཞིག་དང་པོར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདིའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་།དགོས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་རྟོགས་པ་ནི་དངོས་སུ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཡང་དགོས་པ་ནི་ ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཕན་ཆད་ནི་རེ་བ་རྣམ་པར་ཆད་པའི་ཕྱིར་དགོས་པ་གཞན་མེད་དོ། །འབྲེལ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་དགོས་པ་དག་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པའི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་གྱི་དོན་དུ་གཉེར་ བར་འཇུག་པ་ལ་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་འབྲེལ་བ་ཅན་ཁོ་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་ནི་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། དེའི་ཕྱིར་འབྲེལ་བ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་པར་མི་བྱའོ། །གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་དག་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་ཡང་རང་ བཞིན་མེད་པ་ལ་ལོག་པར་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ།ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་འགལ་བ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཤེས་པས་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ།

因此，唯有对他们才应当礼敬，而不应对其他人礼敬。从某种意义上说，由于他们超越了世间所认为的伟大者如数论派和尼犍子等，以其至高无上的境界而殊胜，所以教导应当礼敬声闻、缘觉、佛陀和菩萨。
其中，'具坚固智慧'这一词是指声闻、缘觉和诸佛，因为智慧坚固不为退失之风所动摇，如经中所说：'诸比丘，以圣者智慧所断者，即是真实断除。'
'见到如海深妙法门彼岸'这一词是指诸佛世尊，虽然前面已作总说，但因为是主要的，所以又单独提出。'诸位'这一词应当分别与每一类结合。这里由于意义已经明显，所以没有明说'又'字。
因此意思是：对于那些已见到如海深妙法门彼岸并住于地上的诸位，我也礼敬。同样，对于具有修习增上意乐之心的诸菩萨，我也礼敬，这里也要理解'又'的含义。
为什么说只对这些人礼敬呢？因此说'诸大者'等。因为只有这些具有如前所说功德圆满的人超越了外道所认为的伟大者，所以说只对他们礼敬。
在未入此之前，论典的意义极为隐晦，所以文字难以理解，也没有其他理解的方法。虽有思维能力并且希求，但因为不了解修行的目的，所以不能确定各自的修行。因此，为了引导听闻者，首先宣说此品的所诠和目的，故说'如影像等'。
此处所诠是一切法无自性。了悟这一点是直接目的。其目的则是断除一切烦恼障和所知障。此外再无其他目的，因为已无所求。
关联则是指品和目的二者的所成和能成的性质，因为对于引导他人趣入而言，其他支分并非必要。这也只能通过有关联的事物来说明，因为关联本身是不可说的自性。因此不必单独说明关联。
'如影像等'是说明一切法无自性的了悟是断除烦恼等障碍的方法。这是因为一切贪欲等烦恼都是由颠倒所引起，而这种颠倒就是对无自性的事物产生错误认知，表现为执著实有等。与颠倒相违的无自性智慧必定能断除颠倒。

།ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤངས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྩ་བ་ཅན་ཉོན་མོངས་པའི་ ཚོགས་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་གནས་པར་འགྱུར།འདི་སྐད་དུ། ཆོས་ལ་བདག་མེད་མཁས་པ་ནི། །རང་བཞིན་མེད་པ་གོམས་བྱས་པས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །ཉོན་མོངས་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་སྤོང་། །ཞེས་བྱ་བས་འཆད་པར་ འགྱུར་ཏེ།དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་ཡིན་པར་རྒྱས་པར་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་དོན་ཏོ། །བརྟགས་པ་ནི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །དེ་གནག་རྫི་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་གང་ལ་མེད་པ་དེ་ནི་ མ་བརྟགས་པའོ།།འདིས་དགའ་བས་ན་དགའ་བ་སྟེ། གང་ལ་མ་བརྟགས་གཅིག་པུ་ན་དགའ་བ་ཁོ་ན་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །འདིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་རྣམས་མི་བསལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། ཡང་དག་པར་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དང་དོན་དམ་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་བཤད་དོ།།ཡང་ན་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡང་དག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲར་བརྗོད་དེ། དེའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་གྱི། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པའི་དབང་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྤོང་བར་གྱུར་པ་དེ་སུ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གིས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཅི་ལ་མ་རག་པར་སྦྱིན་པ་ ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆས་པ་བརྩམས་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟེན་མི་བརྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཆུང་བའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤང་བ་བསྐལ་པ་མི་ཉུང་བར་གོམས་པར་བྱས་པས་ ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཅི་ལ་མ་རག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི། རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་ཀྱང་མེད་ན་ མེད་པ་ཡིན་པས་གཉི་གའི་དོན་བརྗོད་དེ།རབ་ཏུ་འབད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རབ་ཏུ་འབད་པའི་མཆོག་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་འདིའི་ཟློས་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་འདི་སྐད་དུ། སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་མོད་ཀྱི། ཀླན་ ཀ་ངན་པའི་དྲི་མ་མཐའ་དག་བསལ་བའི་ཕྱིར་འབད་པ་མཆོག་དང་ལྡན་པས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འབད་པ་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཀླན་ཀ་ངན་པའི་དྲི་མ་བསལ་བས་འདི་དབུ་མའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོར་རིགས་པ་ཁོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་ཡིན་པས་འདིར་འཐད་པ།དེ་ལ་ལུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཚད་མས་བརྟན་པོར་མ་བྱས་པའི་ལུང་ནི་གཞན་དུ་ཡང་དྲང་བར་ནུས་པའི་ཕྱིར། དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ཀྱང་ངེས་པ་མི་སྐྱེ་བས་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་སེམས་ལོག་པ་ རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པ་སྨོས་པ་ནི་ལུང་ལས་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་ལུང་དང་འདྲ་བས་དེ་དང་བཅས་ཏེ་དེ་ཡང་ངེས་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚིམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་པ་ནི་ངེས་པ་ སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྟེ་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་གོ་རིགས་པ་ཁོ་ནས་ཆོག་མོད། ལུང་གིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ལུང་ནི་རིགས་པའི་རྒྱན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果断除颠倒，那么以颠倒为根本的烦恼集和所知障碍等一切颠倒的自性怎么会继续存在呢？如所说：'通达法无我的智者，由修习无自性，能断除从颠倒而生的烦恼障碍。'这将要解释的是，执著事物等即是颠倒，这将详细解释。'种种'一词是表示集合的意思。'观察'是对事物真实性的如实分别。牧牛人等的智慧中没有这种观察，那就是'未经观察'。
因为此而欢喜故为欢喜，意思是对未经观察的单一事物仅有欢喜。这表明不否定世俗智慧中显现的诸法。那么，如何是无自性呢？因此说'真实中'。'真实'一词是指由事物力量所生的比量所证知的真实性本质，意思是以真实性观察则为空。
这解释了'真实中'和'胜义中'等词。或者，唯有真实智慧才称为真实等词，因为是其所缘故。依真实智慧的意趣是无自性，而不是依世俗智慧的意趣，这是其含义。
谁能断除呢？因此说'圆满成就自他二利'等。为了成就自他二利，不依赖任何条件而开始修习布施等福德智慧之事的人，称为如是。声闻等由于所依不坚固，悲心和精进微弱，即使经过多劫修习断除一切所知障碍，也不能成就应当成就之事。
菩萨们的一切无所依赖都只是为了成就利他圆满，虽然也不是没有成就自利圆满的目的，所以说二利。'极为精进'表示最胜精进，并且遣除重复。因此说：虽然古代诸师已经宣说一切法无自性，但为了断除一切恶劣诽谤的过失，以最胜精进而宣说。因此精进非无意义。
正因如此，由于断除恶劣诽谤的过失，此称为《中观庄严论》。首先应当以理证成立，因此这里说'合理'。关于'教证'等所说：未经正理印证的教证可以作他解，即使是随信行者也不能生起定解而不会满意。'也'字表示何况邪心者。
说'由事物力量所生'是为了遣除依教言而成的比量，那也与教证相似，连同彼等也不能生起定解故不会满意。理证能生起定解故能令满意。如果这样，那么仅以理证即可，何需教证呢？不是这样，因为教证是理证的庄严。

།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འདི་ནི་རྟོག་གེ་པ་སྐམ་པོས་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་མཁས་པ་ཁ་ ཅིག་གིས་བརྙས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།།རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའམ། གང་དག་ལ་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཡོད་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། གང་ཟག་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པར་ ན་རང་བཞིན་མེད་དེ།དཔེར་ན་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ནོ། །བདག་དང་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་པ་ཉིད་དང་དུ་མ་ཉིད་དག་གིས་རང་བཞིན་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་ པ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར།།རང་བཞིན་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཅིག་ཤོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་མ་ཉིད་དེ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་གཅད་པ་མེད་ན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར་གཅད་པ་མེད་ན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པ་ལྟར་གཅིག་པ་ཉིད་དང་དུ་མ་ཉིད་གཉིས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་གྱི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་གཅད་པ་མེད་ན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པ་དག་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ ན་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དག་ཡིན་ནོ།།འདིས་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང་རིམ་དང་རིམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་གཅིག་ཡོད་པ་དང་དགག་པ་ནི་གཞན་དགག་པ་དང་ ཡོད་པ་མེད་ན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་གཞན་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ།དཔེར་ན་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལྟ་བུར་གཅིག་པ་ཉིད་དང་དུ་མ་ཉིད་ཀྱང་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཕུང་པོ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་ དང་དུ་མ་ཉིད་དག་གིས་བསྡུས་པས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་བོ།།རང་གི་སྡེ་པ་དང་ཕྱི་རོལ་པ་དག་གིས་སྨྲས་པའི་ཕུང་པོ་དང་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་དག་ཡང་དག་པར་ན་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་ པ་དང་འགལ་བ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ།།འོ་ན་འདི་ཅི་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་དང་པོ་ཡིན་པར་རྟོག་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དག་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་ཁས་མི་ལེན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྟེ་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤིན་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་གཞི་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་བོ་སྙམ་དུ་མ་སེམས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། ། ཇི་ལྟར་སྙམ་པ་ལ། འབྲས་བུ་རིམ་ཅན་ཉེར་སྦྱོར་བས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། རེ་ཞིག་གཞན་དག་གིས་བརྟགས་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མ་གྲགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་ཐལ་བར་བསྒྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། གྲགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམས་ལ་ནི་གཉི་ག་ལྟར་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་གཞན་དག་གིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕུང་པོ་གཉིས་སུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་བདག་ལ་སོགས་པ་མ་གྲགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་གཅིག པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་མོད་ཀྱི།དེ་དག་ནི་འབྲས་བུ་རིམ་ཅན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་ཁས་ལེན་ཏེ། ཤུགས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་མེད་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་པས་རེ་ཞིག་གཅིག་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བར་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དུ་མ་དང་ བྲལ་བ་ཡང་ཤིན་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ་མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་རྣམས་སོ།

如果不是这样的话，一些无知者会轻视说这只是干瘪的论理学家的分析。通过'远离自性'或'凡是具有远离自性'这样的词语组合，这就是量果。其论式如下：若诸法非一多自性，则胜义中无自性，如影像。由于自他所说的诸事物也非一多自性，这是能遍不可得，因为一性和多性遍于自性。
为了说明这个遍及性，所以说'如果有自性的话'。'一'指无分。'另一个'指多性，即差别的意思。若无所遮，则无能遮，这就是相违而住的特征。如同无实法若无所遮则无能遮一样，一性和多性二者也是若无互相遮遣则无法确立，由名言而确定。因此，它们是相违而住的特征。
由此也说明了常与无常、次第与非次第等。凡是相违而住的特征，若有一个则遮遣另一个，若无一个则另一个也不存在，因此可以理解没有其他聚，如同有和无一样，一性和多性也是相违而住的特征。因此，由于没有其他聚，自性必定为一性和多性所摄。
自宗和外道所说的蕴和胜性等，真实中是没有的，这是汇集宗法。'真实中'表明不违背现量等。那么，这是应成论证还是自续论证？如果认为是第一种，则因不成立，因为他人不承认一切事物离一多。如果是第二种，也极不成立，因为自身不承认有基础，对方也不成立自性。
对于这种怀疑，说'不要认为此因不成立'。为什么呢？因为'由次第果相应'等。这样思维：首先，对于他人所计的虚空等非共许的自性，只是应成论证；对于共许的自性，两种方式都无过失。因为他人承认一切事物都摄于常无常两聚中。
其中，首先虽然承认我等非共许的自性是一性，但他们承认这些与次第果识等相应，由此间接导出无一性，因此首先成立离一性。由于承认是常性，离多性也极为成立，这是略义。'彼等'指常法。

།རང་གི་སྡེ་པ་དང་གཞན་གྱི་སྡེ་པས་ཁས་བླངས་པའི་དངོས་པོ་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་ཕྱེད་རྣམ་པར་འགྲེལ་བར་བྱེད་དོ། །དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་ རྣམས་སོ།།དགའ་བ་དང་གདུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །དེ་དག་གིས་འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱང་ཅིག་ཅར་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་ མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །འབྲས་བུ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་མ་ཚང་ན་ཤོལ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདིར་ཅིག་ཅར་གྱིས་ཁྱབ་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། གང་དག་ལ་རྒྱུའི་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཤོལ་བ་ ནི་སྡོད་པའོ།།གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་རྒྱུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་གྱུར་ན། དེར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ཙམ་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་གཅིག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་དུ་འོང་བས། ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་མི་འདོད་པ་བཞིན་དུ་རིམ་མ་ཡིན་པའི་རྗེས་སུ་ བྱེད་པ་ཉིད་འདི་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་དུ་འོང་ངོ་སྙམ་པ་ལ།ཤོལ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུའི་ཆོས་མཐའ་དག་གི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདིས་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་ལ་ཡོད་པའི་རྫས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲས་བུར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་བོ་སྙམ་པ་ལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྒྱུར་དུ་མི་རུང་བ་རྣམས་ལ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པར་མི འཐད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་དེ་དག་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནུས་ན་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཕན་པ་མེད་པ་དེ་དག་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར། ཇི་སྟེ་མི་ནུས་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལྟོས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་དེ་དག་ལས་ཕན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ ཏེ་ཐོབ་ན་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཉམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་འབྲས་བུ་བྱེད་པའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བའི་དུས་ན་ཡོད་པ་དང་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་ པས་ན་མི་འདོད་བཞིན་དུ་མགུལ་ནས་བཏགས་པ་བཞིན་དུ་སྟོབས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་རྟག་ཏུ་གནས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་དང་མི་འབྲལ་བར་ཐལ་བར་བཟློག་དཀའོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།གང་ལ་ལྷན་ ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་མཐའ་དག་དང་འདུག་པ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།འདིས་ནི་གང་དག་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ནུས་པའི་སྒྲར་བརྗོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དུས་ལ་སོགས་པར་སྨྲ་བ་གང་དག་དུས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི་། རིམ་གྱིས་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་མཐུ་རྣམས་ལ་ལྟོས་ནས་འབྲས་བུ་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་དག་ཀྱང་འདིས་བསལ་ལོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་མཐུ་དེ་དག་དོན་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ཁས་ལེན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དེ་ཁོ་ན་ལ་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་ཟད་པས བྱེ་བྲག་མེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་སུན་དབྱུང་བ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དེ་དག་དེའི་རང་བཞིན་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དེའི་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་ཉེ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་ན་འབྲས་བུ་འཇིག་པར་འགྱུར། ཇི་སྟེ་ ཉེས་པ་འདིར་འགྱུར་དུ་འོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཕྱེད་འོག་མ་རྣམ་པར་འབྱེད་དེ།རྟག་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སེམས་པའོ། །དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པར་འདོད་པ་དག་ལའོ།

对于'自宗和他宗所承认的事物'等词句是在解释偈颂的后半部分。'第一'是指常法。'喜和苦等'中的'等'字包含了'非苦非乐'等。
'由于它们的果也将同时生起'是指因为没有不具足的因，就像多个果芽等同时生起一样。'果若因不具足则会停滞'等词句是在此处显示同时的遍行性，对于那些因的作用无碍的事物称之为如此。'停滞'即是停止。
如果认为'果若随顺因的一切性质，岂不是果与因二者将完全相同，正如不承许果随顺一切性质一样，非次第的随顺性也应当如此'，对此说'若停滞'等。虽然果不具有随顺因的一切性质，但必定随顺其实体的生灭。若非如此，怎能称为彼之果？若是那样，一切都将成为一切的果。
若认为'由于依赖俱有因，因不具足性不成立'，则说'对于不可转变的诸法，依赖俱有因不合理'等。若它们本身有能力，为何要依赖无益的俱有因？若无能力，也不应依赖，因为从彼等不能获得丝毫利益。若获得利益，则将导致常性失坏。
又'在产生果的时候'等，是说即使承许依赖俱有因，当俱有因临近时，由于自性无差别，随顺与之相关的自性，如同被强迫牵着脖子一般，由于俱有因永远存在，因不具足性必定与果不相离，这种过失难以遮止。此处应理解为'对于具足一切俱有缘并存在者'。
对于'有些人说俱有因即是能力'等，是说有些主张时间等的论师认为，虽然时间等事物有相同的自性，但依赖次第运作的力量而产生诸果，此论也被这个理由所破除。
如此，若承许这些力量是异体，则仅仅是对俱有因的另一种说法而已，没有差别。因此过失也是相同的。若非异体，则由于与其自性无别，如同随顺其自性一样，永远是临近的自性，果如何能灭？
'若认为将有此过失'等是在解释偈颂的下半部分。'执常者'是指认为是常的人。'对彼等'是指对执常者。

།རང་བཞིན་སྔ་མ་ནི་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྱི་མ་ནི་འབྱུང་བར་ འགྱུར་རོ།།རང་གི་སྡེ་པ་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་གཞུང་གིས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པ་འདུས་མ་བྱས། འདུས་བྱས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཐ་ན་རང་གི་ཡུལ་ཅན་ཡིད་ཀྱི་ རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཡང་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པར་འདོད་དེ།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཡིན་གྱི་། དེ་དག་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་དམ་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་ དམ་པར་ཡོད་པའོ་ཞེས་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ལུགས་ལྟར་ན་འབྲས་བུ་རིམ་ཅན་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ན་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་གྱི་འགལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་། །འགལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་འདེབས་ཏེ། ཤེས་པ་གང་ལ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་པ་ དེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་འདུས་མ་བྱས་གང་ཡིན་པ་དེ་སྨྲ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གང་དག་ཡིན་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་དག་གོ། །ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་ལན་དུ་དོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་གྱི་ བསམ་པ་ནི་གང་དག་གིས་ན་གཅིག་པ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་རྒྱ་སྐྱེགས་དང་ཤིང་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་རིམ་ཅན་དང་དེ་དག་འབྲེལ་པར་ནི་ཁས་མི་ལེན་གྱི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུའོ།།ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འགལ་བ་ཁོ་ན་སྟེ། དོན་དམ་པར་ན་ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་མི་རེག་ པ་ཁོ་ནར་ཡུལ་ཙམ་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡུལ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ཡིན་ནོ། །མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་འདེབས་སོ། །འདི་ལ་ཕྱོགས་གཉིས་ཏེ། རེས་འགའ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་གང་ ཡིན་པ་དེའི་རང་བཞིན་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་ཡང་རྗེས་སུ་འབྲང་ངམ།ཡང་ན་མི་འབྲང་བ་ཞིག་ཡིན་གྲང་། གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་ལ་སོགས་པ་དུས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་ པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་གང་ཞིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་གིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དེ་ནི་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་གནས་ སྐབས་ན་འདུས་མ་བྱས་དེ་ཉིད་ལྟ་བུ་སྟེ།ཕ་རོལ་པོས་འདོད་པ་འདུས་མ་བྱས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་དང་། ཕྱི་མས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ནི་གཏན་ཚིགས་འདིའི་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་དེ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ཉིད་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པ་དང་ མེད་པ་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལ་ཡང་རང་བཞིན་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྔ་མ་སྔ་མ་ཡང་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཇི་སྟེ་ཤེས་པ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དོགས་པར་བྱས་ནས་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི། སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་གནས་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། བསམ་གཏན་ཉིད་ཐུར་མ་ཡིན་ལ་གང་དག་ལ་དེས་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་ཕྱེ་བ་ཡོད་པ ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།གཞན་གྱི་དུས་ན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རེས་འགའ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏོ།

前面的自性将会毁灭。后面的将会生起。'自宗某些'等词是在表明不符合说一切有部的宗义。他们认为择灭等无为法，与一切有为法的运行相违背，虽然是实有，乃至对于自己的所缘心识的果也无有作用，因此认为空无一切功能。因为说'因和果是有为法的，而非无为法的'。又因为是瑜伽师殊胜智慧的对境，所以说是胜义有。
因此按照他们的观点，由于不与次第果相应，如何会成为具有一与多自性的相违呢？'相违'等词是在回答。对于任何由修所生的智慧，其所知的无为法，以及具有说法本性的诸位，这是词的组合义。'彼等'指的是诸无为法。
'因为是境与有境'等词是在作为他方的质疑，他方的想法是：不承许如同红花与树那样，次第智与彼等相关而失去一性，而是作为境与有境。境与有境性并不相违于一性，因为胜义中不触及智的自性而仅安住于境性。境不一定唯是因的自性，这是他们的想法。
'不会'等词是在回答。这里有两个方面：或者前识等所知的自性在后识等生起时随行，或者不随行。如果是随行，那么此时前识等就会成为同时，因为诸识的所知自性随行的缘故。
论式是：当某法为某识所知的自性随行时，彼时即是该识的随行自性。如同无为法在自识生起时的情况。对方所许的无为法为前识与后识所知的诸自性也恒时随行，这是自性因。
'若非如此'等词是在遣除此因的不定性。无识时不应有识的所知自性，因为会有太过之失。因此对一法同时有无相违而承许，所以不是不定。
对于第二方面，由于生起不同的自性，以及前前灭去，所以会导致如同彼识般成为刹那性。对'此即前后识所知'等的质疑，以'若如是则于前后位'等来说明。'禅定非是锥'，对于被其开启智慧眼者，这是词的组合。
'他时无'意为有时有。'彼亦'是指无为法的意义。

།མི་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་རིམ་གྱིས་ཡུལ་ཅན་གྱི་རིམ་པ་ལ་ཁྱབ་པས་ཡུལ་ཅན་གྱི་རིམ་པ་ནི་ཡུལ་གྱིས་ བྱས་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེས་ན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་སུ་སྟོན་པ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། སྐད་ཅིག་སྔ་མ་སྔ་མས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རྣམས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རེས་འགའ་བ་ཉིད་དུའང་མི་འཐད་དོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དུས་གཉིས་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་གིས་རློམས་ཏེ་སྨྲས་སུ་ཟད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སུན་དབྱུང་བ་གཞན་ཡང་སྟོན་ཏེ། བསྡུས་པའི་དོན་ནི་གང་གིས་ན་ཕྱོགས་ ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་དོན་བྱེད་པས་སྟོང་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འདུས་པར་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དོན་བྱེད་པས་སྟོང་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བ་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་གང་དག་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་ སྒྲུབ་པ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ།དེ་ལྟ་བུས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་བསལ་བ་ཁོ་ནར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། རྟོག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡོད་པ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་མེད་པ་རྣམས་ལས་ ལོགས་ཤིག་ཏུ་ནི་བསྟན་པར་ཡང་མི་ནུས་ཏེ།མེད་པ་ནི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རློམས་པ་ནི་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །གཞན་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དོན་བྱེད་པར་རུང་བའི་ཡུལ་དཔྱད་པར་མི་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་ གཉེར་བའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ།དངོས་པོ་དོན་མེད་པར་དཔྱད་པ་དག་ཅི་དགོས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། རྟོག་པ་དང་ལྡན་པའི་འཇུག་པ་ནི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གང་ཟག་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམས་གཏན་མེད་ན། ཇི་ལྟར་ བདག་མེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྙམ་པ་ལ།དངོས་པོའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་སྟེ། འདི་སྐད་དུ་དོན་བྱེད་ནུས་པར་གྲགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལས་བཟློག་པ་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་ནི་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ། དགག་པའི་སྒོ་ནས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་འགོག་པར་བྱེད་ཀྱི། གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་ནུས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་གཞི་མེད་པར་འགོག་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གཞན་ལ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་སྙམ་པ་ལ། གཞན་ནི་བསྒྲུབ པ་ཡང་མེད་དགག་པ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།འོ་ན་གང་དག་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དངོས་པོར་འདོད་པ་དེ་དག་ལ་ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ཇི་ལྟར་འདི་ལ་གཏན་ཚིགས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ སྙམ་པ་ལ།དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་མཁས་པ་རྣམས་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ལ་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་ལ། དོན་བྱེད་ནུས་པ་ལ་ཡང་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ནི་རིམ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་དོན་ བྱེད་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཅན་གང་ཟག་ལ་ཡང་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་ལོག་ན། སྐད་ཅིག་པས་ཁྱབ་པ་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་ཡོད་པ་ལྡོག་པ་ཡང་སྒྲིམ་མི་དགོས་པར་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ཡང་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཏན་ ཚིགས་གྲུབ་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།སྐད་ཅིག་པ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་རང་བཞིན་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དུ་མའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་རང་བཞིན་ཕྱི་མ་གཞན་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྔ་མ་ཡང་མ་ཞིག་པའི་ཕྱིར་གཅིག་པུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

所谓'不会超越'是指由于境的次第遍及有境的次第，有境的次第是由境所作，故说明遍及性的意思。因此，由于是因缘所作，故不应说是无为，因为前前刹那产生后后诸刹那的缘故。若不如此，诸刹那将成为无因。因此也不合理为偶尔性，因为有无二时无差别的缘故。'这一切都是我慢而说'等，是说明其他过失，其总义是：由于空无作用，故不成为所立法性，如此不摄入所立法中，因为空无作用者应为具有思择者所舍弃的缘故。由此也应了知已遮破那些对无常性等能立，于有等上说是不定性者，因为欲说具思择言说境界能作用相的有为能立性的缘故。如此不能离开无法而显示，因为无即是离一切功能之相的缘故。我慢即是我执傲慢。'若非如此'是说若不欲观察能作用境，则于求作用之士夫，应说何须观察无义实事，因为具思择趣入遍及具义的缘故。若如是补特伽罗与色等诸法皆无，则如何成立无我？对此说'于如是事物相'等，此说：即于所知能作用上遮遣增益而由有门成立补特伽罗等无我，由遮门则遮遣色等颠倒增益体性，并非于离功能的补特伽罗等上作无基遮遣。那么于余如何成立？说'于余无所立亦无遮遣'等。那么对于那些许补特伽罗是常等不可说相为实事者，如何成立无自性？如何于此成立因？对此说'是故能作用'等，正因如此，诸智者说能作用是实事相，而能作用亦为刹那性所遍。其余则与次第及相违作用相违的缘故。于有法补特伽罗上若离刹那性，则如所说刹那所遍之有离，亦不须勤勉即成。又'刹那非刹那'等是说明因成就，若成为刹那性则由生起异异自性故成多自性。若非刹那性则由不生后异自性故，及前亦未坏故成一性。

། གཉི་གའི་ངོ་བོ་ཡང་མི་སྲིད་ན་ནི་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལོག་ན་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་གནས་པ་ནི་མེད་དེ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པས་མ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཟག་ལ་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། ། རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་རྟག་པའི་ཕུང་པོ་གནས་པ་རྣམས་ལ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་ཕུང་པོ་གཉིས་སུ་གཞག་ནས། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བར་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང གཞན་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བདག་དང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །བཟློག་པ་ནི་མ་ཁྱབ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རགས་པ་ནི་ཡན་ལག་ཅན་རྣམས་སོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྲ་ མོ་རྣམས་སོ།།ཕུང་པོ་སྔ་མ་བསྟན་པ་ལ་མི་རྟག་པ་རྣམས་ནི་མ་ཁྱབ་པའི་ཕུང་པོའི་ནང་དུ་འདུས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ཏེ། དེས་ན་དེ་དག་ལོགས་ཤིག་ཏུ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བར་རབ་ཏུ་མི་བསྒྲུབ་བོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱོགས་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་ དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།བསྒྲིབས་པ་དང་མ་བསྒྲིབས་པ་ནི་བསྒྲིབས་པ་དང་མ་བསྒྲིབས་པ་དག་གོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་བསྒྲིབས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་དག་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་ཐ་དད་པ་ཅན་ དག་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པར་རང་བཞིན་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་གཞོང་བུ་སྣ་ཚོགས་ན་འདུག་པའི་རྒྱ་ཤུག་ལྟ་བུ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱོགས་ཐ་དད་པ་ཅན་དང་ལྡན་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་ བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་ཐ་དད་པའི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་མི་ལེན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་རང་བཞིན་ གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་གཅིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།སྤྱི་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་གཅིག་དང་འབྲེལ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཕྱོགས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ནི་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་གཞན་ན་གནས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་གསལ་བ་གཅིག་གིས་བསྡུས་པའི་ རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་གཞན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་བཞིན་མེད་ན་འབྲེལ་བ་མི་རུང་བསམ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རགས་པ་རྣམས་ཀྱང་བསྒྲིབས་པ་དང་མ་བསྒྲིབས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཆོས་གནས་པའི་ཕྱིར། ལུས་ཅན་དང་ལུས་ ཅན་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་བསྒྲིབས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཕ་རོལ་པོས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་དོགས་པ་བསལ་བ་སྟེ། ཕ་རོལ་གྱི་བསམ་པ་ནི་རྟེན་དངོས་པོ་ གཅིག་ལ་བསྒྲིབས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འགལ་གྱི།རྟེན་ཐ་དད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་གཅིག་ལ་ནི་བསྒྲིབས་པ་དང་མ་བསྒྲིབས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མ་གྲུབ་བོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཡན་ལག་རྣམས་ལ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་བོ་སྙམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ཡན་ ལག་ཅན་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལ་ཡན་ལག་ཅན་དག་ཇི་སྟེ་ན་ཡན་ལག་རྣམས་དང་ལྡན་ནམ་མི་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་གཉིས་ཏེ། རེ་ཞིག་གལ་ཏེ་མི་ལྡན་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བསྒྲིབས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། ཡན་ལག་ཅན་གྱི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ནི་བདེན་ན། འོན་ཀྱང་ཡུལ་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་ཆད་པས་བསྒྲིབས་པ་དང་མ་བསྒྲིབས་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མི་མཐུན་པར་གནས་པ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ལུས་དེ་དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ན་གནས པའི་ཕྱིར་སོ་སོ་སོ་སོར་ཅིའི་ཕྱིར་མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་བ་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་སོ།

如果两者的本性都不可能存在，那么怎么会不离开一和多的自性呢？能遍若是相违，所遍就不会存在，因为会导致能遍不遍的过失。因此，补特伽罗的因就是成立的。首先，如是已经证明了常住的诸蕴离开一和多的自性。
又若不如是，建立二蕴后，为了证明一切事物离开一和多的自性，又说'其他诸人'等。遍满是指遍一切处，如我和虚空等。相违应知是不遍。粗大是指有支分的诸法。微尘等是细微的诸法。
在前面所说的蕴中，无常法已包含在不遍蕴中，所以不必另外证明它们离开一和多的自性。对于瓶等有差别部分的诸法，称为如是。有覆和无覆是指有覆和无覆二者。这二者的事物即是有覆性等，等字包括动和不动性等。
论式是：凡是具有差别部分的瓶等诸法，必定不是一性，如放在不同碗中的葡萄。虚空等事物也具有差别部分，这是能遍相违的现量，这是应成论证。
为了说明因的遍摄性，说'虚空等与具有差别部分的树等相关'等。如果不承认是异性，那么此时与虚空等相关的一切显现自性应成一处，因为是与共相等一事物相关的自体。
若不如是，若有差别部分，则共相等就不会存在于他处，因为是被一个显现所摄的自体。也没有其他异性，因为无自性则决定不可能有关联。
粗大法由于有覆无覆性等相互矛盾的法存在，如同有身和无身，不应是一性。
'若说有覆等是支分的'等，是遣除对方说不成立的疑虑。对方的想法是：依于一事物则有覆性等相违，但依于不同所依则不相违，因为一支分上有覆和无覆性等是不成立的。那么如何呢？是诸支分的，所以因不成立。
'这些有支分者'等是作答。其中有支分者是否与诸支分相应不相应，这是两种情况。首先，如果是不相应的情况，那么当时所说'有覆等是诸支分的，而不是有支分者的'这话虽然正确，但是由于处所互相隔绝而有有覆无覆等不同法存在的所知身体，以及脚等处于不同处所，为什么不成为眼识的对境，这是应该解释的。

།འོན་ཏེ་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ངེས་པར་ཆོས་འགལ་བ་གནས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕ་རོལ་གྱི་བསམ་ པ་ནི།གང་གི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཅན་དེ་དང་ཡན་ལག་དེ་དག་འདུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་ན་དེ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཕ་རོལ་ཁས་ལེན་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཁྱོད་ཁས་མི་ལེན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཉེས་པ་ ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན།གཞན་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རགས་པ་ནི་དུ་མ་ཚོགས་པ་ཙམ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི་གཅིག་པུ་ནི་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་རགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཆོས་འགལ་བ་གནས་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་རགས་པ་གང་ ཞིག་ཡན་ལག་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པར་ཀུན་ཏུ་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཡན་ལག་བསྒྲིབས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པས།ཡན་ལག་བསྒྲིབས་པ་ལ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་ནི་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བསྒྲིབས་པ་དང་མ་བསྒྲིབས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཆོས་འགལ་བ་གནས་ པར་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ།།རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་རགས་པ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལ་ཡང་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་གང་ཐོག་མར་དེ་རྩོམ་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཐོག་མར་དེ་རྩོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ལྟ་བུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ།དེ་དག་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་རགས་པའི་རྫས་དང་པོ་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཁོ་ན་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །རགས་པ་གདགས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་སུ་བཤད་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་རགས་པ་གདགས་ པའི་རྒྱུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་དེ་ལྟར་གནས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ཀྱི་རྫས་གཞན་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལ་ཕྲ་རབ་ཕན་ཚུན་རེག་གོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་རིགས་མཐུན་པ་མང་པོས་བསྐོར་བ་རྣམས་ནི་བར་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། རགས་པར་ འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ།དཔེར་ན་སློབ་དཔོན་དགེ་བསྲུངས་ཀྱིས། གང་ལ་ཕྱོགས་ཆ་ཐ་དད་ཡོད། །དེ་ནི་གཅིག་པུ་མི་རུང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་སུན་དབྱུང་བའི་བསམ་པས། ཐ་དད་ཕྱོགས་ནས་མང་པོ་དག་།འགའ་ལ་ཀུན་ནས་བསྐོར་ཙམ་དུ། །བརྗོད་པར་ཟད་ཀྱི་རྡུལ་ དེ་ནི།།ཆ་ཤས་བཅས་པའི་བདག་ཉིད་མིན། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་ཕྱོགས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདིས་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་ཙམ་དུ་བརྗོད་པར་འགྱུར་གྱི། ཡན་ལག་དང་བཅས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ ཟད་དེ།འདིར་ཡང་བར་དང་བཅས་པ་དག་ཁོ་ནར་གནས་སོ་ཞེས་དེ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ་རེག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་བར་དང་བཅས་པ་དག་ཀྱང་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འདབ་ཆགས་པ་ཁོ་ནར་གནས་སོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཙུན་པ་ན་རེ་རྡུལ་རྣམས་མི་རེག་ཀྱང་བར་ མེད་པས་རེག་པར་འདུ་ཤེས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འབྱར་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་གོང་བུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ ཅི་འདྲ་བ་དེ་ཁྱབ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་མ་ཁྱབ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེས་ནི་སྣང་བྱེད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་དང་ཕྱོགས་གཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་མི་འཐད་དེ། ཐམས་ཅད་དང་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་ ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ།

若说是'具有'这一方面，则此时必然会导致相违法存在的过失，这是所要说明的。'如果它们也是那个'这句话中对方的想法是：由于具分与支分是以和合为相的关系，因此不会被分别观察，这就是他的想法。'就是那个'是说如果询问，对方承认'就是那个'。如果你不承认'就是那个'，那么此时将有什么过失呢？
'否则'等词的意思是：粗大物仅仅是多数的聚合，而不是单一的。'这比那更为粗大'等词是在证明相违法的存在，即如此：凡是与支分一起被观察到的粗大物，在支分被遮蔽时也应当同样被观察到，然而实际上并未被观察到。因此，被遮蔽与未被遮蔽等相违法的存在已经得到证实。
首先这样就否定了粗大物有单一自性。现在也要否定极微。然而，'或者最初组成它'等词是说：如胜论派所计度的那样，他们认为只有极微才能组成从二微等开始的粗大实体。'粗大假立因'是说明经部的观点，他们说粗大假立的原因仅仅是极微如此安住，并没有其他实体。
对此，有人说极微之间相互接触。其他人则说：被同类多数包围的诸极微必定是有间隔的，这是产生粗大错觉的原因。例如，如阿阇黎护法所说：'若有方分差别者，彼定非是一'，为了破除这个论点而说：'异方诸多者，唯说遍围绕，此微尘自体，非有支分性。'
这其中的含义是：以'异方'为因，只是说明多数极微互相围绕，而不是说有支分。这里也是认为它们只是有间隔而存在。其他人说：既不接触也不是有间隔，而是紧密相邻而存在。如同尊者所说：'诸微虽不触，无间故生触想'。
对此，按照第一种观点，如果以全体相粘，由于一切自性相互渗入，聚合将变成仅一极微的大小。'以全体'是指遍及极微的自性的意思。'以一分'是指自性未遍及的意思。这是在否定所说的：由于发光极微是单一自性，因此'全体'和'一分'这些词不合理，因为全体和一分是不同对境的缘故。

།ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཡང་རིགས་མཐུན་པ་རྣམས་དང་རེག་པར་མི་འདོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་། ཕྲག་ནི་སྣང་བ་དང་མུན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིགས་མི་མཐུན་པ་སྣང་བ་དང་། མུན་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་དང་ནི་རེག་པར་འདོད་པ་ཉིད་ དོ།།སྣང་བས་མ་ནོན་པའི་མུན་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དམ་། མུན་པས་གནས་སུ་མ་བྱས་པའི་སྣང་བ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་འབྱུང་བ་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་བྲལ་བ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བར་མེད་པའི་ཕྱོགས་ ཀྱང་ཕྲད་པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ནའི་ཁོངས་སུ་འདུས་ཏེ།ཕྲད་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བར་གྱི་ཡུལ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་ནི་འབྱར་བ་མ་གཏོགས་པ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་དོ། །དོན་དེ་ཉིད་སྒྲ་གཞན་གྱིས་བརྗོད་ཀྱང་གཞན་དུ་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་སྤྱིར་སུན་དབྱུང་བར་འབྱར་ བ་དང་ནི་བསྐོར་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ལ་དབུས་ན་ཡོད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་རང་བཞིན་གང་གིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་ལ་བལྟས་ཏེ་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ལ་བལྟས་སམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་བརྟག་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་བསྐོར་ བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་རང་བཞིན་ལ་བལྟས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་ཕྲ་མོ་གང་ལ་རང་བཞིན་དེ་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་རྡུལ་ཕྲ་མོ་གང་ལ་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ལ་བལྟས་པ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ ཏེ་དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཉིད་དོ།།སྦྱར་བ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་བལྟས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དབུས་ན་གནས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་ན་གནས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལྟ་བུའམ། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁང་པ་ལ་ཁང་པ་གཅིག་ བལྟས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།བསྐོར་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་ལ་བལྟས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ཕྱོགས་ཐ་དད་པ་ན་གནས་པ་ཡིན་ན་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་པུ་ལ་བལྟས་པའི་རང་བཞིན་དག་ཏུ་མི་འགྱུར་ ཏེ།རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་ལ་རང་བཞིན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་མེད་ན་བལྟས་པ་ཡང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ན་བསྐོར་ཏེ་གནས་པ་མེད་པས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཡང་ཡན་ ལག་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་གསལ་བར་རབ་ཏུ་བདག་གིས་རྣམ་པར་མ་ཕྱེའོ།།རྡུལ་ཕྲ་མོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནས་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ལ་ལྟོས་ནས་རབ་ཏུ་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འབད་མི་དགོས་པར་ གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྡུལ་ཕྲན་རང་བཞིན་མེད་གྲུབ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདིར་འཐད་པ། དེ་ཡི་རང་བཞིན་དེས་བརྩམས་དང་། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་རང་གི་སྡེ་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་ པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་པར་འདོད་དོ།།ཁམས་གཞན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་དངོས་སུའམ་བརྒྱུད་པས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱིས་བརྩམས་པ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་བརྗོད་དོ། །བྱེ་བྲག་ལ་སོགས་པ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་གཉིས་པོ་ ལ་སོགས་པའི་བར་འབྲས་བུའི་རྫས་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་དང་བརྒྱུད་དེ་བརྩམས་པ་ཁོ་ནར་འདོད་དོ།།གྲངས་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་མངོན་སུམ་མམ་བརྒྱུད་པས་རྫས་རྣམས་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པས་དེའི་ཡོན་ཏན་ ཞེས་བྱའོ།།འདེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་མངོན་སུམ་མམ་བརྒྱུད་པས་དེའི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་དག་ཡིན་ཏེ། ལས་ནི་ལུས་ཅན་གྱི་རྫས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་ལས་ནི་དེའི་ལས་ཏེ་ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གང་དག་ལ་དེའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།

即使按照第二种观点，不愿与同类接触，但由于肩是光明和黑暗的本性，所以愿意与异类的光明和黑暗微尘接触。光明未被压制的黑暗分离，或者黑暗未占据的光明分离，这是不合理的，因为这两者的产生只取决于地域等相互分离而已。无间的方面也包含在接触的方面之中，因为是接触的同义词。对于远离中间地域的事物，除了粘着之外没有其他形式。即使用其他词语表达这个意义，也不会有所改变。
为了总体破斥一切方面而说'粘着和环绕'等。其中，处于中央的微尘，是以何种本性面向一个微尘而住，是否以同样的本性面向其他微尘，这是两种观察方式。如果按照第一种观点，则环绕的所有微尘都将成为同一方向，因为面向其本性的缘故。
某微尘具有某一本性，那就是它的本性，某微尘具有面向该本性微尘的特征，这样组织语句，其实体就是那个。组合就是，面向一个微尘本性的本性是单一方向的，比如处于中央的微尘的东方所住的微尘，或者如同面向东方房子的一所房子。由于环绕的所有微尘都是面向一个微尘的本性，这是本性的因。
如果处于不同方向，就不会成为面向所欲微尘一者的本性，因为该微尘没有其他本性。没有本性则不可能面向，因此因不是不定。因此，实际上没有环绕而住，所以微尘们不会增大。按照第二种观点，我也没有明确分析会导致有支分的过失。
仅由微尘无自性的成立，就不费力地成立了依微尘而假立的一切法无自性，为了显示这一点，而说'微尘无自性成立'等。这里的道理，说'由彼自性所造及'等。其中，首先自部认为，凡是安立为色界的，都是微尘的本性。其他界也是直接或间接依靠微尘，所以说唯是微尘所造。
毗舍释等认为，二微尘等之间的果实体唯是由微尘直接和间接所造。数量等性质大多直接或间接承认唯是实体，因此是它们的性质，所以称为'彼性质'。举起等各种行为大多直接或间接是它们行为的本性，因为行为依靠有形的实体。它们的行为就是彼行为，凡是具有彼本性的行为差别，都称为彼行为。

། སྤྱི་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱང་རྫས་ཐ་མ་ལ་ཡོད་པ་དག་ཡིན་པས་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ཏེ། རྫས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་འདི་ལྟར་སྤྱི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལས་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར ཕལ་ཆེར་དངོས་སུའམ་བརྒྱུད་པས་དེ་དག་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དོ།།ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་དངོས་སུ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་པ་དག་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུའི་རྫས་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་དག་ཀྱང་གང་གི་ཕྱིར་འདུ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་དང་འདུ་བ་ཅན་དུ་འདོད་པ་དེའི་ ཕྱིར་འབྲེལ་བ་ཅན་རྣམས་མེད་པས་འབྲེལ་བ་ཅན་དང་འབྲེལ་བའི་ངོ་བོ་འདུ་བ་ཡང་མེད་པ་ཁོ་ནའོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀུན་ཏུ་ཆད་ན་ཇི་ལྟར་གནས་ཐོབ་པར་འགྱུར། རང་གི་སྡེ་པ་དག་ནི་གཟུགས་ ཅན་གྱི་ཁམས་བཅུ་པོ་དག་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་རྣམ་པར་འགྲེལ་པར་བྱེད་དོ།།འོ་ན་འདུས་མ་བྱས་ལ་ཐབས་ཅི་ཡོད་སྙམ་པ་ལ། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་འདུས་མ་བྱས་མཐའ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟེན་པ་རྣམས་ནི་དངོས་སུ་འབྲས་བུའི་རྫས་ལ་སོགས་པའོ། །ཉེ་བར་བརྟེན་པ་རྣམས་ནི་བརྟེན་པ་ལ་བརྟེན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ནམ་མཁའ་ ལ་སོགས་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་མི་བརྟེན་པ་ཇི་ལྟར་དགག་སྙམ་པ་ལ།རྟག་པའི་དངོས་པོ་ནམ་མཁའ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །གཉིས་དང་གཉིས་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་དུ་བརྗོད་པ་དངོས་སུ་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་མཚུངས་ པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རྣལ་མ་དང་སྦྱར་རོ།།དེ་ལ་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ནི་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ལོ། །ཤེས་པ་ཙམ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ནི་གཉིས་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཤེས་པ་རྣམ་ པ་མེད་པ་ཁོ་ནས་ཡུལ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།གཞན་དག་ན་རེ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལྟར་ན། ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་འཛིན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་བའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་རིག་པ་ལ་གང་གིས་ན་ རང་རིག་པ་ཁོ་ནར་འདོད་ཀྱི་།ཕྱི་རོལ་མ་ཡིན་པ་འབྲེལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་པར་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་སྟེ་དེ་ནི་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཡུལ་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཡུལ་རིག་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་གཞག་། གལ་ཏེ་ཤེས་པའི་སུལ་འཛིན་པའི་ལས་ནི་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན། གང་གིས་ན་ཡུལ་རིག་པར་གཞག་པར་བྱ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་རང་རིག་པ་ལ་ཡང་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་སོ་སྙམ་པ་འདི་སེམས་ལ་བསྔོགས་ནས་རང་རིག་པ་ལ་ཡང་རང་འཛིན་པའི་ལས་ཅི་འདྲ་བ་དེ་ཉེ་བར སྟོན་ཅིང་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མི་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར།རྣམ་ཤེས་བེམས་པོའི་རང་བཞིན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏོ། །མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་རང་རིག་པའི་ལས་ནི་ཤིང་རྟ་དང་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་བེམས་པོའི་རང་བཞིན་དག་ལས་ལོག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་། གསལ་བ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ལམ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །ཇི་སྟེ་བྱ་བ་དང་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་གཞག་སྙམ་པ་ལ། བྱ་དང་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པར་ཟད་ཀྱི་དེ་བཞིན དུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོར་ཡང་མི་འདོད་པ་ཉིད་དོ་།རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་མི་འཐད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པ་པོ་དང་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོའམ། རིག་པར་བྱ་བ་དང་རིག་པ་པོ་དང་རིག་པའི་ངོ་བོར་རོ།

共相也有两种，差别相也是存在于实体最后的那些，因此共相和差别相，即称为诸实体的共相和差别相，这样词句应当组合。其中，如是存在性和牛性等，由于具有实体、德性、作业三者，所以大多直接或间接依于彼等。差别相也大多唯是直接依于彼等。
如前所说的果实体等，由于以所谓和合的关系力而认为是与彼和合者，因此由于无有关系者，也必定无有关系者与关系的本性和合。因此，这一切由于是以极微为根本，所以当极微断绝时，如何能获得安住？自部诸师说十种色界是极微积聚，以如是等文句解释颂义。
那么，对于无为法有何方法？对此说'虚空等一切无为'等。'诸德性也大多'是说声等非极微的德性。所依者是直接的果实体等。近所依者是依于所依等。
对于如何遮破虚空等不依于极微的疑问，说'常法虚空'等。余者易解。'应当直接显示以二与非二方式所说'，是指与心所相应的识蕴无自性这一正说。
其中，知与所知存在性的方式是二的方式。唯识存在性的方式是非二。其中二的方式也有两种：有些说识无相而了别境；其他说唯有相。
其中按照无相一方，识取外境不应理，因为无有关系因。对于自证，为何唯许为自证而非外境，有何关系？若说由于是自证的自性而安立为自证，那么由于是取境的自性，为何不安立为了知境？
若问识取境的作用是怎样的？由何而安立为了知境？那么对于自证也同样可以质难，思及此而为显示自证的取自作用也是如何，并成立质难不相同，故说'识异于无情自性'等。略义是：自证的作用唯异于车、墙等无情的自性，不待他明而入言说之道。余者易解。
若问为何不安立为作用与作者事，故说'非作用作者事'等。这仅是譬喻，同样也不许为所取能取事。注释中也如是显示。'由三性不成故'是指所生、能生、生的本性，或所知、能知、知的本性。

། ཅིའི་ཕྱིར་མི་རིགས་སྙམ་པ་ལ། འདི་ལྟར་སྐྱེ་བའི་སྔ་ལོགས་ན་ནི་མེད་པས་ནུས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་བདག་ཉིད་བསྐྱེད་པ་ན་མ་སྐྱེས་པའམ། སྐྱེས་ཟིན་པ་ཞིག་སྐྱེད་པར་འགྱུར་གྲང་ན། རེ་ཞིག་མ་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བའི་སྔ་ལོགས་ན་དེ་མེད་པའི ཕྱིར་རོ།།མེད་ན་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་སྐྱེས་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་སྐྱེས་ཟིན་ཏེ་ནུས་པའི་ཚེ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡང་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ ཡིན་ན་འཆོལ་བ་དང་ཐུག་པ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།།གང་ཞིག་གང་དང་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་མི་རིགས་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིག་པར་བྱ་བ་དང་རིག་པ་པོའི་དངོས་པོ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། རིག་པར་བྱ་བ་ དང་རིག་པ་པོའི་དངོས་པོ་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་དོ། །ཕྱི་རོལ་རིག་པའི་བྱ་བ་མི་རུང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཤེས་པ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ སོ།།ཇི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་ལུགས་ཀྱི་དོགས་པ་བསུ་བའོ། །ཡུལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་རིག་པ་ལྟར་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་རང་ བཞིན་དེ་ཉིད་མ་གྲུབ་པར།དེའི་རང་བཞིན་གཞན་ལ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་གཉིས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རང་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་བཞིན་དུ་དོན་ཡང་ རིག་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྨྲ་བ་ཉམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཁྱོད་དེ་ལྟར་ཡང་མི་འདོད་དོ།།ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ངོ་བོ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཤེས་པ་དོན་དང་ལྷན་ཅིག་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་བ་མ་ ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་རིག་པར་བྱེད་པར་གོ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ།འབྲེལ་བ་གང་གིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འོ་ན་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པས་ཀྱང་འབྲེལ་པར་བསྟན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་དུས་མཉམ་པ་དག་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དེ་འདྲ་སྟེ། དེས་ན་ཡུལ་ཁོ་ན་རིག་པར་འགྱུར་གྱི། མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་མ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་ལན་དུ་མི་རུང་སྟེ། བརྟག་པར་བརྩམས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་ཞིག་ན་དོན་རང་རིག་པར་བྱར་རུང་སྙམ་པ་ལ། གལ་ཏེ་དོན་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་ བཞིན་དུ་གྱུར་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཤེས་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དུག་གིས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་དུག་བཞིན་དུ་གདུག་པ་ཡིན་ལ་གང་ལ་དེས་མ་རུང་བར་བྱས་པའི་བསམ་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་ པ་མ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི།རང་རིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་དོན་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཤེས་པའོ།

对于'为什么不合理'这样的疑问，说到'这样在生起之前是不存在的所以无有功能'等等。事物要产生自身时，是产生未生起的还是已生起的呢？首先，不是未生起的，因为在生起之前它是不存在的。既然不存在就远离一切功能，因为不存在的特征仅此而已。
如果是已生起的这一方面，那么此时已经生起具有功能时，所要产生的自体已经成就，因此不应该再作为所生。若不如此，就会成为混乱且无有止境。
某物与某物的成就和安乐不是一体的，它就不应该是那个的自性，因为会有过度扩展的过失。正因为如此，所知和能知的事物也被遮除，因为所知和能知的事物是以所生等性质来区分的。
'因此'是总结。为了显示外境认知的作用不合理，所以说'因此这是识的'等等。'如果'是迎接对方观点的疑问。'是对境各别认知'的意思是'因为是缘取对境的自性'。
如同识如何了知自身一样，缘取对境的自性本身未成立，以'其自性他处无'等来说明。如果承认能知和所知二者是一体性的话，那么此时自证的特征仅仅是明了的体性，因此如同自证一样对境也应成为所知，但你也不如此承认，因为会导致二相说的失坏。
以'决断的体性'等来解释。'彼'是词尾。虽然识与对境不是同一自性，但识能了知对境，对于'为何不能如此'的疑问，说到'以何关联'等等。
那么认为'因为从彼生故而有关联'，说到'仅仅从彼生起'等等。正因为如此，依赖同一聚合也不应说有关联，因为对同时的眼等也会有此过失。
如果说识的自性就是如此，因此唯能了知对境而不了知眼等，这个回答也不合理，因为所要观察的自性本身未成立。
对于'何时对境可成为自证所知'的疑问，说到'如果对境也成为决断的自性'等等。'成为自性'意思是'成为自性'。'彼之自性'是指决断的自性。'因为是识的对境决断的体性'意思是'因为是'。
对于认为'确实如此'，说到'被执著外境对象的毒'等等。执著外境对象本身如毒一般有害，凡是被它损害了思维的。'某'指的是考察者等，他们这样说：'不仅识无有行相，也无有自证。'如此，这是对境，这是能知。

།དོན་དང་ཤེས་པ་དེ་དག་ཀྱང་བདག་ལ་གྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲགས་པ་འདིར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པ་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་ན་དོན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ མི་འགྲུབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཤེས་པ་འདི་མ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་རེ་ཞིག་དོན་ནི་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་གྲུབ་བོ། །དོན་དེ་ལས་ནི་ཤེས་པ་ཡང་དོན་གྱིས་གོ་བས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པ་མེད་པས་ཤེས་བྱ་ཉིད་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་ནས་ ཤེས་པ་ནི་གསལ་བ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དོན་གྱི་གསལ་བ་ནི་ཤེས་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གསལ་བ་ཡང་གསལ་བ་མ་ཡིན་ན་ནི་གསལ་བ་གསལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་གཞན་གྱི་མངོན་སུམ་བཞིན་དུ་མདུན་ན་རྣམ་པར་གནས་ པའི་དོན་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་པ་གསལ་བ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཡང་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ལྟར་ན། དོན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དོན་རིག་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྲེལ་བའི་རྒྱུ་ཡང་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ནི་སྔར་བཤད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་དོན་དངོས་སུ་རིག་པ་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་ བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ་།།གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡོད་པའོ། །གདགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་པའོ། །དེས་གཞག་པ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་བརྙན་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པར་བྱེད་དོ།།གཞག་པ་ནི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་བརྙན་གང་ཡིན་པ་དེ་རིག་པ་ཉིད་དོན་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སུ་ཞིག་མི་ འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པར་སྨྲ་བའོ།།འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་པའོ།། །།བམ་པོ་གཉིས་པ། རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་མི་འཐད་པར་བསྒྲུབས་ནས་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ དུ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་ནས།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ནི་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་ལ་ཡང་རྣམ་པ་རྣམས་བདེན་པར་འགྱུར་བའམ་ཡང་ན་བརྫུན་པར་འགྱུར་གྲང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་གཅིག་དང་ ཐ་མི་དད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་གཅིག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རི་མོ་བརྐྱང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མི་འགྲུབ་སྟེ། རི་མོའི་རྣམ་པ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་ པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་རྣམས་བརྩལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་རྣམས་ལས་ཤེས་པ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་བཞིན་དུ་དུ་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཆོས་འགལ་བ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་ཁས་མི་བླང་བར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་འདོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གང་ ཞིག་དུ་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མི་འདོད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དུ་མ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེའི་ལུགས་ཀྱི་དོགས་པ་བསུ་བར་བྱེད་པའོ།།མགྱོགས་པར་འབྱུང་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱུར་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་ཏོག་ཨུཏྤལའི་འདབ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པས་ནི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བར་བྱེད་དོ།།ཤིན་ཏུ་མྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མཐོང་བ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིག་ཅར་དུ་མཐོང་བའོ།

对于那些意义和认识也成立于我这一说法的声称，在此也不会成立，因为如果认识完全不成立，将导致一切意义完全不成立的过失。
即使这个认识不成立，暂且意义是现量所成立的。从那个意义中，认识也由意义推知而成立，因为没有认识就不合理有所知性，针对这样的疑虑而说'认识是明了的'等。
意义的明了不是异于认识，就是认识本身。如果明了不是明了的话，由于明了非明了的缘故，如同他人的现量一样，即使在前方显现的意义也不会成为现量。
若不如此，则成太过。即使认识是明了的，按照主张认识无相的观点，意义在任何方面都不会成为现量，因为也没有'这是意义的认知'这样关联的原因。
这就是前面所说的，如此则在认识无相的立场上没有直接认知意义。此外，'认识无相的这个立场'等，是显示如同有相论者所说的那样，任何假立也都不存在。
'影像'是指存在于认识中的意义之相。'假立'是指假设。'由此安立、成为认识本性的影像'等是作详细解释。
安立是存在于认识本性中的，即成为认识本性的影像，认知它就是认知意义，因为是在因上假立果法的缘故。'谁不承认'是指主张认识无相者。'这也'是指假立。
第二品：首先这样证成了认识无相立场不合理之后，为了要证成认识有相立场也不合理，而说'如果这样的话，认识有相性是不合理的'等。
对此，'诸相是真实的还是虚妄的呢'是两种立场。其中按第一种立场，由于与单一认识不可分的自性的缘故，如同单一认识的自性一样，就不会成为种种相。
因此，通过展开的图画等相的力量不能成立外境，因为没有与图画相同的相故。如果说由于经验所成立故诸相不是被寻求的，那么当时由于诸相与认识不可分故，如同诸相一样将成为多性。
若不如此，由于相违法安住的缘故，就不应承许为不异。'如此认为'等，是迎接那个不愿意成为多性而证成不是所欲的立场的怀疑。
'因为迅速生起'是指因为快速生起。'青莲花瓣'等是作详细解释。'因为极其迅速'的意思是因为极其快速生起。'那个见到'是指同时见到。

།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན། ལྕུག་མའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་བློ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་ བྱེད་པས་མྱུར་དུ་འབྱུང་བ་ཅིག་ཅར་དུ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ།ལྕུག་མའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་བློ་རྣམས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ནས་བསྡུའོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཏ་ལ་དང་མཚོ་དང་རོ་བྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་བསྡུ་སྟེ། ལྕུག་མ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ལ་ཡང་རྒྱུ་མཚུངས་ པའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་ཡིན་པར་འཛིན་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དུ་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ལྕུག་མ་ཏ་ལ་ཞེས་ཐོས་པ་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐོས་པ་ཐ་དད་པ་ནི་རིམ་གྱིས་འཛིན་པས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་རྣམས་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་འདིས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དངོས་ པོ་ཅིག་ཅར་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པའང་འགའ་ཁོ་ན་ལ་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ།རྒྱུ་འདྲ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ནི་ཐ་དད་པར་མི་རིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་གང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ། །རྒྱུ་རྣམས་ནི་གདོན་མི་ཟ་ བར་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་ཙམ་ལ་བསམས་ནས་དངོས་སུ་བཏགས་པར་ཟད་དོ།།ཁྱོད་རིམ་གྱིས་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་ཅིག་ཅར་ཡིན་པར་འཛིན་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མྱུར་དུ་འབྱུང་བ་ལས་གཞན་ཁས་མི་ལེན་ལ་རྒྱུ་དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་མཚུངས་ ཏེ་ཅིག་ཅར་གྱི་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་ནི་མྱུར་དུ་འབྱུང་བ་ཙམ་ལ་རག་ལས་ཏེ།འབྱུང་བར་ཟད་པས་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱུར་དུ་འབྱུང་བ་མ་ཚང་བ་མེད་ཀྱང་གང་མི་འབྱུང་བ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མྱུར་དུ་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་འདྲ་ཡང་རྒྱུ་ཅན་འབྲས་བུ་ཅིག་ཅར་གྱི་དངོས་པོར་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཐ་དད་པར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་ནི་རྒྱུའི་བྱེ་བྲག་གིས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི ཕྱིར་དེ་རྒྱུ་ལ་ཡོད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་འབྲས་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་གཞན་ཡང་ཁས་མི་ལེན་པས་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །སུན་དབྱུང་བ་གཞན་ཡང་། ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་འབའ་ཞིག་ལའང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་སོ།།རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིང་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་རྣམས་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་བློ་རྣམས་ སོ།།སེམས་པ་ནི་འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དཔྱོད་པའོ། །དཔྱོད་པ་ནི་སྔོན་མ་བྱུང་བའི་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་བློ་སྦྱོང་བའི་ཡིད་ལ་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །སེམས་པ་དང་དཔྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་དུས་ དེ་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ།།གནས་སྐབས་དེ་ནི་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གང་ཡིན་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །གཅིག་ཏུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འོག་མའི་ཕྱེད་རྣམ་པར་འགྲེལ་ཏོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བས་སོ། །ཕ་རོལ་གྱི་ལུགས་ལས་ཀྱང་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མྱུར་དུ་འཇིག་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རིམ་གྱིས་འཛིན་པ་མེད་ན་ཅིར་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ། རྣམ་པ་དག་ནི་ཐ་དད་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དཔེ་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་ཡང་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མགལ་མེ་ལ་ཡང་ཅིག་ ཅར་དུ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

如果是这样的话，对于'竹笋的声音等的认知'这样的说法，为了避免过度推论，表明不是同时认知快速生起的原因，将'竹笋的声音等的诸认知'这些词组合起来。'等'字所包含的是棕榈树、湖泊和品尝味道等的声音，因为竹笋等的声音也是因相同，所以会产生同时性的增上慢。
因此，听到'竹笋、棕榈'等声音时不会有差别，因为听觉的差别是由次第认知造成的。具有果的诸因不一定必然产生。因此，认为同时认知事物的原因只存在于某些情况，对此说'相似因缘的原因不应有差别'等。
这样想：凡是作为因的事物，必定只能产生果。所说的'诸因不一定具有果'，这只是就因的本质而言的假立。你只承认快速生起是次第生起诸法被执为同时的增上慢的原因，而这个原因在一切处都相同，执著为同时性事物的增上慢只取决于快速生起而已。
既然仅仅是生起，就一定会在一切处生起，因为因不会有不具足的情况。即使快速生起不缺少，但若不生起，就不应该是它的因，因为会有过度推论的过失。因此，虽然因的快速生起特征相同，但有的产生同时性事物的增上慢，有的不产生，这种差别是不合理的，因为果的差别是由因的差别造成的。
因此，由于它不随因的有无而转，所以不是因的果。也不承认其他因，所以只能是无因。另外还有其他过失，所以说'即使是唯一的意识分别'等。'分别'是指妄念。'唯一'是指不与其他异类认知混杂。'不长久住'是指刹那性。'诸认知'是指眼等诸识。
思维是指观察当下的行为等。观察是指对未曾有过的事物自性的证悟。'等'字所包含的是修习心的作意思维等。思维和观察等的时候就是那个阶段。这个阶段具有生起的本性，这样组织语句。'总之'等解释下半部分。'因此'是指下文所说的原因。'从对方的观点来看'是指一切都承认快速灭的缘故。
如果想：没有次第认知会如何？对此说'诸相虽有差别'等。为了说明火轮的比喻也不成立，所以说'对于火轮也同时'等。

།རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་ལ་ནི་མཐོང་བ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་རྣམས་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པས་མགལ་མེ་ལ་འཁོར་ལོའི་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་གྱི། མྱུར་བར་ འཁོར་བར་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་སོང་བས་མི་འཁྲུགས་པར་བསྐྱེད་པ་འཁོར་ལོའི་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པ་སྐྱེད་དེ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དེ། དྲན་པ་ཁོ་ནས་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བའི་ཡུལ་ འདས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་ནི་དངོས་པོ་མྱོང་ཟིན་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་རྣམ་པ་མི་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མྱོང་ཟིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དྲན་པའི་ཚེ་རྟོགས་པ་ཡང་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །འགལ་ ལམ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་།ལན་དུ་འགལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པའོ། །དེ་ནི་གསལ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞིག་པས་སོ། །མདུན་ན་འདུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་ཞེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།དྲན་པའི་ཡུལ་ནི་འདུས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པའི་ཡུལ་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མི་གསལ་བའོ། །ུཏྤལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་འབིགས་པ་དཔེར་བསྟན་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ུཏྤལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་ཅིག་ཅར་ཕིགས་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཨུཏྤལའི་འདབ་མ་འབིགས་པ་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལྟར་ཅིག་ཅར་དུ་འཛིན་པར་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་མ་ ཡིན་ནོ།།ུཏྤལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་ཕིགས་པ་ལ་ནི་རིམ་པ་ཡང་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གྲུབ་ཀྱི། འདི་ལ་ནི་ཚད་མ་ཡང་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །ུཏྤལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་འབིགས་པ་ལ་ནི་མྱུར་དུ་འགྲོ་བ་ཙམ་གྱིས་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་མེད་དེ། རྩེ་གཅིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་ བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ནི་རིམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལ་མང་པོ་དག་ལ་བྱེད་པ་གཅིག་གིས་འབིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་དོན་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །སྦྱོར་བ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། རིམ་ ཅན་བླ་འོག་རིམ་པར་གནས་པ་རྣམས་མི་གཅིག་གི་བྱེད་པས་ལུས་ཅན་གྱིས་ཕུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིམ་གྱིས་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ཟངས་ཀྱི་གླེགས་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ུཏྤལའི་འདབ་མ་ལ་སོགས་པ་བླ་འོག་གི་རིམ་པར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་གཅིག་གི་བྱེད་པས་ལུས་ ཅན་གྱིས་ཕུག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་གལ་ཏེ་ལུས་ཅན་གཅིག་གིས་ཅིག་ཅར་དུ་ཁྱབ་པར་གྱུར་ན་ནི་རིམ་ཅན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ལུས་ཅན་ལ་གང་གིས་ན་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་ནི་དེའི་ཚེ་གཞན་ལ་ཡང་ཁྱབ་ པར་མི་འགྱུར་བ་རང་བཞིན་གཞན་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཚེ་རང་བཞིན་མི་ཉེ་བས་ཀྱང་གཞན་མི་ཕིགས་མི་སྲིད་པས་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་དག་གི་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཡང་རི་མོ་བརྐྱང་བ་ལ་ སོགས་པ་ལ་ཅིག་ཅར་དུ་སྣང་བ་མི་འགལ་བ་ཁོ་ནའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སུན་དབྱུང་བར་བཤད་དོ། །རྣམ་པ་སྣ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་གི་རིགས་མི་མཐུན་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་སྣ་གཅིག་ལ་ཡང་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་པས་སྣ་ ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་བློ་མི་འབྱུང་བར་ཤར་དང་བྱང་དང་དམའ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆར་སྣང་བའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ།།དུ་མར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་གཞུང་གི་དོགས་པ་བསུ་བར་བྱེད་དོ།

所说的'不合理'是指不正确，就像在旋转火把成圆形时，虽然是次第生起的视觉，却产生同时把握的慢心，这并非是对火把产生圆形的错觉，而是由于快速旋转的相续所致，产生了不混乱的圆形错觉，因为显现清晰的缘故。
若不如此，则不应有清晰显现，因为仅由忆念连接的缘故。不是由见到，因为所见境非过去，且无分别的缘故。忆念是已经经验过的对境，所以形相不清晰，因为没有已经经验过，且在忆念时认知也不清晰，这是归纳的意义。
问:'相违吗？'答:'相违。'问:'这会如何？'答:'说。'其中'彼'指忆念。应理解为'彼非明显'，为什么呢？因为已灭。'现前存在'是指现在的意思，认为忆念的对境是过去的。'成为其本性'是指成为忆念对境的本性。'如是种类'是指完全不清晰。
所举莲花百叶穿透的比喻也是不相同的法，为了说明这点，说'同时穿透百叶莲花的认知'等。在穿透莲花叶时，不像见到旋转火把等那样有极其清晰的同时把握的认知。
在穿透百叶莲花时，次第性是由其他量成立的，而在这里却没有任何量。在穿透百叶莲花时，仅仅因为快速进行就不会产生同时把握的认知，因为没有专注，这是确定的意思。
'推理是次第'应如是连接。这里何为推理，对此说'对多数进行一个作用所穿透'，这仅仅是说明意义。其推理如下：凡是上下次第排列的诸物，由一个作用者的有形体所穿透者，必定是次第发生，如铜板等。莲花叶等上下次第排列的诸物也是由一个作用者的有形体所穿透，这是自性因。
若不如此，如果一个有形体同时遍及，就不会成为次第性，因为有形体没有其他自性使得遍及一个事物时不能遍及其他。当时因为自性不近也不可能穿透其他，所以不是不定。
'某些'是指某些外境实在论者，按照他们的观点，虽然认知具有行相，但对于展开的画等同时显现并不相违。'若如是'等是说明破斥。'单一行相'是指未与不同类的颜色混杂，即使是单一行相，也因为把握青色、黄色等行相而不生起杂多显现的心识，因为显现为东、北、低等部分的缘故，确实有杂多性。'许为多'等是迎接对方论典的疑问。

།འོ་ན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་དང་ཕ་རོལ་པོས་གང་ཡན་ལག་ མེད་པའི་རྡུལ་གྱི་ཡུལ་འཛིན་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཆ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་ཤས་མེད་པ་སྟེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་མྱོང་བ་ནི་གང་ན་ཡང་མེད་དེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རགས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པའི་ ཕྱིར་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བསྟན་ཏོ།།དེས་ཁས་བླང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ཙམ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཁས་བླངས་ཤིང་ངོ་། །དེ་ལྟར་མི་དམིགས་བཞིན་དུ་འོན་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ཁས་མི་བླང་སྙམ་པ་ལ། རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་ཡོད་ པའི་ཐ་སྙད་དགག་པ་བསྟན་ཏོ།།རྣམ་པ་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ཉིད་ཡིན་ཡང་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པར་ངེས་པས་ཤེས་པ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་གཅིག་གི་ཕྱོགས་ཅིའི་ཕྱིར་འགལ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་བ་འདི་སེམས་ལ་བསྡོགས་ནས། གཞན་ཡང་བཅོས་མ་ དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པ་གཅིག་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་སུན་དབྱུང་བ་བསྟན་ཏེ།ཆོས་འགལ་བ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་པུ་ཉིད་ཡིན་པ་བསལ་ཏོ། །རྣམ་པ་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་དེ་ལ་ཡང་ཆོས་འགལ་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་སྣ་ ཚོགས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་དོན་དམ་པར་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འགལ་བ་མེད་དོ། །འོ་ན་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཕ་རོལ་པོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་ ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་རང་བཞིན་གཅིག་པ་འགལ་གྱི་གང་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགལ་བས་གཏན་ཚིགས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དམིགས་པ་ནི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དྲུག་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་གང་ ལ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེ་དང་དོན་མཐུན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཡུལ་གཅིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བསགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའོ། །འོ་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་དམིགས་ པ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་འདུས་མ་བྱས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གཅིག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ།ཆོས་ཀྱི་ཁམས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་ནམ་མཁའ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་པ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་ འགོག་པ་དང་།རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ནི་ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཤུགས་ཀྱིས་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་ཕུང་པོ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདིར་འདོད་ པ་སྟེ།རྣལ་འབྱོར་བའི་ཤེས་པ་ལ་དམིགས་པར་རུང་བར་ཐམས་ཅད་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་ལ་སོགས་པའི་ཉི་ཚེ་ཤེས་པ་ཅན་དུ་མྱོང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ན་དེ་ནི་ཡུལ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ ནོ།།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་། སྒྲའི་རྣམ་པར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཡང་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ལས་མི་འདའོ། །རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་རང་གི་སྡེ་པའི་ལུགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་ལུགས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ དག་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།གཟེགས་ཟན་ནི་གཟེགས་མ་ཟ་བའོ། །འབྲས་བུ་རྫས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལས་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་གི་ལུགས་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ འབྲས་བུའི་རྫས་ཀྱང་གཅིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ།རྫས་དང་ལྡན་པ་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཅིག་པ་ཁོ་ནར་གཟུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

那么，当问到'什么是一体'时，对方说道'即是无分别尘境的认知'等。'无分'是指无有部分，即对极微尘的认知体验在任何时候都不存在，因为任何时候都显现为粗大的形态。这里说明由于所缘的认知对象不可得，故而建立为'无'的言说。
'他们承许'是指承许有缘取极微的认知。对于'既然不可得，为何不承许'这样的想法，说到'对于具有分别的诸人'等。这里说明否定'有'的言说。
虽然诸相是各异的，但由于必定同时被认知，应当是一个认知的自性，因此为何与一个认知相违呢？对于这样的想法，又说'另外，人造的'等，从总括的角度显示破斥一体认知的观点。由于相违法共存，故而否定如杂色蝴蝶等为一体。
即使在诸相同时被认知的情况下，也确实存在相违的法，因此从胜义谛的角度来说，种种相不应成一体。若是假立，则无相违。
那么'非种种相的识'等，是说对方的立宗有一分不成立，即凡是种种相的认知，其一体自性相违，而非种种相者则不违背一体性，因此能立因在立宗的一分上不成立。
'所缘'即是所缘，指第六意识界中有缘虑心心所的情况。'与彼相应'是指与眼识等同境，也仅仅缘取积聚。
那么，意识缘取法界中的虚空等无为法，岂不应成一体性？对此说到'法界无表色'等。无为法即虚空、择灭、非择灭，以及无表色，由于量所违害，间接说明是受、想、行三蕴的自性。
'缘彼的意识也'是指瑜伽师们的认知，这里所说的是瑜伽行者的认知，因为对于瑜伽行者的认知来说，一切所缘都是相同的。凡夫的分别意识虽然只能体验心等部分的认知，但是从胜义谛来说，它实际上是无境的。
虽然如此，由于声相的生起，认知也不离种种相的本质。首先这样从自宗的观点显示一切认知都是种种相。
现在为了显示外道的观点，说到'某些不了解如来教法'等。'食米'即食用谷物者。'果实等'中的'等'字包含功德和作业等，即他们的观点认为身体等果实实体唯一，与实体相应的功德等也唯一。

།མི་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་འདེབས་པ་སྟེ། འབྲས་བུའི་རྫས་གཅིག་པ་ཁོ་ནར་འདོད་མོད་ཀྱི། འབྲས་བུའི་རྫས་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ ཁོ་ན་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང་།ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་རྟེན་དང་བྲལ་བར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་དུ་མ་ཡིན་པས་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཟད་བྱེད་པ་དང་དཔྱོད་པ་པའི་ལྟ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་སྙམ་པ་ལ། རྒྱལ་བ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཟད་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་རྒྱལ་བ་ ཡིན་ལ་ཟད་བྱེད་པ་རྣམས་རྒྱལ་བའི་ཡིན་པས་ན་རྒྱལ་བ་པ་རྣམས་སོ།།ཟད་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནོར་བུའི་གཟི་བཞིན་དུ་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་དངོས་པོ་འགལ་ལ་ངོ་བོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ ལྟ་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟོགས་པ་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ་དམིགས་པ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་ལེན་དུ་དུ་མའི་ངོ་བོའི་དངོས་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སུ་ཞིག་ངོ་བོ་གང་ཁོ་ན་སྨྲ་བར་འདོད་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་དུས་ན་དེ་ཉིད་ཅིག་ཅར་རམ་རིམ་གྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་ལ་རྟོགས་པའི་དུས་ ན་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་རྟོགས་པ་ནི་འདོད་པའི་དབང་གིས་ཁ་དོག་ཁྲ་བོ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་སྟོན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཡུལ་སྣ་ཚོགས་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ འབྲེལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་པ་ལ།ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་པ་སྣང་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་དང་མཐུན་པར་མི་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་མི་འཛིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྔར་བརྗོད་ པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།།ལྷའི་བླ་མ་ནི་ཕུར་བུའོ། །ཕུར་བུའི་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ནི་ཚུ་རོལ་མཛེས་པ་དག་གོ། །འདི་ལྟར་ཚུ་རོལ་མཛེས་པ་པ་རྣམས་ཀྱི་མདོ་ནི་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་བཞི་ཡིན་ལ་དེ་ཁོ་ན་འདུས་པ་ལ་ནི་ཡུལ་དང་དབང་པོ་དག་གཞག་ གོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འདུས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་བཞིན་དུ། །ཇི་ལྟར་ཡུལ་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། འདུས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཚུ་རོལ་མཛེས་པ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་ཡང་འདུས་པ་ཅན་རྣམས་ལས་འདུས་པ་གཞན་མེད་དོ། །སེར་སྐྱ་ པ་ནི་གྲངས་ཅན་ནོ།།དེ་དག་གི་གཞུང་འདི་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ནི་སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པའི་ངོ་བོ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་གི་གཞུང་ལ་ནི་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བ་ཁོ་ནའོ། །ཇི་སྟེ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཕ་རོལ་པོའི་ ལན་ལ་དོགས་པ་བསུ་བ་སྟེ།ཡུལ་ནི་སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཡང་དེ་ནི་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་མི་སྣང་གི་།སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཤས་ཆེ་བ་ཁོ་ན་སྣང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་དེ་ལྟར་མི་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པས་ནི་ཤས་ཆེ་བ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་རྔ་མོ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱེ་བྲག་ལས་ནི་འདི་ལྟར་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྔ་མོ་ལ་སོགས་པ་ནི་དད་ལ་གཞན་དག་ནི་ཡིད་འབྱུང་ངོ་། །བསྒོམས་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་ལ་གཡེམ་པ་དང་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ལ་ སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།གདུང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཞུམ་པ་དང་དགའ་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྡུལ་དང་མུན་པ་དང་སྙིང་སྟོབས་ཤས་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དག་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་གཅིག་ཁོ་ན་ཤས་ཆེ་ན་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །མི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་ལན་ལ་དོགས་པ་བསུ་བ་སྟེ།ཤས་ཆེ་བ་ཁོ་ན་འཛིན་པ་མ་ཡིན་གྱི་མི་སྣང་བ་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་མཐུས་ཀྱང་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ།

'不合理'这句话是回答，虽然承认是单一的果体，但是因为只能与果体的功德等一起执取，以及因为不能执取离开所依的功德等，所以不是单一对境，而是多样的认知。
那么对于数论派和顺世派的观点如何呢？'胜论派'等词说的是：胜论派的导师是胜者，胜论派属于胜者，所以称为胜论派。
胜论派的观点认为一切事物如同猫眼宝石一般都是多体性的，因为由于认知者的差别，事物显现为相违的多种本性。
如果是这样，则一切的认知应该相同，因为所缘是一体的。
对此'多体性事物'等词说的是：谁想说某一本性，在安立名言时就会同时或次第地显示那个，在认知时理解差别和无差别是随欲望而定，如同杂色一样，一切都是显示多样事物的本性，所以没有过失。
即使如此，对境是多样的，'认知对境多样的认知成为多样'这句话有什么关联呢？
'对多样对境显现非多样识'等词说的是。'不相应'是说若识非多样则不能执取多样对境，如前所说。
提婆古鲁是布尔瓦。随顺布尔瓦见解的是顺世派。顺世派的经典说：地水火风是四真实，在真实的聚合中安立境根。
既然是聚合的有境，怎么会是多境呢？'安立聚合的因'等词说的是：按照顺世派，除了具聚合者外没有其他聚合。
数论派就是僧佉派。他们的宗义是：声等一切境都是萨埵、剌阇、答摩的本性，在他们的宗义中明显是多样境性。
'如果三性'等词是对他方回答的质疑：虽然境是萨埵等三性，但不显现为三性，只显现萨埵等本性中的胜性，所以不成为多样。
'这也不合理'等词说明胜性也有错乱。
种类差别是指如骆驼等种类的差别：对刺等，骆驼等生信而其他则生厌。修习差别如对女人等，淫者和游方者等。
忧恼等、沮丧和欢喜依次是剌阇、答摩、萨埵胜性的果。若只是一性胜，则不会成为二者的果。
'由不显现等力'是对他方回答的质疑：不是只执取胜性，也由不显现的善恶力而执取。

།སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་དབང་ཕྱུག་དང་བཅས་པའི་གྲངས་ཅན་གྱི་ལུགས་ཀྱིས་དབང་ཕྱུག་གི་མཐུས་ ཀྱང་འཛིན་པ་བསྡུའོ།།ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདིར་ལན་དུ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་རྣམ་གསུམ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་དང་མི་མཐུན་པ་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ གྱི་དངོས་པོ་དང་མི་མཐུན་པར་སྣང་བ་སྟེ།དངོས་པོ་གཅིག་པ་ཁོ་ན་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད་དོ། །རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོར་མི་འཛིན་ན་། ཇི་ལྟར་ན་དངོས་པོ་གཟུང་བར་འགྱུར། ཡང་དག་པར་ན་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ནི་གཞན་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་དུ་མའི་བདག་ཉིད་དངོས་པོ་དེ། །བདག་ཉིད་གཅིག་ཏུ་སྟོན་བྱེད་ན། །མི་སྣང་དེ་ནི་ཇི་ལྟ་བུར། །དོན་སྟོན་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་དོ། །རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་པོས་བརྗོད་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་མེད་དོ་ ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཕ་རོལ་དང་ཕ་རོལ་མ་ཡིན་པས་བརྗོད་པ་གཉིས་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ལ་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གསང་བ་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གསང་བ་བརྗོད་པའམ་རིག་པས་ན་གསང་བ་བདག་སྟེ། རིག་བྱེད་ཀྱི་མཐའ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ ན་རེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྟག་པ་གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་ཅིག་ཅར་དང་རིམ་གྱིས་འདི་ཐམས་ཅད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་སྣང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ།དེ་དག་གི་ཕྱོགས་ལྟར་ན་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་འབད་མི་དགོས་པར་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཇི་ལྟར་ ན་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རུང་བར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་སྙམ་པ་ལ།འདི་ལྟར་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རིམ་གྱིས་སྣང་བ་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་མ་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། རིམ་ཡང་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་ དག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་དུ་མ་དག་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་རྣམ་པ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་དག་གིས་སོ།།འདིར་བཟློག་ན་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཅི་ཡོད་སྙམ་པ་ལ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། །གལ་ཏེ་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ མི་ལེན་ན།དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་གཉིས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ན་ཕྱོགས་སྔ་མའི་ཉེས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་དུ་མའི་ཉེས་པ་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རིམ་གྱིས་ ཕྱོགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་གྱིས་སྣང་བའི་ཕྱོགས་ལའོ།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་དེ་རིག་པ་ན་རིག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་། དཔེར་ན་མངོན་པར་འདོད་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་རྣམ་པ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དམ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུའོ། ། སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རིམ་གྱིས་སྣང་བ་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མངོན་པར་འདོད་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་མི་ཉེ་བའི་ཕྱིར་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར པ་ཡིན་ཡང་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ན།དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་བཞིན་དུ་དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དེ་གཉིས་ཀྱང་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མངོན་པར་འདོད་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ རྣམ་པ་གཅིག་རིག་ན་རྣམ་པ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་རིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བཟློག་དཀའོ།།ཇི་སྟེ་རིམ་གྱིས་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་རིམ་ལ་སོགས་པའི་དོན་མི་འཐད་པས། འདི་ནི་ཀླན་ཀར་མི་རུང་ངོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པ་ ཡིན་ན་འོ་ན་བདེན་པ་དེ་གང་ཞིག་ཡིན་པ་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་སོ།

以'等'这个词，是包括了自在天派和数论派的观点，也包括了以自在天力量为主的执著。
外道说：'为了执取某些事物，某些认识必定是单一形态的。'
对此回答说：'对于事物的本质有三种'等。
'与此不相符的显现'是指与三种事物不相符的显现，即认为仅仅一个事物有三种形态。
如果不能以三种形态执取三种形态的事物，怎么能执取事物呢？
实际上，不能以不同的形态执取其他的事物，因为这会导致过度的过失。
如说：'若将多体性事物，显示为一体性，不显现的那个，如何能显示义？'
首先这样说明了在外道所说的两种方式中，认识并非单一本性。
为了说明非外道和外道所说的两种方式也不成立，故说'某些密教'等。
'密教'是指宣说或了知密法的人，即吠陀末端论者。
他们说：'虽然识是常一无二的，但同时或次第显现为一切各种本性的识。'按照他们的观点，多样性是不需要努力就已成立的。
认为虽是多样性，但要如何能成为一性是极其困难的，对此说'如青色和黄色的形相'等。
认为次第显现如何不合理，对此说'次第显现为色声等'。
'以这些'是指以多种形相和无差别性，以及如彼形相的自性等。
认为此处若否定会有什么能害的量，对此说'若非如此'等。
若不承许成就和安乐是一性，则不应说这形相和识二者是一性。
因此，若是多性，则有前说过失，即二种形相主张中所说的一切多性过失将成过失，这是语义。
'在次第方面'是指在次第显现方面。
论式是：若某物成为某体性，则了知彼时必定了知，如所欲见的青等形相的识的本性，或如青等形相。
黄等形相次第显现的一切也成为所欲见的青等形相经验的本性，这是自性因。
若想：'彼时前后形相不近故，虽成为彼本性也不会经验'，这也不合理，因为成为彼本性故，如所欲见的形相，彼时前后二形相也近故。
因此，当了知所欲见的青等一个形相时，难以避免会导致了知前后形相的过失。
若想：'因为次第显现等是虚妄的，次第等义不成立，所以这不能作为过失'，这是不合理的，因为若一切都是虚妄的，那么应当说明什么是真实的。

།གལ་ཏེ་ཚངས་པའི་ངོ་བོ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཁོ་ན་བདེན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་པ་བརྫུན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། གང་གིས་ན་དེ་ལྟར་བདེན་པ་དེ་ལྟར་བརྫུན་པའི་ངོ་བོར་བདག་ ཉིད་སྣང་བར་འགྱུར།རེ་ཞིག་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་དང་བརྫུན་པའི་ངོ་བོ་གཉིས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བརྫུན་པ་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ་རྟག་པ་ཡང་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ ཕྱིར་རོ།།བདེན་པ་ནི་བདག་ཉིད་དེ་ལྟར་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་བདེན་པ་བདག་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཤེས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དེ་འདྲ་སྟེ། དེས་ན་དེ་ལྟར་བརྫུན་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་པར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ཏེ་བརྫུན་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ན་ནི་བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྒྱུག གོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཤེས་པས་ཡུལ་བརྫུན་པར་འཛིན་པའི་མི་ནུས་པས་དེའི་ཕྱིར་གྲོགས་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོ་བོ་འཕེལ་བ་ཡིན་ནོ། །བརྫུན་པའི་ངོ་བོས་བདེན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡང་ཅི་ཡང་མེད་པས་ཁྱོད་ཀྱི་དེ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཤིན་ཏུ་དམ་པོས་བསྐྱེད་ པའི་བདག་ཆད་པས་སྐྲག་པའི་ཕྱིར་ལྟུང་བས་འཇིགས་ནས་ནམ་མཁའི་རྩཝ་ལ་འཇུ་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་པས་འདི་ནི་གྱི་ནའོ།།ནམ་མཁའ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མདོ་སྡེ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་གིས་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པར་དོགས་པ་བསུ་བར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ ལྟར་ན་ཡང་ཤེས་པ་རྣམས་སྒྲའི་རྣམ་པར་གཞག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་བས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཁས་བླངས་ཏེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་པར་རོ། །མཚན་ཉིད་བཅས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པར་འདོད་པ་མིག་གི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལའོ།།མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལའོ། །འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དངོས་པོའི་མཚན་ ཉིད་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ནར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་བློ་ཐམས་ ཅད་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བར་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་ནས་དེ་ལྟར་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དགག་པར་རོ། །གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་ལྷས་སོ། །གལ་ཏེ་ཚིགས་ རྣམས་ལས་སོར་མོ་གཞན་ཡིན་པར་གྱུར་ན།དེའི་ཚེ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་དང་རས་ཡུག་བཞིན་དུ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་ཚིགས་དང་འདུ་བའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཚིགས་རེ་རེ་ལ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་རྫོགས་ པའི་ཕྱིར་ཚིགས་གཅིག་བསྒྲིབས་ན་ཡང་སོར་མོ་བསྒྲིབས་པར་འགྱུར་བའམ།དམར་ན་དམར་བར་འགྱུར་ལ་སོར་མོ་མང་པོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཁྱབ་ན་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ལ་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཁྱབ་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། གཞན་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སོར་མོ་གཅིག་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་སོར་མོའི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་རྩེ་མོ་དང་དྲུང་པ་གཉིས་ཀྱང་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ལ་སོར་མོ་ཡང་ཚིགས་དུ་མ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དུ་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

如果说梵性唯一无二是真实的话，那么无二的认知与虚妄有何关联？为何如此真实的本性会显现为虚妄的本性？
首先，这不是真实的本性，因为真实与虚妄的本性是相违的。也不是从真实中产生的，因为虚妄不是所作，而常住也离于作用的能力。
说真实不是如此显现也不合理，因为除了认知之外，没有其他能令真实如此显现的。说完全不显现也不合理，因为这与亲身体验相违。
因此，只能说这就是认知的自性，所以才会显现为执取虚妄相。如此，当显现为虚妄相时，就会趋入虚妄性。
若不如此，则认知就不能执取虚妄境，因此朋友你使我增长。以虚妄性成立真实的量也毫无所有，所以你这只是如同被极强的我执所生、因怖畏我断而惧怕堕落，想要抓住虚空之花而已，这是可悲的。
以'虚空和'等说法来迎接对经量部等宗派的因不成立的怀疑。即使按照他们的观点，诸识也是依言说安立而生起，所以多样性确实存在，因此不是不成立。
'即使承许'是指非显现为多样。'有相者'是指认为具有相的眼识等。'具相者'是指具有相的事物。
这是说，当认为是实有的眼识等被证成为无自性时，由于否定了眼识等的实有相即作用等，其他如虚空分别等又怎么会成为实有？一切都如同眼识等一样成为无实。
首先如此成立一切心识远离一性后，以如是结语偈颂来显示。
'此中'是指否定色等一性等。'所说'是指圣者所说。
如果指节与手指是异体，那么因为是所缘所知，就应该如瓶子和布匹一样别别可得。如果因为与指节和合而不别别可得，那么因为在每一指节中都完全具足，即使遮蔽一个指节也应该遮蔽手指，或者变红时也应该变红，而且手指应成多体。
若遍一分则失一性。对彼等若遍一分则成无穷。
也非非异，因为与一手指无别，如手指自性，指尖和指根二者也应成一性，而手指因与多指节无别故也应成多性。

།དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་འདིས་ཚིགས་ལ སོགས་པ་ཡང་རང་གི་ཡན་ལག་རྣམས་ལས་གཞན་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པས་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།སོར་མོ་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པར་ཡང་འདུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱོགས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ འདུས་པ་ཙམ་ཡང་མེད་དོ།།འོ་ན་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ། སོར་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟར་སོར་མོ་ལ་སོགས་པ་དང་། སོར་མོ་འདུས་པ་མེད་པར་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ།དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ཡང་འདུས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ་འདུས་པ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་འདུས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ། ཚོགས་མ་ གཏོགས་པའི་དངོས་ཕྲའང་མེད།།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཕྲ་བའང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱང་སྟེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་བློའི་ངོ་བོ་གཅིག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ། དེ་ལྟར་དོན་གཅིག་ཤེས་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་འཛིན་པར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཡང་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དམིགས་པ་གཅིག་པ་ཅན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ། སེམས་བྱུང་ཚོགས་དང བཅས་སེམས་ཀྱི།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རེ་ཞིག་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཤེས་པ་ལ་ སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།གོང་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པར་གྱུར་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རང་གི་སྡེ་པ་སེམས་ཙམ་གྱི་ཚུལ་ལ་བརྟེན་པའི་བློ་གྲོས་དཀར་བ་གང་ དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་རྣམས་སོ།།ཤེས་པ་ལ་མཐུན་པའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་རག་ལས་ནས་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །བག་ཆགས་གང་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །བག་ཆགས་དེ་སྨིན་པ་ནི་ ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་སྟེ།འཇུག་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དེ་སྤྲུལ་པ་ནི་བསྐྱེད་པའོ། །འདིར་འཐད་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྫས་དང་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ རྣམས་སོ།།སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ལས་དང་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་དང་འདུ་བ་རྣམས་བསྡུ་སྟེ། འདིས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་འཛིན་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་ན་ཡང་ཤེས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པས་སྟོང་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་ཚོར་བར་བྱ་བ་དང་ཚོར་བ་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་ཡང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རེ་ཞིག་རྣམ་པ་མེད་ན་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རིག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་སམ་། །ཚོགས་པ་གཅིག་ ལ་རག་ལས་པས་ཀྱང་རིག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་མཚུངས་པའི་སེམས་གཞན་ཡང་འཛིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་དང་འདྲ་བ་དང་ཡུལ་ལས་བྱུང་བ་དག་ གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ།མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དོན་མཐུན་པ་ཡང་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

如是以此观察，节等也因不能说是异于或非异于自己的支分，故不成立而无。除了手指等也无和合，以及极微尘等也因方位差别而不成立，故胜义中连和合也无。
若想色声等成为真实，则说'以手指等'等。如同说手指等和手指和合无，如是应了知一切事物和色等也是无，因为彼等自性也仅是和合，而和合也已说明是无事物。
若想除了和合外色等是有，则说'除聚合外细事亦无'。'细亦'即极微自性，因为极微也因方位差别而有别。
若想是一个认知本性，则说'如是了知一境'等。因为生起取境相故，认知也是种种本性。
若想意识和意识心所是同一所缘，则说'心所众及心'等。首先，凡是意识和意识心所缘色等境者，因为是种种境故，唯是种种性。
凡是了知色等境者也唯是种种性，因为如前已说缘色等境的色等了知是种种性故。
'自部依止唯心宗见解的白慧者'即瑜伽行派。'依于与识相应的习气成熟而有生起'如是安立文句。习气所依无碍有情相续，称为彼。习气成熟即圆满，是说获得趣入。圆满彼变现即生起。
此中说理由'色等处'等。'实、德等'即胜论师等所计。'等'字摄业、总、别、和合。此说因无外境所取故，识唯无能取。
即使有外境，识也唯离所取能取相，为显示此故说'离所感受及能感受者相故'等。首先，若无相，仅以有性不应能知外境，因为太过遍。
以是境果或依一聚合故亦不应能知，因为于眼等也有太过之失。仅以有境相故亦不然，因为相同的其他心也应成能取。以与境相似及从境生故亦不然，因为等无间缘同类也应成境。

།དེ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་ཚོར་བར་བྱ་བ་དང་ཚོར་བ་པོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་འདི་དག་ནི་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ལྟར་སྣང་ངོ་། །འདི་དག་ དེ་ལྟར་སྣང་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལ།ཐོག་མ་མེད་པར་སྲིད་པ་འབྱུང་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་འདི་ལ་ཐོག་མ་མེད་པའི་སྲིད་པར་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། མངོན་པར་ཞེན་པ་དེས་བསྐྱེད་པའི་བག་ཆགས་གང་ཡིན་ པའོ།།བག་ཆགས་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་དོ། །བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དེའི་མཐུ་ནི་ནུས་པ་སྟེ། བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མཐུ་དེ་ལས་རྣམ་པ་འདི་དག་སྣང་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པར་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དགེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུགས་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དངོས་པོ་དེ་ཡང་བདག་ཉིད་དམ་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་ངོ་བོའོ། །ལུགས་འདི་ནི་ཚད་མ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་རྣམ་པར་འགྲེལ་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། གང་དག་དམིགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ནི་དམིགས་པ་ཅན་ཏེ། དེ་དག་ནི་དམིགས་པ་ཅན་ཡང་ཡིན་ལ་མཐའ་ཡས་པ་དག་ཀྱང་ཡིན་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ། དམིགས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ངན་པའམ། དམིགས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་ཞེན པ་ངན་པ་མཐའ་ཡས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་སོ།།ཚད་མ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། འདི་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྔར་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐ་དད་ཕྱོགས་དང་འདྲེ་བས་ན། །ཁྱབ་རྣམས་གཅིག་པུར་ག་ལ་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ལུང་གིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ལུང་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྣང་ཡང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་ ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ།།ཐོག་མ་མེད་པའི་བློས་བསྒོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེས་བསྒོས་པ་སྟེ་སྦགས་པའོ། །གཅིག་ཏུ་ན་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བསྒོས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སེམས་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ན་འོ་ན་ནི་ཡོད་དོ། ཞེས་བྱ་བ་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ་དོན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོས་དོན་དཔྱོད་པ་སྟེ། དོན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་ལ་བདག མེད་པ་ཡང་གཙོ་ཆེར་བཤད་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཚེ་རབས་གཞན་དང་གཞན་དག་ཏུ་འཁོར་བའི་གང་ཟག་གང་ཡིན་པ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འདོད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་འཁོར་བར་འགྱུར་བ་རྒྱུན་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འདོད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ལ་ལ་ན་རེ་གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཁོ་ན་འཁོར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།གཞན་དག་ན་རེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཁོ་ན་འཁོར་བ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གཞན་དག་ན་རེ་རྡུལ་རྣམས་འཁོར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་སྣ་ཚོགས་འདི་ནི་གཙོ་བོའི་ཁོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་ནི་དབང་ཕྱུག་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་ཏེ་། རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཙམ་པོ་ཁོ་ན་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ནི་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་སྙམ་པ་ལ། ཕྱི་རོལ་དོན་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་གཉི་ག་ལ་ཡང་བྱའོ། །ལོག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྦྱོར་བ་ནི་སེམས་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གང་དང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལོག་པའི དོན་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།

由于以此等方式不可能有能感受和所感受的自性，因此这些事物如幻等性而显现。对于这些如是显现的原因，说'无始以来轮回生起'等。对事物的执著，具有无始轮回中生起的本性，故称为如是。即由彼执著所生的习气。习气圆满成熟即是获得趣入。彼习气圆满成熟的力量即是功能，'主宰'是其异名。由彼力量显现这些相，'即使无外境'是其异名。'善哉'是因为是一切宗派中最胜。'彼事物是否为自性'是指青等相的体性。'此宗是量'等是解释偈颂的意义。'此'是'这个'的异名。
凡缘于所缘者即是有所缘，彼等既是有所缘又是无边，如是组词。因为是有所缘者的恶执，或是有所缘者无边恶执的对治。对于何为极明显的量，说'如是微尘等'等。'如前所说'是指'由异方和合故，周遍非成一'等。为显示亦是由教证所知，说'具教证'等。'如影像'是'如同影像'的异名。'虽现'是与'境相'相连。
'无始心熏习'是指被无始法执所熏习即染污。一说是从无始轮回以来所熏习。若心具有境相，则认为承许'有'，对此说'无境'。'如实见'是以一多体性观察境，意为不显现为实有境。如是已说法无我。
为主要说明人无我故说'补特伽罗'。有些人说，于不同生世轮回的补特伽罗是实有。其他人说，轮回相续是实有。有些说，唯色等诸蕴轮回。其他人说，唯外在因缘是轮回者。有些说，诸微尘轮回。其他人说，此种种是转入胜性。有些人认为唯大自在天是一切作者。此等一切论者皆唯从心而起分别，胜义中并无补特伽罗等，此为所显。
对于此一切如何成立，说'见外境'等。'境'字应用于色等和补特伽罗等二者。'颠倒'是'颠倒境'的异名。论式为：凡是具境相的心，彼即是颠倒境，如梦等。

།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་སེམས་འདི་ཡང་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་འཕེལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། དོན་ཡོད་མ་ཡིན་ ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དག་གིས་དཔྱད་ན་དོན་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པར་གྲུབ་པ་ནི་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་ན་མེད་ཀྱང་དམ་བཅས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ འགལ་བ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ།སེམས་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་ལུགས་འདི་སྔར་བཤད་པ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ངན་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཁས་པ་དག་ཚུལ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་དགེ་ ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཆ་ལྷག་མ་འགྲེལ་པར་བྱེད་དེ། ཡང་དག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་རྣམ་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་ཕན་ཚུན་གནས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་སླ་བ་ཉིད་དོ། ། གཡོ་དང་མི་གཡོ་ལ་སོགས་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བར་སྣང་བ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཐལ་བ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ གཅིག་ཏུ་སྣང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའོ།།ངེས་པར་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་དང་རྣམ་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ་། །ལ་ལ་ལས་ནི་ངེས་པར་དེ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེར་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་ལ་སྙེགས་ཏེ། གོང་དུ་ གདོན་མི་ཟ་བར་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་དེར་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ཁ་ཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སུན་དབྱུང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་འཇིགས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིགས་མཐུན་པ་མང་པོ་ཡང་ ཅིག་ཅར་སྐྱེའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་དག་གི་ལུགས་ཀྱིས་གཅིག་ལ་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དུ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སུན་དབྱུང་བར་མི་འཇུག་མོད་ཀྱི། ཉེས་པ་གཞན་ཡོད་པས་སྨྲ་བ་དེ་དག་གི་ནི་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ལུང་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལ་གང་སྔ་ཕྱི་ མེད་པར་སེམས་གཉིས་འབྱུང་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།གནས་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྲིད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པ་ནི་གོ་སྐབས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྔ་ཕྱི་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། འདིར་འགལ་བ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་དང་འགལ་བ་གཉིས་པ་ཡང་སྟོན་པའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་པར་འདོད་དོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་ལུང་གི་གཞུང་འཛུགས་པའི་དོགས་པ་བསུ་བར་བྱེད་པའོ།

认为外境可见的这个作为争论基础的心也是具有对境的行相，这是自性因的增长。对此，想到什么是能破除的量时，说道'对境不存在'，因为以一和多的自性观察时对境不成立，所以对境不存在的成立就是能破除的量。
外境对象的现量不是已经成立了吗？如此，即使不存在，承许也怎么会不成为相违呢？对此说道'唯心'。这表明此宗如前所说是对治恶执著。因此说'诸智者依此理'等，仅此即是分别'彼善'。
'然而'等是解释偈颂剩余部分。如果是真实，则行相和识二者如前应成互为自性，这是容易理解的。'动与不动等'是指显现为动和不动等的意思。'若非如此'是指若非唯一显现为动等的自性的意思。'此过失'是指动等显现为一的过失。'必成差别'是指识和行相二者的剩余。某些版本出现'必定唯成彼'，其中'唯彼'指唯一差别，因为上文说'必成种种'，是差别的语境。
'某些'仅指某些瑜伽行派，因为害怕如前所说的过失，所以说同类识也可以同时生起。按照他们的观点，不承许一中有多，所以不会有如前所说的过失，但有其他过失，因此说'彼等何'等。
对于是何经典的疑问，说道'无前后二心生起，此非处'。'非处'即不可能。其解释即是'无机会'。'无前后'即同时的意思，这就是此处的相违。'如是'是说明第二个违背经典。
如果认为是依异熟识而如此宣说的话，这是对方引经据典时的质疑。

།རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ།ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་འབྱུང་གི་།དུ་མ་ཅིག་ཅར་ནི་མི་འབྱུང་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་ཀྱི། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྲགས་ཏེ། རྣམ་པར་བཤད་པ་འདི་ཡང་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་གྱིས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ལུས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དང་། གནས་སུ་སྣང་བས་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དུ་མར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མ་བཟློག་པས་སྐྱོན་ཆགས པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་ལ་སོགས་པས་འདི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་ངེས་པར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ རྣམ་པར་རིག་པ་དེ་དག་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིགས་མཐུན་པ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་གསུངས་ཀྱི།རིགས་མི་མཐུན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རིགས་མཐུན་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་རྟོགས་སོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཤད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་ཁྱོད་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་ གྱི་ཚུལ་བོར་ནས་རང་དགར་རྣམ་པར་འཆད་པར་བྱེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཁོ་བོ་ཡང་འདི་སྐད་དུ་འདི་ལྟ་སྟེ།གནས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོའི་སེམས་གཉིས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་དགག་པ་ལྷུར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཆད་དོ། །འོ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་ གཅིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་དྲན་སྙམ་པ་ལ།གཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དགག་པ་བསྟན་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཤད་ན་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་འཐོབ་སྙམ་པ་ ལ།དེ་བས་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་བཤད་པ་ལྟར་ན་ཐ་དད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་གནོད་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་བསམ་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཕ་རོལ་པོ་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོ་བོ་ཅག་འདོད་པ་ཁོ་ ན་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ།ཅི་ལུགས་འདི་རྨ་མེད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དཔྱད་པ་དེ་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། འདི་ལྟར་དབུས་སུ་འདོད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཤེས་པ་རྣམས་ནི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ཡུལ་གྱིས་བྱས་པའི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་པ་རྣམས་རྡུལ་ཕྲ་མོ་བཞིན་དུ་དབུས་ན་གནས་པར་འགྱུར། དེ་ནི་བདེན་ན་སྨྲ་བ་འདི་ལ་སྐྱོན་གཞན་རྣམ་པ་ཡུལ་ཁེབས་པར་སྣང་བ་རྣམས་བདེན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པས་ཤེས་པ་མང་པོ་ཡུལ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ ཡུལ་ཁེབས་པར་གནས་པར་སྐྱེ་བར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡོད་དོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུ་མ་སྐྱེ་བར་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་ཡུལ་ཁེབས་པར་སྐྱེ་བར་སྣང་བ་ལོག་པ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུ་མ་སྐྱེ་བར་རྟོགས་ པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཡུལ་ཁེབས་པར་གནས་པ་མ་རྟོགས་པར་ནི་གང་ཞིག་བདེན་པར་འགྱུར་བ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་མེད་དོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཡང་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་གཞན་ཅི་ཞིག་བདེན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ནི་ལུས་ཅན་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་ན་འདིར་ཉེས་པ་འདི་ཉིད་དུ་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ། བར་ཆད་མེད་པར་རིགས་གཅིག་པའི་རྡུལ་དུ་མ་འཛིན་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བསྡུས་པའི་དོན་ནི མིང་ཙམ་ཐ་དད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ཀྱི།ཡུལ་འདབ་ཆགས་པར་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་དོ།

所谓异熟识就是阿赖耶识。阿赖耶识唯一生起，而不会同时多个生起，因此世尊是依据阿赖耶识而说，而不是转识，这是众所周知的。这种解释也与古代论师的解释相违背，而且异熟识也显现为身体、受用和处所等种种相，因此会导致成为多个的过失未能遮止，所以这确实是有过失的。
考虑到这一点，因此说'如果这样的话'等。古代论师法称等人如是说道：世尊以'非处'等来确定诸识，这是依据同类识而说，而非异类识。如是了知同类分别念次第生起，如是解释。
若不如此，如果你抛弃古代论师的传统而随意解释，那么我也可以这样说：比如'非处'等，这是着重于遮遣相违和对治的两种心识同时生起。
那么'识相续是一'这句话如何理解呢？'一'字是属于'唯'的异名，如是等说。如此则说明是遮遣外境。
如此解释有何功德？因此说'所以异熟识'等。按照你的解释，必定会产生差别的过失。
如果这样，对方虽如是解释，你会说'你只是成立了我们所承许的'。对此说'此理是否无过'等。
考虑到这个观察是什么，因此说'如是于中所许识'等。诸识非有质碍，故岂非无前后的区别？那么诸识如何能如微尘般住于中间？
这虽然是真实的，但此说法还有其他过失：承许显现为遍满境相是真实，故虽无境而了知多识如是遍满而生起。
若不如此，如果了知多识生起时，如是遍满而生起的显现是错误的，那么了知多识生起就成无义。因为若不了知青等显现遍满而住，则不会有真实的其他青等体验。
若青等显现也是虚妄，则何者是真实？这确实如此。微尘是有质碍的，而识非无质碍，那么此处怎会有这样的过失？
对此说'无间取多同类尘'等。总之，仅是名称的差别而已，在相邻处所的特征义上则无差别。

།མིང་ཙམ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོས་བྱས་པའི་ཉེས་པ་མཚུངས་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། ཡུལ་འདབ་ཆགས་པར་གནས་པས་བྱས་པའི་ཉེས་པ་མཚུངས་པར་ བྱེད་པ་དེ་ལ་ཡང་མིང་ཐ་དད་པ་ཡོད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཉེས་པ་མཚུངས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།གང་དག་ནོར་བུའི་གཟི་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་གཞན་གྱི་ལྟ་བའི་དོགས་པ་བསུ་བར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་ ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གཅིག་ཁོ་ན་སྐྱེའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།སྔ་མ་རྣམས་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པར་འདོད་ཀྱང་གཅིག་པུ་ཁོ་ནར་མི་འདོད་ཀྱི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་པར་འདོད་ཅིང་། གསང་བ་པ་རྣམས་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟག་པ་ གཅིག་པུ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་འདོད་ལ།འདི་ནི་སྲོག་ཆགས་རེ་རེ་ཞིང་སོ་སོའི་མི་རྟག་པ་རེ་རེར་འདོད་པས་ཕྱོགས་སྔ་མ་གཉིས་ལས་འདི་ལ་བྱེ་བྲག་ཡོད་དོ། །ནམ་མཁའ་ནི་གནམ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་ལ་ནམ་མཁའ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གོས་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་དག་གི་ལྟ་བ་ ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ།འདིར་ཡང་ནམ་མཁའི་གོས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སུན་དབྱུང་བ་བརྗོད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །སུན་དབྱུང་བ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྣ་ཚོགས་གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་སྣ་ཚོགས་ ཡིན་པ་དེ་ནི་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་རིན་པོ་ཆེ་རིགས་སྣ་ཚོགས་པ་ལྟ་བུའམ། དཔེར་ན་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་སྣ་ཚོགས་ལ་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་དག་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་ཡང་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཇི་ལྟར་འགལ་ བ་འགྲུབ་སྙམ་པ་ལ།སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ལ་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་པ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒྲར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་མེད་དོ། །སྣ་ཚོགས་པ་དང་གཅིག་པ་གཉིས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་བཅད་པ་མེད་ ན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགལ་བ་ཡིན་པས་འགལ་བ་གྲུབ་བོ།།འགལ་བ་གཉིས་ཀྱང་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་རྫས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ བ་བཟློག་དཀའོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་མིང་ཙམ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། མིང་ལ་ནི་བརྩད་པ་མེད་པས་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རིན་པོ་ཆེ་རིགས་སྣ་ཚོགས་ནི་ནམ་མཁའི་གོས་ཅན་གྱི་ལུགས་ཀྱིས་བལྟ་བར་བྱའི། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ལུགས་ ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ལ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ལུགས་ཀྱིས་ནི་དཔེ་སེམས་རྒྱུད་སྣ་ཚོགས་ལ་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དཔེ་སེམས་རྒྱུད་སྣ་ཚོགས་ལ་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་ནི་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། ། དེས་ན་སུན་དབྱུང་བ་འདི་ནི་གཉིས་ཀའི་ལུགས་ལ་ཡང་ཐུན་མོང་ཡིན་ནོ། །སུན་དབྱུང་བ་ཐུན་མོང་གཞན་ཡང་། །སྣ་ཚོགས་གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་ནི་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྣ་ཚོགས་ངོ་བོར་སྣང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོས་ཁྱབ པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་ཐ་དད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འཁྲུལ་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁྱབ་པ་དེ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཅིག་རྟོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་གཅིག་སྣང་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་འགྱུར་བའོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ སྒྲས་ནི་གཅིག་དམར་རམ་ཚིག་ན་ཐམས་ཅད་དམར་བ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།།ཇི་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདི་ལ་ཕ་རོལ་པོའི་ལན་གྱིས་དོགས་པ་བསུ་བར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པའིའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྣང་སྙམ་པ་ལ། ། ནོར་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །བསྡུས་པའི་དོན་ནི་གལ་ཏེ་རྣམ་པ་འདི་དག་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་འགལ་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་དུ་འགྱུར་རོ།

不是仅仅以名称的方式来建立过失相等，而是说即使在邻近地区所造的过失相等的情况下也有不同的名称，怎么会不成为过失相等呢。
'如同宝石的光芒'等句是为了迎接其他瑜伽行派的见解的疑问，他们主张在一切时中只生起一个具有各种形相的识。
前者虽然承认眼等识具有各种形相，但不承认是唯一的，而是承认有八识，密教徒们则认为一切众生都是常一识的本性，这与前者认为每一有情各有无常的见解不同，所以这与前两种见解有所区别。
虚空即是天空，凡是以虚空为衣者即称为此。'他们的见解'是词的安排，这里也想要像虚空衣者的见解那样进行破斥。
为了说明这个破斥，说'非一性的种种'等。论式是：凡是种种的就不是一，如同各种宝石，或如存在于各种相续中的诸识。此识也是种种，因为观察到相违的自性。
对于'如何成立相违'的疑问，说'种种即是指差别'等，除了种种自性外，没有其他可以称为种种的。种种与一性若无相互遮遣则不存在，因为是相互排斥而住的相违相，所以成立相违。
若两种相违是同一自性，则一切众生将成为同一实体，因此难以避免同时生灭等过失。
若不如此，则'一'仅仅成为名称而已。对名称无需争论，因此因不是不定，如同各种宝石应从虚空衣者的观点来看，而不是从瑜伽行派的观点，因为在瑜伽行派中宝石是不成立的。
从瑜伽行派的观点来说，譬如是存在于各种相续中的诸识，这是以'等'字所表示的。因此这个破斥对两种观点都是共同的。
其他共同的破斥也说'种种一性的自性'。'也不会显现为种种体性'，显现为种种体性是为种种体性所遍。
'彼无差别本性的错乱'等是在说明这个遍。同样，'了知一个'是说若显现一相则应显现一切相。'等'字表示若一个变红或烧时，一切都将成为红色等过失。
'若说为其自性'等是迎接对方对此的回答的疑问。'其'是指识的。对于'那么如何显现'的疑问，说'错乱'。总之，若这些相是真实体性，则这一切过失都将产生。

།བརྫུན་པ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ན་ནི་འགལ་བ་མེད་དེ། དོན་དམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཁོ་ན་ཁས་བླངས་པའི ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཤེས་པ་ལ་ཕྲད་པ་མེད་པའོ། །གཞན་ཞིག་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་སྣང་བར་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་སྙམ་པ་ལ། འཇིམ་པའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྔགས་ལ་སོགས་པས་དཀྲུགས་པའི་ མིག་ཅན་གྱི་མི་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྨན་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྡུའོ། །གལ་ཏེ་མེད་ན་ཇི་ལྟ་བུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སུན་དབྱུང་བར་བཤད་དེ། དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་རྣམས་སོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིས་པ་ཡན་ཆད་ལ་ཤིན་ཏུ་ གྲགས་པ་ལྟར་རོ།།དེ་ཡི་དངོས་ལས་ཐ་དད་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསལ་བ་སྣང་བ་ལས་ཐ་དད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྟེ། འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྫུན་ལ་ཉམས་སུ་ མྱོང་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདེན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་འདི་ནི་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད།འདི་ལྟར་གང་ལ་དངོས་གང་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཚད་མ་སྟོན་ཏེ། དངོས་པོ་གང་ཞིག་གང་ལ་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ་ བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོའམ་དཀར་པོའི་རྣམ་པ་ལ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུའོ།།ཤེས་པ་ལ་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མ་འདི་ལ་དོན་དམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་རབ་ཏུ་ བསྒྲུབས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་སྒྲུབ་པ་ལ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ།།ཇི་སྟེ་སྤྱིར་སྒྲུབ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བཟློག་ན་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕ་རོལ་པོའི་ལན་གྱི་སྐབས་སྤང་བའི་ཕྱིར་འདི་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལས་བཟློག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདིར་ནི་སྤྱི་ཁོ་ནར་བསྒྲུབས་ ལ།འདི་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དངོས་དང་བཏགས་པའོ། །དེ་ལ་དངོས་ནི་བེམས་པོའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། བེམས་པོའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པ་ཁོ་ནའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་རྣམ་ པ་མེད་པའི་ཡིན་པར་འགྱུར།སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་ཤེས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་པདྨ་ལྟ་བུའོ། །མེད་པར་ཁས་བླངས་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་ པ་ཡིན་ནོ།།བཏགས་པ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། འདི་ལྟར་རང་གི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་བཏགས་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་ན། བཏགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པ་རྟ་རུ་ལྟ་བུར་མེད་པ་ལ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་ ཀྱིས་དབེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྟ་རུ་མེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། རྟ་རུ་ནི་བཏགས་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་པ་ལ། རང་སྣང་བའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རིགས་པ་གདགས་པའི་ རྒྱུར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་བཏགས་པའི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྟ་རུ་ལྟ་བུའོ། །མེད་པར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱང་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དངོས་དང་ཉེ་བར་ བཏགས་པ་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དག་གིས་ཤེས་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དེ་མེད་དེ་ལོག་པས་དེས་ཁྱབ་པ་ཤེས་པ་ཡང་ལྡོག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གོ་སྐབས་མེད་པས་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི་མ་ངེས པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།ཚད་མ་གཞན་རྣམ་པ་དེ། ཤེས་དང་འབྲེལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

如果仅仅是虚妄的话就没有矛盾，因为胜义中已经承许了唯一知的自性。
青等差别相状非为知的接触。
对于'如何成立一法显现为他法自性'的疑问，说'如泥块等'。
对于被咒语等搅乱眼根的人们，此处'等'字包含药物等。
以'若无如何'等说明破斥，'彼等'指诸相。
'如是'是指如同众所周知乃至婴儿。
'异于彼体性'是指异于明显显现的相的无二，这是说明出世间的。如是极为明显的所经验者是虚妄，无所经验者是真实，除此善说之外还有什么呢？
以'如是何处无何法'等说明量，某法于某处若无，则于彼处非为知，如苦中无乐等事，或白相中无青相等。
说'知中亦无青等相'是能遍相违所量。
若于此量胜义中成立无知，则成立已成。
若总的成立，则因无返成能害量故成不定，为遣除对方答辩的机会故说'此中从所立法返'等。
此中唯总的成立，此亦非不定，如是知有二种：实与假。其中实知非为物质性，非物质性唯是知的不共自性法，如何成为无相？
论式为：凡非知体性者即无知事，如空中莲花。所许无的青等诸相亦非知体性故为能遍相违所量。
假知亦不可能，如是现为自相而生知即名假知，假知亦于如独角兽般空无一切功能者不应理，因为无的特征即是远离一切功能故。
'独角兽无'等是说明彼义，独角兽即无假知的经验，为何？说'不生现为自相的知，不成假立因'。
论式为：凡无功能者即非假知，如独角兽。所许无的诸相亦是无功能故为能遍相违所量。
如是以实假互相排除的特征遍于知故，无彼能遍，由返故，由彼所遍知亦唯返，故无所知的机会，因此'由无故'的因不成不定。
'余量彼诸相，与知有何系'等。

།སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་བ་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་ཚོར་བ་ན་ངེས་པར་ཚོར་བ་མེད་དེ། །དཔེར་ན་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཚོར་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཚོར་བ་མེད་པ་ ལྟ་བུའོ།།མེད་པར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་གཉི་ག་ཡང་མེད་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ནི་དུས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་ མེད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ།དེས་འདིར་ཅིའི་ཕྱིར་ཀླན་ཀ་མི་བཙལ་སྙམ་པ་ལ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ཡང་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ཡང་འདིར་ཉེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་མོད་ཀྱི་། འོན་ཀྱང་འདི་ཁས་བླངས་ནས་ཉེས་པ་གཞན་དུ་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། རྣམ་པ་རྣམས་མེད་ཀྱང་ཚོར་བ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རེས་འགའ་བ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པ་སྨོས་སོ།།འོ་ན་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ། རྒྱུ་དང་ལྡན་ནའང་འགའ་ཞིག་གིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཞན་གྱི་དབང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་གི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་གྱི། ཀུན་བརྟགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཡོད་པར་ཁས་བླངས་མ་ཐག་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་བར་ངེས་པའི་ཕྱིར་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་བ་དེ་ཉིད་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལས་གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་ཡོད་པ་གོ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་སྙམ་པ་ལ། རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་སོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པའོ། །རྣམ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་རྣམ་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་མྱོང་བར་འགྱུར་བའོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཉིད་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་ན། ཤེལ་སྒོང་དག་པ་འདྲ་བ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། །ཤེལ་སྒོང་དག་པ་ཉིད་ནི་ཉེ་བར་བཞག་པས་ཁ་སྒྱུར་བ་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་སོ། །ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ། ནང་དང་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་ནང་ངམ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣམ་པ་དག་ཅིག་སྲིད་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་རྣམས་མྱོང་བས་འཁྲུལ་པ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་མྱོང་ཡང་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འགྱུར་ན་གང་གི་ཚེ་དེ་དག་ནང་ན་ཡང་མེད་ཕྱི་རོལ་ན་ཡང་མེད་པ་དེའི་ཚེ་གང་གི་ མཐུས་བསླུས་པར་འགྱུར།གང་གིས་ན་གཉིས་སུ་མེད་པ་མྱོང་བཞིན་དུ་ཡང་ངེས་པར་མི་འགྱུར། སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་མྱོང་བའི་ཕྱིར་གང་ལ་གང་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ ནམ་སྙམ་པ་ལ།སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། འདི་ལྟར་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་ རྣམ་པ་གལ་ཏེ་ནང་ན་ཡང་མེད་ཕྱི་རོལ་ན་ཡང་མེད་ན་དེའི་ཚེ་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ།བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་པ་ན་ཁོ་ནའོ།

关联是指，凡是与某事物无关联者，当感知彼时必定无所感知，如同感知知识自性时，石女之子无所感知一样。认为不存在的诸相，也因为与知识既无自性关联，也无从其生起特征的关联这两种关联，所以是遍及的不可得。
如果是从知识生起，由于因果是不同时的，难道不是必定无所感知吗？对此为何不寻求过失的想法，说道'即便是从其生起，也有前后'等。这也确实是过失，但是接受此说后再说其他过失，这是其意。
诸相不存在不仅会导致无所感知的过失，也会导致无因的过失。因此，为了说明有不合理的非恒常性过失，所以说'与知识同时所缘的诸相'等。
如果认为有因，则说'即便有因，某些'等。'他性'是指因为是缘起，所以成为依他起自性，而不是遍计所执，这是其意。
刚承认存在就是缘起的特征，因为必定与缘起特征有自性关联，所以是无则不生。为了说明其自性关联，所以说'缘起之外的依他起'等。
即便如此，存在如何能成立缘起无则不生的疑问，说道'即从缘生自性'等。
'彼'指诸相。'以无相而成'是指恒常唯无相而经验。如果认为因为知识本身成为所缘的所知，所以必定有经验，则说'如同清净水晶'等。清净水晶即是远离染色的状态。
凡夫们的所缘所知并非如此，因此知识不会成为所缘的想法，说道'内外所成诸相'等。如果内或外的诸相存在，那么虽然经验诸相所生的迷乱，也必定不会确定。当内外都无彼等时，以何力能成欺诳？以何而虽经验无二性却不能确定？
对于'如同于阳焰等中虽无水等相却有经验，所以何处无何事的能立不定'的想法，说道'以阳焰等'等。'因为观察相顺'是指阳焰等也作为主张，这是其意。即是说，于阳焰等中，如果水等相内外皆无，那么如何能经验彻底不存在者，观察相同故。

།འདི་སྙམ་དུ་བརྫུན་པའི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཉིད་འཁྲུལ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྣམ་པ་མེད་པ་ཡང་ འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ན་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲར་ནི་འཁྲུལ་པ་སྐྱེ་བའི་བག་ཆགས་བརྗོད་པར་འགྱུར་བའམ་ཡང་ན་བག་ཆགས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སྐྱེས་པ་འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་ ཤེས་པ་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་འགྱུར་གྲང་ན་དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་ནི་བག་ཆགས་དང་རྣམ་པ་རྣམས་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པ་རྣམས་མྱོང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྔ་མ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་དེ་ཡང་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དང་རྣམ་པ་རྣམས་འབྲེལ་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི། ཤེས་པ་ དང་དུས་མཉམ་དུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དུས་མཉམ་པ་གཉིས་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་རུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བག་ཆགས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཁྲུལ་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་ དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་བཟློག་དཀའོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།འཁྲུལ་པ་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ནའི་བདག་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་མྱོང་བར་མི་རུང་ བར་བསྒྲུབ་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི།སྔགས་དཀྲུགས་ལ་སོགས་མིག་ཅན་ལ། །དཔེར་ན་འཇིམ་དུམ་ལ་སོགས་པ། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་བྲལ་བཞིན་དུ། །གཞན་ཉིད་དུ་ནི་སྣང་བ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྡུའོ། །གང་ལ་ ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་དབང་མེད་པར་གྱུར་པའི་བློ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་ཀྱི་བདག་ཅག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཚིག་སྐྱོན་ཆགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།། །།བམ་པོ་གསུམ་པ། དེ་བས་ན་དངོས་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་རིག་པའི་དོན་མ་གྲུབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། སློབ་དཔོན་དགེ་བསྲུངས་ན་རེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བར་གྱུར་པ་མ་ཡིན པར་འཇུག་སྟེ།ཤེས་པ་དེ་ལ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་ཉམས་པར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བློ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་དེ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། སྔོན་ པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་རྣམ་པ་ནི་དམིགས་པ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་བརྗོད་ཀྱི། དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལྟ་བུར་སྣང་བར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་གྱི། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་ པར་རིག་པའི་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ན་སྒྲུབ་པ་པོས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་རྟོགས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་དེའི་འཇུག་པ་ནི་ཉམས་སུ་བྱང་བ་སྟེ། གང་ལ་དེས་ཡོངས་སུ་ རྨོངས་པའི་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།

如果认为'所有显现为虚妄相的这些，就是迷乱的本性，因此无相也会因迷乱而被体验'，这种想法是不正确的。如此，所谓'迷乱'这个词，要么是指产生迷乱的习气，要么是指由这种习气所生的迷乱识。对此，如果按第一种情况，由于习气与诸相无关联，所以不应该以习气的力量体验诸相，因为这会导致过度推论之过。
说'正是由彼所生的特征而有关联'也不合理，因为如前所述会导致他缘性的过失。如果说是第二种情况，即使迷乱识与诸相有关联，也只能是以其自性为特征，而不是由于与识同时被体验而成为'由彼所生'的特征。两个同时的事物也不能成为因果关系的特征。
因此，难以避免'以习气果的自性等'会导致他缘性的过失，因为它与识无别。这里是说明：对于迷乱，如前所述作为习气果的识，正是其自性的自体存在。
'以此'是指由于关联未成立，故不应体验无，以此证成等。'等'字包含了'如同对持咒眼者，譬如陶片等，虽离彼自性，却显现为他性'等内容。
对于'由于执著外境而失去自主的心'这样的说法，是从主张外境存在者的立场来说的，而不是从我们的立场来说的。这是为了证明论师的言论无过失。
第三品：因此'由实与非实所知义不成'等，这是针对护法论师所说：一切凡夫的识都不是由青等相所转变而起。对于该识不会有一性损减的过失，因为不是种种识的自性。对该识建立为青等体验的自性，是因为是青等体验的自性，而不是因为成为青等的自性。
这样，相仅仅是说所缘的执取相，而不是所缘的自性。显现如同青等外境的识，不是识的相，而是当体验到了了知青等的识时，能证者会如此了解青等的自性，这就是对此的回答。
对于体验青等的识的趣入即是修习，即'于何者有其迷惑性的自性'如是安立词句。

།འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ཤེས་པ་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་བ་འགའ་ཡང་མེད་ན་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་མྱོང་བར་འགྱུར། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་མ་གཏོགས་པར་གང་གིས་ན་སློབ་དཔོན་གྱིས་སྔོན་པོ་ ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཁུངས་སུ་འགྱུར་བ་ཤེས་པ་གཡོ་བ་མེད་པ་དམིགས་པ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་གཞན་ནི་མེད་དེ།ཤེས་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པ་ཉིད་བྱ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་ལ། ཤེས་པས་དམིགས་པ་འཛིན་ པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱའོ།།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནང་ན་ཡང་མེད། ཕྱི་རོལ་ན་ཡང་མེད་ན་ཇི་ལྟར་སེམས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་སྣང་བ་བརྗོད་དགོས་སོ། །མི་སྣང་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་དེ་སྐད་བརྗོད་པར་ཡང་མི་ནུས་ཏེ། སྔོན་པོ་ལ་ སོགས་པར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གསལ་བར་སྣང་བ་ནི་གང་གིས་ན་རྨོངས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་མེད་པ་ཁོ་ ནར་ཉམས་སུ་མྱོང་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པའི་རྗེས་ལ་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཅན་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཀྱང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཤེས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ནོར་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ ན་འདིར།འདི་ནི་འཁྲུལ་པས་ཤེས་ཤེ་ན། །དེ་ཅི་འཁྲུལ་ལ་རག་ལས་སམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འབྲེལ་བ་མེད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བར་མི་འཐད་པས་འདི་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཡོངས་ སུ་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་བརྫུན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་རང་བཞིན་གཅིག་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་འདི་སེམས་ལ་བསྔོགས་ནས་ དེ་བས་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པར་སྲིད་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འདི་ཡང་སྲིད་པ་ཞིག་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ལོག་ཀྱང་རྣམ་པ་རྣམས་ལྡོག་པར་མི་སྲིད་དེ། འཁྲུལ་པ་དང་རྣམ་པ་ རྣམས་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཤེས་པ་བརྫུན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དག་པའི་གནས་སྐབས་ན་བདེན་པའི་ངོ་བོ་དེ་དག་ལས་སྐྱེ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །བརྫུན་པ་ལས་ནི་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ སྐྱེ་བར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བརྫུན་པ་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནུས་ན་ནི་དེ་ཇི་ལྟར་བརྫུན་པར་འགྱུར། དེ་ལྟ་བུ་ཡང་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་གཞན་ཡང་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། །དེའི་ཕྱིར་བདེན་པ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་ ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྟེ་འགའ་ཞིག་གི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། །དཔེར་ན་དབང་ཕྱུག་གི་ཤེས་པ་དབང་ཕྱུག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ལྟ་བུའོ་སྙམ་པ་ན་། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་། །རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་དང་འགའ་ཡང་འབྲལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་རག་ལུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་སྐད་ཅིག་མ་ སྔ་མའི་མཐུའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་སོ་སོར་ངེས་པ་ལ་རག་ལུས་པའི་རང་གི་ངོ་བོས་འགའ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁས་ལེན་ན།དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་བའི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如此说道，如果蓝色等与意识之间完全没有任何关联，那么此时如何能体验到蓝色等？除了蓝色等的本质之外，怎么能以上师所说的除蓝色等本质以外的相状建立为依据呢？意识无动摇执取所缘的其他相状是不存在的。应知意识生起为蓝色等本质即是具有作用，这称为意识执取所缘的相状。
再者，如果蓝色等内在也没有，外在也没有，那么应当解释为何在无分别的心识中蓝色等显现得如此清晰。也不能说'完全不显现'，因为已经成立了一切蓝色等显现的体验。清晰显现也不应该是愚痴本性中如此显现的分别对境。
即使所有意识都是无相地体验，那么此时无相意识后续方式的分别也不应该能够确定蓝色等各别相状，因为没有关联。如果说了知蓝色等的意识本身就是错误的自性，对此已经说过：'若说此是错乱知，难道依赖于错乱？'等等。因此，由于无关联故不是分别的对境，所以体验蓝色等是不合理的，这是不应理的。
那么，即使在不清净状态时意识的种种显现完全是虚妄的，但在清净状态时必定成为一性无二的本质，因此怀疑因不成立。考虑到这一点，所以说'因此蓝色等相'等等。如果在清净状态时所有相状都可能消失，那么这也是可能的，然而即使错乱消失，相状也不可能消失，因为错乱和相状之间没有关联。若不如此，则会有过度扩展的过失。
再者，如果在不清净状态时意识完全是虚妄的，那么此时应当说明在清净状态时真实本质是从这些虚妄中产生的。但从虚妄中产生真实本质是不合理的，因为虚妄无有功能。如果有功能，那它怎么会是虚妄呢？如果这样也是虚妄的话，其他又怎么会成为真实呢？因此真实将成为无因，这也是不合理的，因为会导致恒常存在等过失。
如果有人认为某些意识本性成立为无二，如同主张大自在天的人们所理解的大自在天的意识那样，那么这样也只是怀疑不成立而已。这是不合理的。如果是本性成立，则与那样存在的任何事物都不会分离，因为如前所说没有依赖。而且已经否定了大自在天等这样的事物。
如果承许由前刹那的力量而生起，因此依赖各别确定的因缘，以自性仅存在于某些中，这也不合理，因为胜义中因果关系的事物本身就不成立。

།འདི་ལྟར་རེ་ཞེས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ དངོས་པོ་དུས་མཉམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་ན་ནི་རྒྱུ་མེད་པས་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནུས་པའི་ཚེ་ནི་འབྲས་བུ་ཡང་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་རྒྱུའི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་འབྲས་བུའོ། །འདི་ནི་རྒྱུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་མིང་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཞག་ པ་ངེས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དུས་ཐ་དད་པ་དག་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་གཞན་གྱིས་མཆོད་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་ན་ནི་ཞིག་པ་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞིག་པ་ནི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞིག་པ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མེད་ པ་ཡང་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྒྱུ་ཇི་ལྟར་ཞིག་པར་འགྱུར། མཆོད་པ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་མཉམ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་པ་ཡན་ལག་མེད་པ་གཉིས་མཆོད་ན་ནི་དུས་མཉམ་པ་མ་གཏོགས་པ་ རྣམ་པ་གཞན་མེད་དེ།འདི་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་དུས་གཞན་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་ཕྱི་བར་མཆོད་པ་གཉིས་ནི་ཇི་ལྟར་ན་དུས་ཕན་ཚུན་འདུས་ཏེ་རིག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཉིས་པར་མེད་པ་ཡིན་ ན་གདོན་མི་ཟ་བར་རང་བཞིན་ཕན་ཚུན་འདུས་ཏེ་ཕྲད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྲད་ན་གོང་དུ་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ཙམ་དུ་གྱུར་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བསྐལ་པ་ཡང་སྐད་ཅིག་ཙམ་དུ་འགྱུར་བས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།། འདི་སྙམ་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་མི་འཇུག་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལྟར་ན་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་འདི་གྲགས་བཞིན་དུ་ཡང་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་བརྟག་པ་མི་བཟོད་པའི ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་སྨྲའི།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་དོན་དམ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཀུན་རྫོབ་ལ་ནི་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཅིག་པ་ཉིད་བཀག་ནས་ཤུགས་ཀྱིས་དུ་མ་ཉིད་དགག་པ་ཡང་དངོས་སུ་དགག་པར་ འདོད་ནས་།དེ་ལྟ་ན། དངོས་པོ་གང་དག་རྣམ་དཔྱད་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུང་ངུ་ཙམ་ཡང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། འདི་ལྟར། དུ་མ་ནི་གཅིག་པ་བསྩགས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཀྱི་ངོ་བོ་འགའ་ཡང་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཆ་ཤས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་དུ་མར་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དུ་མ་ནི་གཅིག་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར འགྱུར་རོ།།བསགས་པ་ནི་ཚོགས་པའོ། །དེ་ལ་དུ་མ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །མདོ་དེ་ཉིད་ལས་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས་སོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཟུང་དུ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་པ་དང་དུ་ མའི་ངོ་བོ་སྟེ།ཇི་ལྟར་སྔར་དཔྱད་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པ་དང་། གཅིག་དང་དུ་མར་བརྗོད་དུ་མེད་པར་ཡང་ངས་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པར་ལྟ་ བ་ལ་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས།ཤེས་བྱ་ནང་གི་ཡིན་པར་ལྟ་བ་ལ་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བློ་ཡིས་རྣམ་པར་གཞིགས་ན་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །གཞན་དབང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། གཞན་གྱི་ དབང་ཡང་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ།

如此说因果事物不是同时的，在果生起之前因是不存在的，所以没有作用。当有作用时果已经形成，所以那时因的作用已经不存在。'这是果'、'这是因'这样的区别也只是名称，所以不能确定安立。
因果也不是不同时的，如果从另一时间的相遇的因中产生，就会承认是从已灭的因中产生。已灭的因不合理成为因的事物，因为已灭是不存在的，不存在也是远离一切作用的特征。
若不如此，因怎么会灭呢？也不是从相遇中产生，因为会导致同时的过失。如果两个无分的刹那相遇，除了同时之外没有其他方式，因为因果二者之间没有其他时间，那就是相遇。
因此，前后刹那的相遇二者怎么会不互相接触而被了知呢？就像两个极微若无间隔必然会本性互相接触，若完全接触则如同极微般，同样地劫也会变成刹那，因此因的怀疑不成立。
如果认为：'为什么在世俗中存在因果时这样的分析不正确呢？'这也不对。因为我们说这因果事物即使是共许的也不能经受分析观察，所以是世俗谛。若不如此，就会成为胜义谛而不是世俗谛。因此，对世俗谛不应该这样观察推理。
如此否定了事物的一性之后，以此推理也要直接否定多性，因此说'若观察诸事物'等。'极微许'是指极小许。
为什么不合理呢？因此说'多即是一的积聚'等。这是说当观察时，事物的任何部分的本性都不能成立为无分的一性，那时怎么能成立多性呢？因为多是一的聚合本性，所以因不成立。
'积聚'是指聚合。'彼处多亦无'是古代论师们所说。'即于此经中'是指《楞伽经》。'本性不可得'是指一与多的本性，如前所分析。
'因此'是说由于远离一多自性，所以无自性，我也说不可说为一或多的意思。
如此世尊对于执著外境实有的见解已经显示诸法无自性后，为了对执著内在所知的见解也显示，所以说'若以智慧观察'等。'依他起无'是说依他起无自性的意思，是说依他起也因为空无一多自性。

།བརྟགས་པའང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཁོ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ཡོངས་སུ་ གྲུབ་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ་རྟོག་པའི་ཡུལ་ནི་ངོ་བོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་འདི་དག་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། རང་བཞིན་མེད་ཅིང་རྣམ་རིག་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། །རང་བཞིན་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ ངོ་བོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་པར་དགོངས་སོ།།རྣམ་རིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམ་པ་དྲུག་གཟུང་ངོ་། །རྣམ་པར་རིག་པའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོའི་སྒྲར་དགོངས་སོ། །ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས་མིག་ལ་སོགས་པའམ། བདག་ལ་སོགས་པ་གང་ དག་རྣམ་པར་རིག་པ་དེའི་རྟེན་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་རིག་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་འཇིག་པའི་ཚེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པའི་བག་ལ་ཞ་བར་འགྱུར་བས་གྲངས་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་ཀུན་གཞིའི་སྒྲར་ བཞེད་པ་ཡིན་ནོ།།རོ་མཚུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་གཡོ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཤི་བ་དང་འདྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། འདི་སྐད་དུ་འདི་དག་དོན་དམ་པར་ན་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་མོད་ཀྱི། བྱིས་པས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་དབང་གིས་ གྲགས་ཏེ་ཡང་དག་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཡང་དག་པ་ལ་མཁས་པ་གནས་པར་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ། མཚན་མ་དངོས་པོ་རྣམ་རིག་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། །མཚན་མ་ནི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་དང་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ལ་སོགས་པའོ། ། དངོས་པོ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །རྣམ་རིག་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔའོ། །ཡིད་ཀྱི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རབ་འདས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་ལ་སོགས་པ སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་འདས་ཏེ།འདི་སྐད་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སྤྲོས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པས་སྤྲོས་པའི་གནས་སྐབས་དག་ལས་འདས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རིགས་པ་དང་ལུང་དག་གིས་གྲུབ་པའོ། །བློ་གྲོས་དཀར་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དེ་དང་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལ་སོགས་པར་རོ། །སྨོས་ ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་སུ་བཤད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ།ཚད་མ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ལ་སོགས་པར་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་བཤད་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་དེ་སྐད་དུ་བཤད་མོད་ཀྱི། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་ པའི་ཕྱིར་ཏེ།རིགས་པ་ཐུན་མོང་བའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱི་ཚིག་འདི་ཐམས་ཅད་དུ་རུང་བ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྨོས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་བས་མཚན་ཉིད་སྟོང་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་འདི་ནི་ཕྱེད་འོག་མའོ། །ཕྱེད་གོང་མ་ནི། གཟུང་འཛིན་རྣམ་པར་མ་ གཏོགས་པར།།མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བས་མཚན་ཉིད་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དགག་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཆོས་གཉིས་ཀ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའོ།།རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་ན་རེ་གདོང་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དེ་དེ་ལྟར་དམིགས་པ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཐ་སྙད་སྟོན་ཏོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ན་ར་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པར་གཟུགས་གཞན་ཁོ་ན་ཞིག་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

'无所观察'是指遍计所执自性。遍计所执因其相空而无自性。
'成就'是指圆成实自性。圆成实是法性之体，而分别境界已成就为无自性。
若有人想：'如果这些都是无，那么如何在世间显现？'对此说道：'无自性亦无识'等。自性是指依他起性等三种自性。'识'是指对外境的六种识。识所缘即是指事物之名。外道们所执着的眼等或我等作为识之所依，因其为识之所依故是阿赖耶。
或者，在灭时一切事物都成为自性等的种子，数论派所遍计的自性等即是阿赖耶之名。
'同于死'是指远离如实分别诸法的动摇，故如死者。此意为：虽然这些在胜义中确实是无，但由凡夫遍计而显现，实非真实。
若问：'如何安住于通达正法之理？'对此说道：'相及事物与了别'等。相即是青黄及男女等。事物即是内外处。了别即是眼识等五识聚。'意之动'即是分别依他起等。'超越'即是超越一切相等戏论。
此说明：凡是对青等相等的一切行境，皆是戏论之境。若超越戏论之境，则能入无分别定。
'是故'是指由理教所成。'白慧者们'是指法称论师等。'于彼彼'是指在《量论释》等中。'说'是指非直接宣说，因为《量论释》等是说瑜伽行派之理的场合。
论师依遍计所执自性而如是说，但因圆成实性未成立，且因是共同之理，故思此论师语于一切皆可。因此说'说'字。
'故由相空故'是下半颂。上半颂为：'除所取能取，相不得存在。'即是'故由相空故'。
如是遮除未成立后，为遮除不定性而说'虽已成立因'。'具二法'即是具有所立和能立之法。
胜论师等说：面等即是如是所见的影像之言说。毗婆沙师等说：在镜等中生起另一色法。

། མདོ་སྡེ་པ་ལ་སོགས་པ་ན་རེ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་དེ་ལྟར་འཁྲུལ་པར་སྣང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་གདོང་ལ་སོགས་པ་དང་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དཔེ་མ་གྲུབ་བོ། །ཡང་དབྱུང་བའི་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་གྱེན་དུ་དབྱུང་བ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་གིས ནི་གདོང་ལ་སོགས་པ་ཚད་མས་གནོད་པར་བྱས་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དཔེ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ།རང་དགའི་སྟོབས་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། ཇི་ལྟར་ན་དཔེ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར། འདི་ལ་ཁྱད་པར་དུ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་དཔེ་བྱེད་ དོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞིག་གང་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་ སྣང་བ་དེ་ནི་དེའི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སྒྲར་ཤེས་པ་གཟུགས་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་གདོང་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གནས་པ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་སྣང་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་ དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་མེ་ལོང་གི་ངོས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །ཤིང་དང་རི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་རྣམས་དང་རི་རྣམས་སོ། །ཡལ་ག་ནི་ཤིང་རྣམས་ཀྱི་ཡལ་གའོ། །རྩེ་མོ་ནི་རི་རབ་རྣམས་ཀྱི་རྩེ་མོ་སྟེ། རྩེ་མོ་དག་ཁོ་ན་མེ་ཏོག་གི་ཐོད་བཞིན་དུ་རྩེ་མོ་དག་ཡིན་ནོ། །ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་པས་ན་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཡང་བསལ་བའི་ཕྱིར། གཞན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ སྨོས་སོ།།ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གཅིག་ན་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ཡུལ་དུ་གཞན་འབྱུང་བའི་བགེགས་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ལ། འདི་ལ་ཡང་ཡུལ་ཐ་དད་པ་མེད་པས་གཟུགས་གཞན་འབྱུང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། སྦྱོར་བ་ནི་དངོས་པོ་ལུས་ཅན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཡུལ་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ། གནས་པའི་རང་བཞིན་དག་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་དག་ཡིན་ནོ། །རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་འདི་དག་ཀྱང་ལུས་ཅན་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གྱི གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ།།རླུང་དང་ཉི་མ་ལ་སོགས་པས་མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་རླུང་དང་ཉི་མ་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་རྣམས་འདྲེས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་། ཡུལ་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཡུལ་གཅིག་རང་བཞིན་ ཕན་ཚུན་ཞུགས་པས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བས་འདི་ནི་བཟློག་ན་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟ་བས་ན་བཟློག་སྟེ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ཙམ་འབྱུང་བར་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱོགས་གསུམ་པ་ཡང་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡུལ་གནོད་པར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལ་དེར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་དམ་འཆའ་ན་དེའི་ཚེ་བདེན་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ཡང་གནོད་པར་བྱས་པའི་ཡུལ་ཅན་དེ་ཉིད་དེ་དང་མཚུངས་པས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྷག་མ་བདེན་པར་འདོད་པའི གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཁས་མི་བླང་།འདི་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གནོད་པར་བྱས་པའི་ཡུལ་ཅན་དེ་ཉིད་དྲན་པར་བྱེད་དོ། །ཕ་རོལ་པོས་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་ བོར་རྫས་སུ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་མོད་ཀྱི།གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་དཔེ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པའི་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ཡང་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་དཔེ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།

经部等说道唯识如是显现为错乱。依照他们所有宗派，由于面等事物实有，因此喻例不成立。'又不应升起'的意思是又不应向上升起的意思。
由于面等已被量所破而成立，因此喻例不成立。诸事物不是由自力缘取如是体性，怎么会成为喻例不成立呢？认为此处有特殊能破的量，因此作为喻例，想到这点而说'复次'。
其中首先色等不是影像识的对境，因为显现与色的性相不相符故。论式为：任何识与某事物性相不相符而显现，彼即非彼之所缘，如声识与色性相不相符而显现。影像识也与面等对境如实安住的性相不相符而显现，故相违能遍，非所缘。
'若于镜面等'等文句是在完全遣除此因不成立。'树与山'是指诸树与诸山。'枝'是指诸树的枝。'峰'是指诸须弥山的峰，唯峰如花冠般是峰。由于是太过遍的能破量，因此因不是不定。
为了遣除第二边，故说'由于他生故非理'等。'由于不俱住'是指由于不住于一处。任何对自境造作他生障碍，此是有身者之法，此中也无异处，故色生他不应理。
论式为：凡是有身事物，彼等皆是互相远离而住的自性，如瓶等。此诤论事也是有身，故是自性因。
也不被风日等所不定，因为彼中虽有风日等微尘混合，但唯是互相远离而住故。若成为一处性，则彼时一处自性互相进入而唯成一体性，故此是翻成能破量。
然非如是，因此应反说。'唯生起彼显现的识而已'等是在遣除第三边，若由于对境被破故，于彼立为唯显现为彼的识，则彼时其他真实色等识也是被破对境者，与彼相等故无差别，则对余真实许为色等，为何也不许唯是识？
'如是诸极微'等是在忆念被破对境者。虽然对方承许影像等这些实有为识的体性，但不许彼等影像等为喻例。那么是什么呢？是显现为影像等的识的体性。由于彼也是虚妄，故认为唯是成立喻例。

།དེ་བཞིན་དུ་ སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དཔེར་བྱེད་པ་ལྔ་ཡང་གང་དག་ཅི་འཇིམ་པའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲར་བརྗོད་དམ།ཇི་སྟ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན། ཕྱོགས་གཉི་ག་ལྟར་ན་ཡང་དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་འདི་ཁོ་ནས་ལན་བཏབ་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འདིས་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བརྒྱ་ལ་འདི་ལ་ཡང་རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་འཇིམ་པའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་དེ་ལྟར་དམིགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་བརྫུན་པ་ ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བས།འཇིམ་པའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གནས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞོན་ནུ་མ་ ལེན་གྱིས་སྨྲས་པ་གོང་དུ་སྨོས་པའོ།།འོ་ན་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། ཡུལ་དེ་དང་ནི་ཡུལ་གཞན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །བཤད་མ་ཐག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་རང་གི་ངོ་བོར་སྣང་བའམ་རིག་པའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར།འདི་ནི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་བདག་གིས་སྔར་བཤད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ལྡོག་པ་མི་ལྡོག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་བཟློག་ན་གཏན་ཚིགས་ ལས་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདིར་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་གཉིས་ནི་དངོས་པོའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ངོ་བོ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་ པ་གཉིས་ཐ་མི་དད་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་གྲུབ་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ངོ་བོ་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་དང་ དུ་མ་དང་བྲལ་བ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་འགའ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་ཏོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ལ།གཏན་ཚིགས་འདི་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རེ་ཞིག་གཏན་ཚིགས་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་དེ་ལྟར་ནི་རྒྱས་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །གཏན་ཚིགས་གྲུབ་ཀྱང་འདི་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངོ་བོས་རང་བཞིན་མེད་པར་སྒྲུབ་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་རྨོངས་པ་ལ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་འོས་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་ ཏེ།དཔེར་ན་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་བ་ལང་ཉིད་ལྟ་བུ་དང་། དཔེར་ན་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པས་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ཀླན་ཀར་མི་རུང་ངོ་། །འཁོར་བ་གང་ཞིག་ཐོག་མ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་སྟེ། ཐོག་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །གང་གི་ཚེ་རང་བཞིན་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་གཅིག་དང་དུ་མ་ཉིད་དག་ལོག་པས་ཤིང་ལོག་པས་ཤ་པ་ལྡོག་པ་བཞིན་དུ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལྡོག་པར་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ག་ལ་འགྱུར། ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལྡོག་པའི་ཚིག་རྣམ་པར་ཆད་པ་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་གཉིས་རྣམ་གྲངས་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ནི་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བྱས་པ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དོན་དམ་པར་གཅིག་ཀྱང་ གང་བྱས་པ་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་གྱི་ནའོ།

同样地，对于以幻术等作为比喻的五个譬喻，是指泥土块等被称为幻术等的声音呢？还是指如此显现的认知？无论是哪一种情况，都没有所证和能证，为了说明这些疑问也都由此得到了解答，所以说'以此幻术和梦境'等。
在此，胜论派等认为泥土块等正是如此被认知，因此说幻术等显现于认知中的本性并非虚妄。为此说'泥土块等并非如此被认知'。对于有相派来说是显现，对于无相派来说是正理。'彼无住处'是指童受所说的前文。
那么对于梦中认知的所缘是什么呢？为此说'彼境及他境'。其余易懂。'如前所说'是指显现为自性或了知。为了断除对于从相违品返体有怀疑，说'此于同品异品中虽有'，这正是我前面所说的。'此中无有返体不返体'是说若从所证返体，则必定有因返体，'无'是词尾。
在此，由于是立宗内容的一部分，因是否不成立？一与多的本性二者是事物的异名，因此从彼返体的所证和能证二者是不可分的本性。因此，若所证不成立，则与所证不可分的因也不成立。若因成立，则诸法无自性也成立，因为离一多的兔角等是不承认有任何事物的本性。
对此怀疑而说'于此因'等。首先，因如何成立已广说完毕。虽然因成立也以'此是'的方式证成无自性，但为了向愚者确立一切法无自性的名言施设，因并非是立宗内容的一部分，如具有垂胡等而成牛性，又如以所量所知性不可得而证无的比喻，故不能诘难。
轮回离于始边即是无始，意为无有开始。其余易懂。当以遍于自性的一多性返体，如树返体则娑罗树返体一样，证成事物自性返体时，怎会成为立宗内容的一部分？所遍与能遍返体的词义截然不同的二者并非异名。
非异名的本性不是立宗内容的一部分，如所作性证成无常性时，虽然胜义中是一，但所作性是能证无常性一样，所以如此。

།དེ་ལྟར་རིགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ནས་ལུང་གིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ཐམས་ཅད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། ཡོངས་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རང་བཞིན་མེད་པར་ཏེ། འདི་ནི་དངོས་ཀྱི་དོན་དང་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་ནི་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པར་བྱའོ། །ལྗོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བོད་པའོ། ། ཤེས་པར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་ཉན་པ་པོའི་སྐྱེ་བོ་འདིར་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཔེས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོའི་ཆོས་ཁོ་ན་རང་བཞིན་སྟོང་པར་བསྟན་ཏོ་སྙམ་དུ་གོ་བར་འགྱུར་བས། ང་ཡིས་རང་བཞིན་སྟོང་པ ཞེས་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་བསྟན་ཏོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེ་ཡང་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་ གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ།དེ་ཡང་རིགས་པས་དཔྱད་ན་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་འདིར་ཁུངས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། འོ་ན་སུ་ལ་ནི་བསྟན་པར་བྱ། སུ་ཞིག་ནི་སྟོན་པར་བྱེད། ཅིའི་ཕྱིར་ནི་བསྟན་སྙམ་པ་ལ། བྱིས་པ་ལོག་པའི་བློ་ཅན་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དོན་དམ་པར་འགྲོ་བ་རང་བཞིན་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྟོན་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་རྨོངས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྡུས་ པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལ་དེ་དག་གི་བློ་གྲོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡང་ཡིན་ལ། བློ་མ་བྱང་བའི་ཕྱིར་བྱིས་པའི་བློ་ཅན་དག་ཀྱང་ཡིན་པས་བྱིས་པ་ལོག་པའི་བློ་ཅན་དག་གོ། །ཡང་ན་འབྲུ་མང་པོ་པར་སྦྱར་རོ་། །བློ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ལ་མ་བྱང་བའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ རྣམས་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པ་བཟློག་ནས་རིག་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། ། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བར་རྣམ་པར་གནས་སྙམ་པ་ལ། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་རྟོག་པས་བསྐྱེད། །ཅེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདི་ལྟ་བུ་དང་འདི་ལྟ་བུ་བྱའོ་སྙམ་པའི་སེམས་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའོ། །དེ་ཉིད་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིས་ནི་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་མ་ཡིན་རྟོག་པ་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་ པ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་གིས་བཅིངས་པ་ནི་དེ་དག་གི་དབང་གིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བདག་པོ་ཡང་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །འདི་སྐད་དུ་དོན་དམ་པར་སྟོང་མོད་ཀྱི། འོན་ ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ།།ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བསྟན་པས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་ པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ལོག་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལོག་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་པ་ཉིད་དང་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་ལྟོས་པར་ལྟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་གཅིག་པ་ཉིད་དང་དུ་མ་ཉིད་དག་གིས་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དངོས་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིར་བརྗོད་ པའི་ཕྱིར་རང་དང་གཞན་གྱི་མངོན་པར་འདོད་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིའོ།

如此以理证成立一切法无自性后，为了以经教也成立，故说'这一切也是世尊所说'等。'完全'是指显明的因。'如是'是指无自性，这是与实际意义相连。理由应观待'因为是一与多的自性空'。'树'是呼语。'应知'是'应当了知'的词义。
如果听众认为在此以影像喻世尊仅说明遍计所执性的法空无自性，故说'我说自性空'等。若认为'以遍计所执性空的圆成实性'这一事物，世尊对我说是以遍计所执性空，应知那也是自性空，因为以理观察时不成立。这是此处的依据。
若问若一切皆空，则对谁说法？谁在说法？为何而说？对此说'愚童邪见者'等。胜义中虽无自性的众生，然能说者等于真实和非真实世俗性中确实存在。因此，以其加持为遣除愚痴而趣入说法，此为摄义。
其中，由于他们的智慧颠倒，故是邪见，又因智慧未熟，故是愚童见者，因此称'愚童邪见者'。或者作多词复合词。因为智慧于法性未熟，故是愚童。'为对彼等宣说'是指为遣除无明而生起明。
若问若一切皆是自性空，则如何安立染污与清净？对此说'分别妄想所生'等。如是如是应作的思维即是分别。彼即是妄想，即'分别'的异名。此说明业的染污为因。不正分别即无明等，一切烦恼是不正分别。
为彼等所缚是指随其力用而转，此说明烦恼染污也是主因。此说虽胜义中是空，然由于有世俗因果事物，故染污等得以安立。
说明烦恼和业的因缘染污后，也已间接说明了清净，因为烦恼和业灭除时染污灭除得以成立。他性和一性是观待而见，故以一性和多性所遣除，此为词义。'事物的'是总说，故是自他所许的色等一切事物。

།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་འདི་དག་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་ན། འོ་ན་ཤུགས་ཀྱིས་འདི་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཅི་ཞིག་ཡིན་པར་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།འཁྲུལ་པའི་བློས་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒྲིབས་པས་བློ་འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་པའི་བློའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡོད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཇི་ལྟ་སྙམ་པ་ལ། གལ་ཏེ་འདི་དག་དོན་ འདོད་ན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དག་གིས་ནི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་གཉིས་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ངོ་བོ་བཀག་ན་ཤུགས་ཀྱིས་འདི་དག་ཅིག་ཤོས་སུ་ གནས་པར་རང་བཞིན་གྱིས་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ།།ལྕགས་ཀྱུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་དགའ་སྟེ་དེ་ནི་རེས་འགའ་འདི་དག་གི་ངོ་བོ་བརྫུན་པར་ཡང་འཇོག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །ལུང་གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་དངོས་པོའི་ དེ་ཁོ་ན་ལ་མཁས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།མདོ་འདི་ལས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྤྱིར་མཇུག་བསྡུས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་སྙད་ཙམ་ཁོ་ནར་ སྟོན་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པར་མི་ནུས་སུ་ཟིན་ཀྱང་བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་རེས་འགའ་ཞིག་ན་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ་སྙམ་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་ཐ་སྙད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ ཤེས་དང་།འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སོ། །ཅི་ཞེ་ན་འདོགས་ལ་དོན་དམ་པར་ཡང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་འདིར་ཁུངས་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་དང་ལྡན་པའོ། །བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་པར་རོ། །སེམས་ཅན་བདག་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་བཤད་པ་ཁོ་ན་ལྟར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་ཁོ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། འདི་ ནི་འདིར་ཁུངས་ཡིན་ནོ།།རྒྱལ་བ་སྐྱེད་མ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་སོ། །བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་བསྟན་པ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ གོ།།འདིར་ཁུངས་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པར་བཤད་པ་འདི་ཐམས་ཅད་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གང་གི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་ བཤད་པའི་ཚིག་གིས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚད་མས་གནོད་པ་དེ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ལུང་གཞན་ཡང་གླང་པོའི་རྩལ་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དག་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་གང་ལས་གྲུབ། གང་གིས་ན་དཔེ་དེས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདྲི་བའོ། །འདི་ལ་ཡང་ དག་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མི་དམིགས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དང་དུ་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་དཔྱད་ན་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ།

如果这些事物在胜义中无自性，那么顺理成章地这些事物的性相是什么呢？为此说'这些事物'等。由于迷乱心遮蔽了事物的真实性，所有迷乱心即是世俗。由于安住于迷乱心所分别的自性中，所以在其中存在的是世俗有。
对此想到什么呢？说'如果这些是真实'等。此中说，真实与非真实遍及一切蕴，因为这二者是相互排斥而住的性相。否定了真实的本性，则顺理成章地这些将自然安住于另一边。
'无钩'是指自在，即认为有时这些本性也会被安立为虚妄。其余易懂。又引其他经典说'通达如实安住的事物真实性的智者'等。
此经总结一切色等事物，显示仅是世俗自性。'世俗中显示'是指仅在世俗名言中显示蕴等，而不是胜义中，这是词义。
虽然不能显示胜义自性，但认为有时可以用言说世俗来显示，为了遮遣这种想法而说'世俗'。同样地受、想、诸行、诸识。为什么呢？应当配合'安立而胜义中不可得'，这是此处的依据。
'如理'是指具有正量。'无我'是指非我自性的意思。'如是'是指无我。'众生无我'是指如同说人无我一样。'如是'是指如同人一样以自性本来无自性而见到，这是此处的依据。
'胜母经中'是指般若波罗蜜多经中。'乃至'是指说到边际，意思是由于自相空性故，色以色的自性空，乃至识等，这是词义。
此处依据是'由于自相空性故'。'此'是指所说的空性，即一切处所说的空性。有自性者即是存在而非不存在的意思。'此亦'是指如上所说文字所显示的义。
'唯是分别的自性'是因为离于正理且为量所破。'二等'等是显示为量所破。又引其他经典说'象力'等。
'无有'是指由于无境故彼亦无。'何以故'是问：这些成为如幻是从何而成？由何因而以彼喻成立无自性？'由于此中不见任何真实法故'是指以一多等观察时的意思。

།ཇི་སྟེ་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་བཀག་པས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོ་བོར་བཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅི་སྒྲའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་པར་འདོད་དམ།འོན་ཏེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་གནག་རྫི་ཡན་ཆད་ལ་ཤིན་ཏུ་གྲགས་པ་དེ་ཉིད་བརྡའི་དབང་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒྲར་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་རྟོག་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་སྒྲའི་ཐ་སྙད་ནི་སྤྱི་ཙམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་དེ་ཡང་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཁས་ ལེན་པས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་གྲགས་པ་ལ་སྐུར་པར་འགྱུར་ཏེ།སྤྱི་ནི་དོན་བྱེད་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་མིང་ལ་བརྩད་པ་ཡོད་དོ་སྙམ་པའི་བསམ་པས་ཕ་རོལ་པོས་ཇི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཚད་མས་དཔྱད་ན་ རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་འདི་དག་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒྲར་རྗོད་པར་བྱེད་ན་མིང་ལ་བརྩད་པར་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཚེ་གཅིག་པ་ཉིད་དང་དུ་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་དཔྱད་ན་འདི་དག་གི་རང་བཞིན་མི་གནས་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ སྒྲར་བརྗོད་ན་ནི་གནས་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་མིང་ལ་སོགས་པར་འགྱུར།མཐོང་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་ལ་མ་བརྟགས་གཅིག་པུ་ན་དགའ་བ་ཡོད་པ་དེ་དག་ ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ།མ་བརྟགས་པ་ཉིད་ཅེ་ན་དགའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་བཞིན་ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲགས་པ་ལས་འདས་ཏེ་རྟོགས་པ་དཔེར་ན་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པར་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་གང་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་འདྲ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལས་གསུངས་སོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཁོ་ན་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་ དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཞེས་བྱའི་རི་བོང་གི་རྭ་དང་འདྲ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་མི་འགལ་ལོ། །དེ་ནི་རྒྱུར་བྱས་གདགས་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། རྒྱུར་བྱས་པ་དང་གདགས་པའི་སྒྲ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ནི་འདིར་ཁུངས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་དེ་དང་དེ་ལས་དབུ་མའི་ལམ་དུ་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ བར་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་དག་ཁོ་ན་བརྟག་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒྲར་བརྗོད་ན།འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས། ཀུན་རྫོབ་སྒྲའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་གསུངས་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།འདིས་ནི་མདོ་དེ་དང་དེ་དག་ལས་སྒྲའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཇི་སྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་། ཁོ་ བོ་ཅག་སྒྲའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །མྱོང་བར་བྱ་བ་དང་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དོ།

如果由于遮破胜义自性而安立诸法为世俗体性，那么是认为由于存在于言词名言本性的世俗中而是世俗的呢？还是说缘起性、能作所作，连牧童都极为熟知的这些，由名言力而称为世俗之名？这是两种分别。
其中，如果是第一种情况，则为现量等所违。也就是说，言词名言仅是共相的对境，因此不是缘起事物相的对境。又因为共相是遍计所执的体性，所以是无实法，若承许诸法以此为体性，则成诽谤诸法极为熟知的能作所作，因为共相不能作用。
如果是第二种情况，则彼时对方以为是争论名相的想法而说'如果'等。若以量度察，若这些缘起也成立自性，则彼时对其说为世俗之名就成争论名相。
当以一性、多性等观察时，这些自性不成立，彼时对如是说为世俗之名则正是应理，怎会成为争论名相？见是由眼识等所领受。欲是如所领受而决定。对于未观察时欢喜的那些，称为如是，未观察即是欢喜的词尾。
所谓真实世俗，是如所共许而观察。超越共许的了解，如了解大自在天等，即是颠倒世俗。
如所说'缘起'，于此诸先师相同，这是圣龙树在中观论中所说。唯缘起诸法由离胜义自性故说为空，而非如兔角般的体性。因此不违见等。
'彼即因作假立'，即是世俗之词尾，因为因作和假立之名是世俗的异名故。这是此处的根据。
'彼即是中道'，是说由离增益、诽谤二边故，说彼即是彼彼之中道的词尾。
那么，如果唯缘起诸法由不能观察故而说为世俗之名，《圣无尽慧经》中如何说世俗是言词名言的本性？对作如是想者，说'如圣无尽慧所说经中'等。
此说虽然彼等经中也说言词名言的本性是世俗，但我们所说的真实世俗，也即是由'尽所有世间名言'所说，我们并非不承许言词名言的本性，那也是颠倒世俗。
'所领受和领受的体性'，即是所知和能知的本性。

།དེ་ཅི་ལྟར་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་པར་ནུས་སྙམ་པ་ལ། བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པ་ཡོངས་ སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་བྱའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཐ་སྙད་དོ། །འདི་ནི་ཤེས་པའོ། །འདི་ནི་ཤེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེའོ། ། འདིར་ཀྱང་གི་དོན་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེས་ན་དོན་ནི་ཡི་གེའི་སྒྲ་དང་བརྡ་བསྟན་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། ལུང་ལས་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡི་གེ་བསྟན་པ་ཡང་བསྡུའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན ན་འགའ་ཞིག་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པས་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་གྱི་།འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་ངག་གི་དང་ཡིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ གིས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་སྟེ།ནང་གི་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཡིད་ཀྱིའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་བརྗོད་པའི་ངོ་བོ་ནི་ངག་གིའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཡིད་ཀྱི་བཤད་པ་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། དཔེར་ན་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཡི་གེ་དང་སྐད་བསྟན་པ་ཇི་ སྙེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཁོ་ནར་ཚིག་གཅིག་ཏུ་མི་ཤེས་སྙམ་པ་ལ།དེ་བས་ན་སྤྲོས་པའི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྤྲོས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཕུང་པོའོ། །དེ་དང་བྲལ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་དེ་བསྟན་པའོ། །སེམས་ རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་པར་སྟོན་པའོ།།གལ་ཏེ་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གང་ལ་ཡི་གེའི་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རིམ་པ་དང་མི་འགལ་བ་ དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཀུན་རྫོབ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་བ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་པ་ཞེས་དེ་སྐད་ཁོ་ན་མངོན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པར་ བཞེད་པའི་དོན་བསྟན་པར་མཛད་པར་འགྱུར་རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མངོན་པར་བརྗོད་པ་གཉིས་ཀྱང་ཡུལ་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དོར་བའི་ཚིག་ཅིའི་ཕྱིར་མཛད་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་སེམས་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་པ་ དང་།མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཕྱི་མ་འབྲེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་འདི་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་མི་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དམ་བཅས་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་གནོད་པ་ཡོད་པར་དོགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་གང་དང་གང་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཤིང་རྟ་དང་ སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པ་བཏགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ན་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་དངོས་པོ་ གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ་།།གང་དག་ལ་ཡན་ལག་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གང་ལས་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ལས་ཞེས་འབྱུང་བ་དེར་ནི་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ནས་བྱ་བ་མི་མངོན་པར་བྱས་ན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལྔ་པ་ ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཚེ་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ་ཡང་འོག་ནས་འབྱུང་བ་རྒྱུར་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ལྟོས་ན་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ།

对于'如何能用言说的声音表达'这一疑问，为了完全把握能作性的成立而说'是为了'。以所知和所知的本性来增益的言说是世俗。'这是能知'，'这是所知'，因为是言说世俗的基础，所以是能作性。'随顺于此'是指'一切'。这里也要观察'亦'字的含义。因此意思是：凡是文字声音和约定显示等一切，都是世俗谛，这就是其意义。因此，经典所说和世间的文字显示也都包括在内。若不如此，有人会错误地认为只有非圣者所说的才是世俗，而圣者们所说的不是，因为他们是如实无颠倒地宣说的。
'这'是指两种都以语言和意识的差别分为两种：内在表达的相是意识的，外在表达的体性是语言的。对于'如何是意识的解说'的疑问，举例说'譬如帝释'等。又对于'为何不仅仅用一个词说世间言说文字和语言显示等一切的本性'的疑问，因此说'所以戏论聚'等。戏论即颠倒本性一切的聚集是蕴。远离此即是胜义谛，这是其显示。
'心行亦无'是显示体验的运行也无。如果仅仅言说的特征是世俗谛，那么此时应当说'于何处文字的运行也无'。如此则如前所说的次第，不违背显示胜义谛是相反于世俗的。如果说为了遮遣分别的运行而说'心的'，这是不对的，应当只说'分别的运行也无'，如此则会显示所要表达的意义。
分别和言说二者也是同一对境，为何要作'何况文字'这样的舍弃语？因此，体验相的心行也无，与后面的言说相连。以'此世俗非无因不合理'等说明怀疑立宗有推理的过失，即：凡是世俗，彼皆有因，如车、众生等假立。此是世俗故为自性因。若是无因，则有恒常存在等过失，这是能破的量。因此认为：彼因即是胜义事物的成立。
对于具有轮等支分聚集者说此语。于'从支分聚'处，是依靠'从'字的关系，若省略'从'字则是第五格。当说'于支分聚'时，也是依据下文所说的'作为因'，则是业格。

།དེ་ལ་གལ་ཏེ་སྤྱིར་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་པའི་རྒྱུ་སྔ་མ་སྔ་མ་ཐོག་ མ་མེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྟེ་དོན་དམ་པའི་རྒྱུ་ཞིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་གྲུབ་པས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །བརྟགས་པ་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་པ་ཁོ་ནའོ། ། འདི་ཡི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་པའིའོ། །བརྗོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་སོ། །བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བོད་པའོ། །ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། ། ཆོས་ཉིད་འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུའི་ཆོས་ཉིད་ལས་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པ་སྔར་དཔྱད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བར་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ནི་དེ བཞིན་ཉིད་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་འདས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་གྱི་ཚིག་གིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདིར་ཡང་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།འདི་ནི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་གྲུབ་པ་ལས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལས་ནི་སྔགས་དང་སྨན་དང་ སྒྱུ་མའི་དཔེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།།འདི་ལྟར་སྔགས་ནི་ཡི་གེ་རེ་རེའམ་འདུས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་འགྱུར་གྲང་ན། རེ་ཞིག་རེ་རེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་གཅིག་ བརྗོད་པ་ཁོ་ནས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།གང་ཡང་ཨ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡི་གེ་གཅིག་པའི་སྔགས་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་ཡི་གེ་རྣམས་ནི་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ན་གཅིག་པར་མི་རུང་བ་ཉིད་དེ་དེ་ལྟ་བས་ན། ཡི་གེ་གཅིག་སྔགས་གང་ཡང་མེད་དེ། ཡི་གེ་རེ་ རེའི་སྔགས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཡི་གེ་མང་པོ་གཞན་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་འདུས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྔགས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཡི་གེ་རྣམས་ནི་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་ཡིན་པས་ཚོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་འགགས་པ་རྣམས་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ། ཡི་གེ་འགགས་ པ་རྣམས་མིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།འགགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཉམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་དག་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཉམས་པ་དེ་དག་ནི་བདག་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན་གང་དག་རང་གི་བདག་ཉིད་མེད་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་བསགས་པར་འགྱུར། དེ་ལྟ་བས་ན་རེ་ཞིག་སྔགས་ཡོད་པ་ཉིད་བསྩལ་ བ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་སྔགས་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པ་དོན་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ནི་མེད་པའང་མིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྐན་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་ལས་ཡི་གེ་རྣམས་འབྱུང་བ་ཡང་མཐོང་ས་དེ་ལས་ཀྱང་ དུག་སེལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཡང་མཐོང་ན།ཇི་ལྟར་གཅིག་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། འདིས་ནི་སྔགས་ཀྱི་དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཚང་བ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤངས་སོ། །སྨན་གྱི་དཔེའི་ཡང་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་རང་གི་ཡན་ལག་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་སོ།།གལ་ཏེ་ཟྭ་རྒོད་དང་གླ་སྒང་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ཡན་ལག་རྣམས་ལས་སྨན་ཐ་དད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། ལོགས་ཤིག་ན་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཡན་ལག་རྒྱུར་བྱེད་པ་དོན་མེད་པ་ཁོ་ ནར་འགྱུར་རོ།།ཇི་སྟེ་ཡན་ལག་འདུས་པ་ཙམ་སྨན་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱང་འདུས་པ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

对此，如果仅仅是要证成有因的话，那么此时就是在证成已成立的，因为承认世俗因前前无始故。如果要证成胜义因的话，那么此时由于所立法不具足故，周遍不成立而成为不定，这是在说明。
关于'未经观察'等，'如是'是指唯世俗。'此之'是指世俗的。'以说理方式'是指通过显示一多自性空性。'具慧者'是呼语。'车等'等是显示以所立空性。
'从此法性'是指从世俗相的因法性，因为其因极微等已经观察完毕故。缘起唯是未经观察时令人欢喜，胜义中则不然。因为以论师语表明胜义中唯是超越有无的真如故，此处也说'所说'。这是圣龙树在《成名言论》中所说。
在彼论中，以咒语、药物、幻术为喻，以一切法缘起性的理由，证成在胜义中超越有无。如是，咒语或是单字或是和合，首先不是单字，因为会有仅诵一字就产生果的过失。
虽然有'啊'等单字咒语，但由于诸字具有部分故，真实中不应是单一，因此没有任何单字咒语，意思是说没有单字咒语。
'其他多字也无'是说和合诸字也非咒语，因为诸字是次第生起的，故无和合。若想'已灭者可成和合'，则说'已灭诸字非'。'已灭'是指失去自性。
若已失去自性者即是无自体，那么无自体者如何能积聚？因此，首先否定咒语的存在。
那么由此推论就成为无，因此具有分别者为成就咒语而作的努力完全无义。针对这种想法而说'彼亦非无'，因为见到从腭等作用生起诸字，从彼也见到能除毒等果的产生，怎么会成为一向无？由此遮除了咒语喻所立不具足。
为了遮除药物喻，说'如是从自支分'等。若盐和茴香等药物异于自支分，则因为成为所缘的认知对象故，应单独可得。若非所缘的认知对象，则以支分为因就完全无义。
若想'仅支分和合即是药物'，这也不合理，因为其支分也是仅和合的自性，故自性不成立。

།རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་འདུས་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར། སྒྱུ་མའི་དཔེ་ལས་ཡང་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་དེ་ཡང་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ཆེ་དེ་ནི་འཇིམ་པའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའམ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྲང་ན། རེ་ཞིག་ཐ་དད་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མཁན་དང་སྒྱུ་མའི་རྒྱུ་དེ་དག་ལས་ གུད་ན་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཁོང་ནས་འབྱུང་ངོ་།།ཡང་ན་དེ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་དང་སྨན་དག་ལས་ཏེ། གང་གིས་ནི་དེ་དག་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་འཇིམ་པའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ནི་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ཆེ་ཡང་དག་པར་མི་དམིགས་སོ། །ཐ་དད་པ་མ་ ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ལ།གཞན་མིན་མིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ནི་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་མ་ཡིན་པ་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་མིག་མ་འཁྲུལ་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མ་ ཡིན་པའང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འོ་ན་ནི་དེ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ལ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ཆེ་སྟེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ཡང་མི་ནུས་ལ། དེ་ཉིད་དང་ གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ཡང་མི་ནུས་པས་དེའི་ཕྱིར་དཔེ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ ཅེས་བྱའོ།།མིག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་ལྔ་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། མིག་ནས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་ན་འདི་ནི་མཇུག་དྲུག་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། མིག་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། སྲིད་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་འོག་ནས་ འབྱུང་བ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་གྱུར་པ་ནི་སྲིད་པའོ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་དབང་འཕངས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོད་པའི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེན་བཅས་པ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། སྲིད་པ་ལས་དེ་ལྟ་ བུའི་ངོ་བོ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་འཕངས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པ་བཞིན་དུའོ། །སྲིད་པའི་ཡན་ལག་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། གང་དང་གང་དག་རྟེན་ ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ལམ་ལས་འདས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སྔགས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བས་ན་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཇི་ ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་རྟག་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་བསྟན་སྙམ་པ་ལ།འདི་ལྟར་འགོག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དགོངས་ནས་བསྟན་པ་དེའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་ བ་ལྷག་མ་ཡིན་ནོ།།དགོངས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཁོ་ན་བཞིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་དགོངས་ནས། བདག་མེད་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏོ་སྙམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྨན་ཡང་སྨན་མིན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ དོན་གྱི་མཇུག་སྡུད་དོ།།གཉིས་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའོ།

自性不成立的诸法又怎能成为和合？为了以幻化的比喻再次证成，故说'如幻象之象'等。如是幻化的大象，是与泥土块等异体或非异体呢？首先并非异体，因为离开幻术师和幻化之因就不显现，这是从中可以理解的。
或者'离开彼等'是指离开咒语和药物，因为幻化大象确实不能离开泥土块等而单独被认知。认为也非非异体时，说'非异非'，'理'为省略语。'异'即是异体之义。'非异'即是非异体之义，因为未受眼睛迷惑者不见如是相，所以也非非异体，此为其义。
若认为它就是完全不存在时，说'此缘起'等。'此'指幻化大象，因为是缘起，既不能说不存在，又因为不可说是一体或异体，所以也不能说存在，因此比喻成立。
为摄集宗法故说'于彼所缘'等。凡是于色处所缘的自性，即称为彼。'眼之'是第五格，意为从眼生起。或者这是第六格，意为与眼相关的眼识，应与下文'从有生'相连。
业习气趋向于产生果报时即是'有'。'业惑力所引'是说由决定业力推动。'有取'即有漏，应解释为从有中生起如是体性。
'如是'即如同由业和烦恼力所引且具有取著一样。'一切有支'即无明等。其中应如是配合：凡是缘起，就胜义而言都超越了有无的言说之道，如同咒语等。识等这些也与此相同，故为自性因。
若如是，为何世尊以'诸行无常'等说法显示诸法生起等？对此，说'如是灭等'等。因为是依据意趣而说，所以无有相违。意趣是指因为生等如其所显现而存在，依此意趣，为令入无我而说生等。
'如药亦非药'等是总结前说之义。'二者'指因和果。

།ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཟིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྦྱོར་བའི་གཞི་ཉིད་ལ་དམ་བཅས་པ་དང་ལུང་དང་འགལ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་ནི་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་ དང་།བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དོན་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཡིན་ལ། བཟློག་སྟེ་སྨྲ་བ་ནི་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ན་དེ་ཡང་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ནི་ནམ་མཁའི་པདྨོའོ་། །དེ་དང་མཚུངས་པ་ནི་འདྲ་བའོ། །ཀླན་ཀ་འདི་ནི་སྙིང་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་འདེབས་སོ། །དེ་ལ་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལས་འདས་པར་རིགས་པ་ཁོ་ནས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད དོ་ཞེས་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཁོ་ན་འགོག་པར་བྱེད་ཀྱི།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་མ་བརྟགས་གཅིག་པུ་ན་ཉམས་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་འགོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ནི་དཔྱད་ན་ཡོད་པ་འགའ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པར་ཡང་ཁས་མི་ལེན་ལ་མེད་པར་ཡང་ཁས་མི་ལེན་ ཏེ།མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་གྲུབ་ན་ཡོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་མེད་པ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་ཉེས་པས་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་མི་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བའོ།།འོ་ན་གང་ཞིག་འགོག་པར་བྱེད་སྙམ་པ་ལ། འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འབྲས་བུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ནི་སེར་སྐྱ་བ་རྣམས་སོ། །འབྲས་བུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གཉི་གར་སྨྲ་བ་ནི་འཚོ་བ་པ་ ལ་སོགས་པའོ།།ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་འཕགས་པ་ལྷའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དང་སྦྱར་བ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་དང་སྦྱར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་ཉིད་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ནི་སློབ་ དཔོན་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་ནོ།།འདིས་ནི་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ལུང་གི་དོན་དང་སྦྱར་བའམ། ལུང་གི་དོན་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་དང་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །འདིར་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ན་དོན་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་འགའ་ཡང་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ། མེད་པ་དེའི་ ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་བྱ།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་བརྟེན་པའོ། །འབྱུང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་ལ་ འབྱུང་བ་མེད་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའོ།།རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་དཔྱད་ན་དོན་དམ་པར་གང་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རང་བཞིན་མེད་པས་གཞན་རྐྱེན་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་ སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་རྐྱེན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རང་བཞིན་མེད་པས་གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་གཞན་ཡང་དེའི་འབྲས་བུ་རྟག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་ཅེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་སྐྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཚོན་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འདི་བདེ་བར་གཤེགས་པས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ གོ་།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་འཇུག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དཔྱད་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།

对于'如果通达一切法无自性'等所说，是为了显示在修行基础上所立誓言与经教相违。如此，从宗义中说到所见、所闻、分别和了知的对境，如是宣说是圣者们的言说，相反的说法是非圣者们的言说。若说如此，由于所见等对境不存在，故不合理。
虚空之花即是虚空莲花。与此相同即是相似。'此诤论无实义'等是作答。其中总义是：外道们如何超越显现，仅以理论执著诸法有自性，唯破除此执著，而非破除未经观察的蓝色等显现之悦意等。胜义中若观察，因为任何存在都不成立，故既不承认有也不承认无。因为无是事物反面的特征，若有不成立，则以有为前提的无也不成立。因此，对于一向执著有无二边的过失，我等不需要。
'经验'即是经验蓝色等。若问破除何者，则说'果实真实存在与不存在'等。说果实存在的是数论派。说果实不存在的是胜论派等。说二者的是生论派等。
关于'有无'等分别，与圣天的这个偈颂相应，故说'因此'。'此'是与立场相应。'因此真实中'等偈颂是导师自己的。此中是将量果与经教义理相结合，或将经教义理与量果相结合。
此中也应观待'因为'，其义是：因为真实中无任何事物可成立，所以一切法无生，这是佛世尊所说。'其他'即是老等。'依彼'即是依生。'无生'即是于何者无生存在，即称为彼。
'无自性'即是以一性等观察时，胜义中于何者无自性的意思。'无自性则如何成他缘'即是如兔角等永远无自性故，不应理成为他缘。'无自性则如何由他生'即是其他缘的果也永远不存在故，如同兔角等，既然无自性如何能生的意思。
'此'即是胜义中非能生。或者，以'因'字表示缘起。故此缘起以胜义无生为相，是如来所说的意思。'入缘起'即是以观察无明等自性的意思。'法界'即是一切法无生相的自性。

།མིང་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའོ། །མཚན ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའོ།།མཚན་མ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གདགས་སུ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་དེ་དག་བསྟན་ སྙམ་པ་ལ།གཞན་དུ་མ་ལགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་གཟུང་བའི་དོན་དུ་མིང་ལ་སོགས་པ་ཙམ་གྱིས་སྟོན་པར་ཟད་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། འདིར་ཡང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་འབྱུང་ངོ་། །མིང་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ རྣམས་ནི་ཚིག་གཉིས་གཉིས་ཤིང་ཚིག་སྔ་མ་སྔ་མའི་བཤད་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཡིན་ནོ།།ཀུན་རྫོབ་ནི་འདིར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་ངང་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་དགོངས་སོ། །འདིས་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པས་ན་བརྗོད་པ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་གྲངས་ ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་དང་པོའི་བཤད་པ་ལྷག་མ་ཡིན་ནོ། །མ་རིག་པ་དུས་གསུམ་དུ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་གདགས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། མ་རིག་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འོ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་དུ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་མིང་ཙམ་བདེན་པར་ཡོད་དོ་སྙམ་པ་ལ། བཅོམ་ལྡན་ འདས་གང་མིང་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་དུས་གསུམ་དུ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡབ་དང་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས་སོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལ་ སོགས་པ་ཁས་མི་ལེན་ན།འོ་ན་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་བདེན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་སྙམ་པ་ལ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་དང་།རྣམ་པར་རྟོག་པས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྩོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འགོག་པ་དང་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །ཡང་དེ་མེད་པར་དོན་དམ་པ་ལ་འཛེག་མི་ནུས་སམ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྙམ་པ་ལ། ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་རྣམས་ཀྱི་སྐས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡང་དག་པ་ཉིད་ཁང་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་སྟེང་ནི་རབ་ཀྱི་མཐའ་སྟེ་དེར་འགྲོ་བར་ཞེས་བསྡུའོ། །ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་ཐེམ་སྐས་བཞིན་དུ་སྐས་ཡིན་ཏེ། གོམ་པའི་རྟེན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ནི་སློབ་དཔོན་སྣང་བྲལ་གྱིས དབུ་མའི་སྙིང་པོ་ལས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་གང་ལ་ལ་གལ་ཏེ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་བློ་དོན་དམ་པའི་སྒྲར་བརྗོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཡིན། གལ་ཏེ་ཡང་དེའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་ པར་འཇོག་ན་དེ་ཡང་གང་གིས་གཞག་པར་བྱ།དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དུ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གིས་བདག་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་བློ་དེ་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་ པར་འཇོག་གོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་མ་བསྒྲུབས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒོལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དོན་དམ་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་འཇོག་གོ། །རང་གིས་ བདག་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བ་ཡང་མེད་དེ།སྤྱིའི་ངོ་བོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ལ། བློའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེར་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

'无名'是指不是语言的对境。'无相'是指远离生等相。'无相'是指因为没有青等相的识境之相。'无施设'是指因为不是分别的对境。
如果想：那么如何显示这些？说'不是其他'等。仅以名等为了摄受众生而显示而已，并非其他的意思。此处也从中出现'显示'一词。
'仅是名'等词，是两两一组词，后后是对前前的解释。世俗在此是指显现于世俗智的本性之义。因为由此表达故称为'表述'即分别。或者这一切都是异名。或者是对第一的剩余解释。
虽然无明在三时中都不存在，但如果想：为何不是施设的对境？则说'彼无明'。如果想：既然承认一切都仅以名而存在，则仅名真实存在，则说'世尊，所谓仅名'。
'如是'是指因为无明等在三时中也不存在。'复次从彼'是指从父子相见经。如果因为生等是遍计所执性而不承认诸事物的生等，那么如何世尊说'无生是真实'等，说无生等是真实？对此说'无生等亦'。
'彼'是指胜义。无生等分别，以及分别安立诸事物的本性是无生等。'等'字包含灭、寂等。
又如果问：没有它能否登上胜义？想：为显示如是本性而如是说，则说'真实世俗诸阶梯'等。真实即是楼阁。其顶是究竟，应加'往彼'。真实世俗即如阶梯是梯，意为脚步所依。这是师无著在《中观心论》中所说。
因此，若有人以三相因所生的智称为胜义语，则彼时因为它也是世俗本性，如何是胜义性？若又由其力安立诸事物无自性，则彼又由何安立？由彼自身于他处不应理，因为自作用于自身相违故。由其他量也不可以，因为将成无穷过故。
若说除彼智一者而安立，则将成未证一切境无我。对此诤论，以此回答：因为彼随顺胜义故是胜义，无自性也由彼安立。自作用于自身也无相违，因为总相上安立一切法无自性，而智的自性也摄入彼总相中故。

།དཔེར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་ འགྱུར་བ་ན་བདག་ཉིད་སྤངས་ནས་མ་ཡིན་པ་ལྟར་འདིར་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཀླན་ཀར་མི་རུང་ངོ་།།སྐྱེ་བ་མེད་ལ་སོགས་མི་སྲིད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་། མངོན་པར་བརྗོད་པ་རྣམས་འཇུག་པ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་པ་ལ། དེའི་ངོ་ བོ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་མ་སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཕྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་དགག་པར་བྱ་བ་ལ་དོན་དམ་པར་དེ་བརྗོད་པའི་སྒྲའི་སྦྱོར་བ་མི་སྲིད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྲིད་དོ། །འོ་ན་མེད་པ་འབའ་ཞིག་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ། ཡུལ་མེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་སོ།།འདི་སྙམ་དུ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་སྨྲ་བས་བློས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞག་སྟེ། དེ་དག་བཀག་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པར འགྱུར།། །།བམ་པོ་བཞི་པ་སྟེ་ཐ་མའོ་། །ཇི་སྟེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་ལ་བརྟེན་ན་ཡང་། །ཀུན་རྫོབ་པར་འགྱུར་ཡང་དག་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་སྔ་མ་དང་བཅས་ཏེ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པར་བྱེད་དོ། །བག་ཆགས་གང་ལ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཡོད པ་དེ་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྣང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་དོན་གང་ཡིན་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་འདི་ཉིད་ལ་གནས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་ངང་ཅན་གྱི་དོན་བཀག་ན་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཆད་ པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་བཏབ་བོ། །བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལ་སྣང་བའི་ངང་ཅན་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སྣང་བ་དང་བློ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་གོང་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་གི་ ངོ་བོ་དཔྱད་པས་བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་སྙམ་པ་ཡིན་ནོ།།བློ་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ཆུད་ཀྱང་དེ་ལ་སྣང་བའི་ངང་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བརྫུན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་གཞན་བརྗོད་པའོ། །འདི་སྐད་གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་སོ། །རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ ཏེ།འདི་ནི་གཞོན་ནུ་མ་ལེན་གྱིས་བཤད་དོ། །དེས་ན་མེད་པ་རྣམ་པ་བཞི་དངོས་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་འོ་མ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་ཞོ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་སྔ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ལ། ཞོ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་འོ་མ་ལ་ སོགས་པ་རྒྱུ་ཞིག་ནས་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།རི་བོང་གི་མགོ་བོའི་ཡན་ལག་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་རི་བོང་གི་རྭ་གཏན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟ་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་མེད་པ་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ནི་ཡོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ཡོད་པ་མེད་ན་མེད་པ་ཡང་མེད་པ་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པར་རབ་ཏུ་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ།

例如，以一切法存在等因，成为坏灭之缘时，并非舍弃自性，如此此处也同样不应成为过失。'无生等不可能'，是指胜义中无生等的认知和言说不可能存在的意思。
为什么呢？为此说'因为否定其本性'等最后部分。因为后面将要说明的本性要被否定时，胜义中说彼之语言的运用是不可能的，所以无生等是不可能的。
若想到'那么将只运用无'时，说'于无境'等。若想到'虽然胜义中无生等，但随顺他人而说，以心安立生等，由遮遣彼等而安立无生等'时，说'即使依于分别'等。
若承许无生等是依于分别，则无生等是世俗而非胜义，因为分别是世俗本性，且分别的对境也是增益的本性，怎么会成为胜义呢？
第四卷完。
以'若谓自相'等，解释'即使依于分别，成世俗非真实'及其前提。
从无始时来具有习气，由彼所生的分别中显现的性质之义，如是组织文句。
为显示彼义，说'住于此有法'等。因为若遮遣分别中显现性质的义，则一切言说将成断灭。
以'分别亦'等回答。此中意趣是：若无生等是分别心中显现的性质，则显现与心不异，故如前以观察识之自性而说明为虚妄，怎能成为胜义？
即使承许心是真实，但其中显现性质的一切本性都是虚妄，故无生等是虚妄，为显示此义，说'复次，即使如此'。
'复次'是说其他回答。'如是说'是指圣龙树说。为显示胜论派等说无是另一实体，故说'如是'，此是童受所说。
因此说四种无唯是另一实体。其中，乳等相存在时，酪等果相先前无称为先无，酪等果存在时，乳等因已坏而无是坏无。
兔角支分特殊性完全无是毕竟无。牛等中马等体性无是互无。
因此，'所以'是说，因为无是以有为先导，若无有则无亦无，此说善哉。
因此，彼二互相观待而安立，故不应说无。

།འདི་སྙམ་དུ་སྐྱེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དག་ མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དག་གི་འོག་ཏུ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ།གང་ལ་ཅི་ཡང་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འགྲོ་བ་གང་ལ་སྔར་དཔྱད་པ་བཞིན་ངོ་བོ་ཅི་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་ ཡང་མེད་པ་དེ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་མཐོང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་སྟེ།ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །འདི་ལ་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་གཉི་གའི་འོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བློ་གྲོས་བཟང་པོས་གང་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ སོ།།གང་དག་བདག་དངོས་གཞན་དངོས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། བདག་དང་གཞན་དུ་འབྱེད་པ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་དང་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་མཐོང་བ་མ་ ཡིན་ནོ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཡང་དག་པ་མཐོང་བ་དག་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། གང་དག་བརྟེན་ནས་དངོས་པོ་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་དག་ལྟས་མི་འཕྲོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་གཉིས་སྤངས་ནས་དབུ་མའི་ལམ་དུ་ ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ་།།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའོ། །ག་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་སྟོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཞེས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་གྱི་ཉི་ཚེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱོར་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྩ་བ་ལས་གསུངས་སོ་། །གཉིས་པ་ ནི་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས་གསུངས་སོ།།གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བདུན་ཅུ་པ་ལས་གསུངས་སོ། །ལྔ་པ་ནི་རྩོད་པ་བཟློག་པ་ལས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཚད་མས་གྲུབ་པའོ། །སྔོན་མཐའ་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པའི་དུས་སུ་སྟོང་ པ་སྟེ།སྔོན་ཡང་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡང་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་སྟོང་པ་སྟེ། དེར་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྐྱེ་དང་འཇིག་དང་གནས་པའི་དངོས་པོ་སྟོང་། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་སུ་ཡང་མཚན་ཉིད་ སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དུས་གསུམ་ཆར་དུ་ཡང་སྟོང་སྙམ་པ་ལ། འདི་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་རིམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོང་མ་དང་སྦྱར་རོ། །དེས་ན་དོན་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་དེ་ནི་རྟོག་གྱུར་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དམ་བཅས་པ་ལ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པ་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ རྣམ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་བརྗོད་ལ།དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་ཁས་བླངས་པ་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མི་རྟོགས་པས་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པའི་རིག་ བྱར་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པས་མེད་པར་ཐལ་བར་ཐ་སྙད་གདགས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།མི་མཁས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་སོ།

想到：'虽然在生起之前没有存在性和不存在性，但在生起和灭尽之后，事物会建立存在性和不存在性'这样的想法。对此说'于何者都不生起'等。对于如前所分析的，任何轮回中都无任何本性可生可灭的瑜伽士来说，于此见到无有存在性与不存在性，这是确定的，这是余下的部分。
'此中之义是'这是指两部经的。'因此善慧所说'是指圣龙树亲口所说。
'若执著我实他实及'这句话是显示我执，因为区分自他是由我执所造成的。'有与无'是显示对法的分别。'非为真实见'是因为成为见解的所依。
当想到何时是真实见时，说'诸法依缘起'等。'彼等不为见所夺'是指远离增益和损减二边而入于中道之故。
'彼'是指事物。'何有'是表示不存在的意思。'空亦复是空'是指所谓的空性也是空的意思。'生起'是指普遍运行。'此'是遍及一切事物，而非局部。
'于此一切义生起'是指世间和出世间的一切圆满都将成就的意思。其中第一偈颂是论师在《中观根本论》中所说。第二偈是在《六十正理论》中所说。第三和第四偈是在《七十空性论》中所说。第五偈是在《回诤论》中所说。
'因此'是指因为以量成立一切事物境界皆为空性。'前际空'是指过去时空，意思是说过去也确实未曾真实生起。'后际亦空'是指未来时空，意思是说彼时也不会生起。
'生住灭事物空'这句是显示现在时也以相空性而空。当想为何三时皆空时，说'此非有事'等。'由于'这个词因为是另一种次第的连接词，所以与上文相连。
因此意思是：由于胜义中事物既非有也非无，所以一切法恒时本性空。对于'彼乃分别故'等是说立宗为现量等所违，即如此：由于事物自性离戏论相故说空性之词，而彼事物自性又是现量，故承许其自性所成的空性也唯是现量，然而凡夫们不能现量通达空性，故为现量所违。
由于是可施设名言的所缘所知而不可得，故成无之过失，也为比量所违。'诸愚者'是指凡夫们。

།གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟོགས་སོ་སྙམ་པ་ལ། མངོན་སུམ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ སྟོང་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི།མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རྟོགས། དེ་རྟོགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་འགྲེལ་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད་པ་ ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡང་མེད་དེ། དེ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ནི་སུས་ཀྱང་མི་བྱེད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང་ཆོས་ཉིད་ནི་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་།དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པས་འབྲེལ་པ་ག་ལ་ཞིག་ཡོད། དེ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཇི་སྐད་སྨོས་པ་ཡང་ཡིན་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ། དེས་ན་སྒྲོ་བཏགས་པ་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ ཡང་དག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐ་ཤལ་ནི་གནག་རྫི་ལ་སོགས་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བློ་མ་སྦྱངས་པ་གང་དག་ཡིན་པའོ། །མ་ཡིན་ཐོག་མེད་རྒྱུད་ལྕི་བར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་འདེབས་ཏེ། འདིས་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ རྣམ་པས་དབེན་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་ན།སྟོང་པ་ཉིད་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པས་བསྒྲིབས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་བཟུང་བཞིན་དུ་ཡང་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བཟུང་མོད་ཀྱི། ཐ་སྙད་གདགས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་མ་བཟུང་བ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་པས་འདི་ནི་ དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྟོན་ཏོ། །དངོས་པོ་ལ་སོགས་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་གང་ལ་ཐོག་མ་མེད་པའི་རྒྱུད་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ནི་སྤང་བར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ལྕི་བ་ཡང་ཡིན་ལ། དངོས་པོར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ ཐོག་མ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།དེས་དབང་དུ་བྱས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུའོ། །དབང་པོ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ན་མངོན་སུམ་སྟེ་ཤེས་པ་ལ་བྱའོ། །དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་ལ་ཐོག་མ་མེད་པའི་སྲིད་པ་འཁོར་བར་འབྱུང་བ་སྐྱེ་བའི་ ངང་ཚུལ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པའི་དོན་མཐོང་བ་ལ་མྱོས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དུག་བཞིན་དུ་དུག་ཡིན་ཏེ།གང་དག་ལ་དེས་དཀྲུགས་པའི་བློ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །གཞན་ཡང་འདི་ནི་ངོ་མཚར་མི་ཆེ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཉེས་པར་བཤད་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཀྱང་ བློ་གྲོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་རྣམས་ངེས་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་དཔེས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།འདི་ལྟར་སེར་སྐྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྤྱི་མི་སྣང་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། དངོས་པོ་སྣང་བ་ལ་ལྟ་ཅིའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་ངོ་མཚར་མི་ཆེའོ། །དངོས་པོ་ལ་སོགས་པར་སྒྲོ་འདོགས་ པ་དེ་གཅོད་པ་ནི་མེད་པའོ།།དེ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དང་དུ་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདིས་ནི་ལེགས་པར་ཉན་པ་དང་། བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་སྐྱེས་པས་དེ་ངེས་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྲོས་པ་ དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གང་དག་ལ་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཤེས་རབ་བསགས་པ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ཡང་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

对于'因为不是现量所以不能了知'这样的想法，说'因为是现量'等言。因为空性的自性即是事物的自性所了知，由于无差别的缘故所以正是现量，而不是非现量，因此为何不能了知？
'如果了知它'等言是从反面来解释的，如果这样的话，由于成就和安乐是有差别的，所以无差别性就会失坏。因此事物不会成为空性，因为无关联的缘故。
空性与从其所生的相之间也无关联，因为它是常住的缘故。诸事物的空性谁也不造作，因为不论诸如来出世与否法性都是安住的缘故，以及因为无事物的缘故，它不是果，怎么会有关联呢？
它既是增益又如前所说，这样组织文句，因此增益即是远离诸如事物等真实相的总义。
下等凡夫是指牧牛人等未经论典训练心智者。
'无始串习重'等言是回答，这表明诸事物远离增益相即是空性，当空性被增益相所障蔽的本性时，即使凡夫们把握着事物的自性也不会确定，因此虽然把握了，但因为不能安立言说，所以如同未把握一样，这不是所缘的所知。
因此这是显示不被现量等所违害。对于有无始相续的增益诸事物等者，称其为如是。因为难以断除的缘故是重，又是无始增益事物，这样组织文句。
由其所控制，这样组织文句。现量是指现前。因为从根生故为现量，是指智。
对事物的执著，有无始轮回中生起的本性，正是由于它是见真实义时迷醉的因，故如毒般是毒，对于那些被其扰乱心智者，这样组织文句。
又'此亦不足为奇'等言是以喻显示即使由邪说的宗义执著者，邪慧者们也不能确定。如数论派等了知牛性等共相不显现一样，对于显现的事物为何不了知呢？这不足为奇。
断除彼增益事物等是无的。了知它的因相是一性、多性等相。这表明由闻思修所生的智慧生起而得确定，不会以其他方式，这将解释。
离戏论是指无一切戏论相的空性的同义语。对于有从思所生的择法智慧积累者，这样组织文句。又不生是指不起的同义语。

།སྙིང་པོ་མེད་པ་ཉིད་ དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ལུང་།སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པའི་མདོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལས་ནི། དཔེར་ན་ཆུ་ཤིང་རློན་པའི་སྡོང་པོ་ལ། །སྙིང་པོ་འདོད་མིས་རིམ་པར་བཤིགས་བྱས་ཀྱང་། །ཕྱི་དང་ནང་ན་སྙིང་པོ་མེད་པ་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་འབྱུང་ངོ་། མ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་མ་གྱུར་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཨུ་དུམ་ཝཱ་ར་ལ་མེ་ཏོག་དཔྱད་ན་མེད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་མ་གྱུར་གྱི་ཕྲ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྲིད་པ་དག་ལ་སྙིང་པོ་འདི་ཡང་རྟོགས་པར་མ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་མིན་པའི་ཕ་རོལ་སོན། ། ཞེས བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་མ་ཡིན་པ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སྐྱེ་བ་ནས་ཕ་རོལ་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དམ་བཅས་པ་འགལ་བར་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་ པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་བྱས་པ་དེ་དག་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་དམ་བཅས་པས་མེད་དོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པས་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྙམ་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་སྒྲུབ་པ་མི་བརྗོད་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་ན། གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དམ་བཅས་པ་ཙམ་ཁོ་ནས་ནི་འདོད་ པའི་དོན་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ཡང་གྱིན་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་འདེབས་སོ། །གཞུང་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །དེས་བསྐྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། དཔེའི་ཆོས་ཅན་རྣམ་པ་གཉི་ག་ལ་ཡང་ ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།མཁས་པ་དང་བུད་མེད་དང་བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྡུ་སྟེ། མཇུག་ཏུ་བར་གྱི་སྒྲས་མི་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གྲགས་པར་གྱུར་པ་རྣམ་ཤེས་དྲུག་པར་བསྡུའོ། །མ་ལུས་པ་ནི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིའོ། །གལ་ཏེ་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའི་གཏན་ཚིགས་སམ་ ཆོས་ཅན་བྱས་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་པ་ལ།དེ་ལྟ་མིན་ན་གཞི་མ་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་ཆོས་ཅན་དེ་རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པས་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་ན། དཔེའི་ཆོས་ཅན་ཡང་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་སུན་དབྱུང་བ་བརྗོད་ན། ལན་ཅི་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ། དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་གང་ཞིག་ཆོས་ཅན་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ནི་གཞི་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པའི་ གླགས་མི་ཐོད་ན།ཁྱོད་ནི་ཆོས་ཅན་སྣང་བ་འགོག་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱོད་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་གཞི་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་གླགས་མི་ཐོད་སྙམ་པ་ལ། བདག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ཅན་སྣང་བ་འདི་ལ་ཡང་རང་བཞིན་ཡང་དག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་དགག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཀྱི། ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་ བོ་འགོག་པར་ནི་མ་ཡིན་པས་མཚུངས་སོ།།འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པ་པའི་རང་བཞིན་བཀག་ན་ཆོས་ཅན་དེའི་ངོ་བོ་གང་སྣང་བར་འགྱུར་བ་གཞན་ཅི་ཞིག་ལུས་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་ན་དོན་དམ་པ་པའི་རང་བཞིན་ལོག་ན་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ། དོན་དམ་པ་པའི་ རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བ་ལ་ཁྱབ་པ་ནི་མེད་དེ།ཟླ་བ་གཉིས་དང་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་བརྫུན་པ་ཡང་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་དུ་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སུ་བརྫུན་མོད་ཀྱི། དེ་དག་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་ནི་དོན་དམ་པ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་སྣང་བར་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པར་ཡང་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ དག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་ཡུལ་ན་གནས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་སུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་པུ་ཉིད་ཉམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་པ་དུ་མ་སྐྱེ་བ་ཡང་སྔར་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

展示无实质性的经文。引用《入大悲经》等经文，其中说道：'譬如潮湿的木头树干，想要寻找其中的精髓之人，虽然逐层剖析，但无论内外都找不到精髓，应当如此了知一切法。'
所谓'未证悟'是指未能证悟，就像检查无花果树上的花朵，因为根本不存在而未能证悟，而不是因为微细等原因。同样，对于这些轮回中的实质也是未能证悟。
'到达非彼岸的彼岸'是指从非彼岸即现在的生命到达彼岸即未来的生命。
关于'若承认一切法无自性'等说法，是在指出承诺中的矛盾。也就是说，为了证明一切法无自性而采用因等推理方法，承认这些推理方法的存在，但又因为承诺一切法无自性而说它们不存在，这是相互矛盾的。
如果认为'我们不说证成'，则说'即使'等。仅仅通过承诺并不能成立所欲证明的内容，否则将导致一切都能成立的过失。
'这也是'等句是在作答。论典是宗义。由此产生的差别，无论是所证还是喻依两者都存在的情况下，称之为如此。
'智者、女人和孩童'是总结，最后以'等'字表示不变的事物。其中广为人知的归入六识。'无余'是指一切论辩者的。
如果想：依靠宗义的因或法有何过失？则说'若非如此则所依不成'等。如果是这样的话，由于该法是争论的基础，因为不成立而成为所依不成的因。说'等'字是指如果自性不成立，则喻依也不成立。
如此破斥时，能说什么答复呢？因此，所证和能证的一切言说都将断绝。
如果认为：对于依靠显现法而遣除增益相的人来说，不会有所依不成等过失。而你否定显现法，那么为什么不会有所依不成等过失呢？则说'我'等。对于这显现法也是在证成遣除真实自性的增益，而不是否定法的自体，所以是相同的。
如果认为：若否定胜义自性，则除此之外还有什么显现的法体存在呢？这也不正确，因为胜义自性与显现之间并没有若遮遣前者则后者也应遮遣的遍摄关系，因为虚妄的二月、空中毛发等也是显现的。
也不能说：二月等虽然作为外境的形色是虚妄的，但作为识的本质则是胜义的，所以可以显现。因为它们显现为各种形态且住于境中。
识不应该是多样的，因为这将导致其单一性质受损，而且多识生起的观点之前已经破斥过了。

།ཡུལ་ན་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ལུས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཟླ་བ་ གཉིས་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་བཞིན་དུ་འོན་ཀྱང་སྣང་བས་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་ལོག་ཀྱང་སྣང་བ་འགལ་བ་མེད་པས་ཆོས་ཅན་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པ་འཇུག་པ་འགལ་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་མང་དུ་ནི་མི་དགོས་སོ། །བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱོགས་ ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན་ཡན་ལག་ཅན་ཡིན་པ་དང་།སྒྲ་ཡང་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དེ། ཆོས་ཅན་དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་གྲུབ་པོ། །བརྒལ་བའི་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒལ་བས་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། བདག་ནི་སྣང་བའི་ངང་ཅན་གྱི། །དངོས་པོ་དགག་ པར་མི་བྱེད་དེ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་འགྲེལ་པ་ནི། ཁོ་བོ་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་དངོས་པོ་ནི་མི་སེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དགག་པ་འདི་ནི་དོན་དམ་པར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་འོག་ནས་འབྱུང་བ་དང་སྦྱར་རོ། །ཆུ་ཤིང་གི་སྡོང་པོ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་ཤིང་གི་སྡོང་བུ་ལྟ་བུར་རོ། །མངོན་པར་ ཞེན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཅན་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །འཛིན་པ་སྟུག་པོ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་གྲགས་པ་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །ཐ་སྙད་རྣམས་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་རྣམས་ལའོ།།དོན་དམ་པའི་ཚུལ་ལ་སྡང་བས་དབང་བསྒྱུར་བ་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ན། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་དམ་བཅས་ པ་ལ་ཁས་བླངས་པས་གནོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་གླེང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་གྲག་གོ།།སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འགོག་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཉིད་ལོག་ལྟ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་གིས་དེས་དཀར་ཕྱོགས་ལས། དགེ་བ་དྲུངས་ འབྱིན་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དམ་ཆོས་ཀྱི་ལོ་ཏོག་སེར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དོན་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རླག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པས་བདག་ཉིད་ཀྱང་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་འདྲ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་དོན་མེད་པ་དག་ལ་འཇུག་པ་ལ་གོམས་པ་མ་གཏོགས་པ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་པའི་རིགས་མཐུན་པ་པའི་ས་བོན་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །རིགས་མཐུན་ པའི་ས་བོན་གང་ལ་ཐོག་མེད་སྲིད་རྒྱུད་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ།གང་དག་ལ་ཐོག་མ་མེད་པའི་སྲིད་པའི་རྒྱུད་ཅན་རིགས་མཐུན་པ་པའི་ས་བོན་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་ རིགས་མཐུན་པ་པའི་ས་བོན་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཙམ་དུ་གྲུབ་ན་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འགྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་དང་གང་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིགས་མཐུན་པ་པའི་ས་བོན་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དུས་ཕྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། ། སྐྱེ་བ་དང་པོ་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ཡང་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པས་འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །འདིའི་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར། འདི་ནི་དངོས་པོའི་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དངོས་པོའི་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི རོལ་གྱི་དམིགས་པའི་དངོས་པོའི་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་དེ་ནི་གསལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

不住于处所，因为无有身体。因此，虽然二月等非胜义，然而由于显现，即使违背胜义自性也显现，无有矛盾，故所立法等得以成立。
因此，所立与能立的运作并无矛盾，所以不必多说。胜论派等认为方位等有法是具支分的，声音是虚空的属性，这些有法对佛教徒等来说是不成立的。'论争所知'即是'由论争而知'的意思。
'我不遮破具显现性的事物'，其解释是：我也不否定在眼等识中显现的事物。此遮破非胜义所许，如下文所说。'如水树干'即如同水中树干。
'无执著'即是不依自宗见解而执著有法等的意思。'如所说'是指古代诸大师。'浓厚执著'是指对宗派所承认的有法等的执著。'于诸名言'是指于所立与能立的名言。
'为胜义理所嗔恚所制服者'是指胜论派等，据说他们认为若说无自性，则会导致后世等所许失坏，故以自许而破立宗。
'顶受灌顶'是指因遮破一切事物而成为最胜。诽谤因果即是邪见，对于以此从善法中拔除善根者称之为此。
'正法庄稼之冰雹'是指由于诽谤其义而成为毁坏之因。'虚空之花'是指由于诽谤一切法，自身也成为无体性，故如虚空花，此为其义。
'因此'是指由于除了对无义事物等的熏习外别无他因，故推知无始同类种子。'同类种子具无始有之相续'是指凡是具有无始轮回相续的同类种子者皆称为此。其事即是彼性。
因此，事物等分别有法世俗成立，仅从无始同类种子而生起，即能成立后世，此为其义。
论式为：凡是事物等分别，皆从同类种子生起，如后来所悟者。此生起初分别亦是事物等分别，故此是自性因。
为断除此不定性，故说'此非由事物力而生'。'由事物力'即由外境所缘事物之力，因为外境事物已明了故。

།ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དོན་དམ་པར་བཀག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་རང་གིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ནི་བེམས་པོའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གིས་ གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ།རྣམ་པར་ཤེས་པས་འཛིན་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་གཞན་ལས་ཀྱང་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་པས་བྱེ་བྲག་ཡོད་དོ། །ཡང་ན་དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ལས་སྒྲོ་བཏགས་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇུག་པས་དེས་ན་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་མཐུ་ སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།།རིམ་གྱིས་སྣང་བའི་ཕྱིར་གློ་བུར་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཡིན་པར་ཡང་མི་སྲིད་དེ། ལྟོས་པ་མེད་པ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མའི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གོམས་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེའོ། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་བསྟན་པའོ། །རང་གི་རིགས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་བསྟན་པའོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པར་བྱེད་དེ། འདི་ ནི་དངོས་པོའི་མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་དེ་དག་ནི་དམིགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།གློ་བུར་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཤེས་པ་ཡོད་པ་རྟག་ཅེས་ཁས་ལེན་པ་ནི་རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བའོ། །གང་དག་ལ་རྟག་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་པའི་རྒྱུ་དང་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ། འདི་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྒྱུ་མེད་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་དང་ཤེས་པ་ཡོད པ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་སྙམ་པ་ལ། འདིས་ནི་མ་འོངས་པའི་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བག་ཆགས་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་སེམས་ཙམ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ སྟེ།མ་འོངས་པ་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཡང་སྐྱེ་བར་རྗེས་སུ་དཔག་གོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ནི་དོན་ཙམ་སྟོན་པར་ཟད་ཀྱི། སྦྱོར་བ་ནི་འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། བདག་དང་བདག་གིར་ཆགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་བའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་གཞན་གྱིས་ མཚམས་སྦྱོར་བར་ནུས་ཏེ།དཔེར་ན་སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཉལ་པོ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །མི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་འཆི་ཀ་མའི་སེམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བས་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བཅས་ པའི་འཆི་ཀ་མའི་སེམས་གཉེན་པོ་མེད་པ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུ་གཞན་བཀག་པས་རྒྱུའི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཉིད་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཡང་མི་སྐྱེ་ན། དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པས་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པས་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་ཡང་གྲུབ་བོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་རྟག་པ་དང་། ཆད་པ་མེད་པར་ཡང་འགྲུབ་བོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཕྱིར་རྟག་ཆད་ལྟ་བ་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་ལྡོག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྟག་པར་ལྟ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སྐད་ཅིག་གཞན་དང་གཞན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཆད་པར་ལྟ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

虽然从胜义谛的角度否定了内在事物是识的本性，但它在世俗谛中是以明显的本性自成的，而外境是物质的本性，所以既不是自成，又因为不能被识所取，也不是从他而成，因此永远不成立这一点上有差别。或者认为事物本无相而增益分别，所以因为无境，不是由事物的力量所生。
因为是次第显现，也不可能是突然等性质，因为无所依而次第生起是相违的。'所以'是说明量的意义。'习气相似'是譬喻。'正因为如此'是指事物等是分别，这是说明因相。'最初'是说明所立法。'从自类'是说明所立法。'如是'等是解释，这是对'非由事物力所生'等的解释，即'它们也非由所缘力所生'等。对'非突然'等的解释即是'无生因或'等。
承许识常有的是胜论派等。不依赖因是无因论者的见解。'对某些永远具有近住因和自性'应如是组词，这是按顺序显示无因常论者和识常论者的见解。
那么，未来世如何成立？为此说'此说明未来有'等。'此说明'是指其他心的因即是与颠倒习气相应的唯心，由此也能推知未来无缺因亦得生起。'如是'是说明量。这仅说明义理而已，其论式应如是立：任何与我执我所执颠倒习气相应的心，必能引生其他心，如前世交媾等心。死有心未离贪亦同此，故为自性因。因相也非不成立，因为已取未离贪死有心为所立。
由遮除其他因，唯此因无不具足已成立，故亦非不定，因为若如是亦不生，则应成非其因。由于在同品中有故也非相违，因此未来世也得成立。正因如此，即使在世俗谛中也能成立无常无断，为显示此义而说'是故常断诸见'等，一切法前刹那灭故非常见，后后刹那相续生故非断见。

།དེ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་དག་སྟེ། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་རྟག་ཏུ་ཡོད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་འདི་ནི་རྟག་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ལྡོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་ཆད་པར་ལྟ་བ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ནི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་། སྐྱེ་བ་ལྡོག་པ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དག་གིས་ཀྱང་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་དག་མི་སྲིད་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདིར་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན རྣམས་ཀྱིས་སོ།།གཉི་གར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པས་ཕྱིས་མེད་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པ་ནི་འཕགས་པ་ལྷའི་ཡིན་ནོ། །ལུས་དང་ ངག་དང་ཡིད་རྣམས་ཀྱིས་མེད་པ་པའི་ཆོས་སྤྱོད་ན་མེད་པ་པར་འགྱུར་རོ།།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་ལྟ་བ་བཞིན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡང་ཁས་ལེན་ན་། ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱེད་པ་ཡང་མི་འགལ་ན་ཇི་ལྟར་མེད་པ་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས་བསྟན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཁས་ལེན་པ་ནི་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ན་། དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་དུ་ཁས་ལེན་པ་རྣམས་ལ་མེད་དོ། །ཇི་སྟེ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བརྙེས་ཀྱིས་འཇིགས་པས་ཁས་ལེན་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་ པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།དེ་ཡང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ཆད་ཀྱིས་དོགས་པས་དེ་ལྟ་བུ་མི་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་སེམས་ཡིན་གྲང་ན་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཇི་སྙེད་པ་ཡང་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ རྟེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེས་ན་དོན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་གང་གིས་ན་འདི་དག་མེད་པར་འདོད་ཅེས་དེ་སྐད་དུ་འཆད་དོ། །ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་ པ་རྣམས་ལ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ལོག་ན་ཡོད་པར་འཛིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་དོ་ཞེས་འཛིན་པ་འདི་ཡང་ཤུགས་ཀྱིས་ལོག་པའི་ཕྱིར་གང་དག་ལ་དམ་འཆའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་མི་སྲིད་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་མེད་པར་འདོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེ་ དང་གཞི་དེས་ཆད་པར་ལྟ་བར་ཡང་མི་ལྟུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་ཡང་གཞུང་འདི་ལ་ སླ་བ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོད་ན།རེས་འགའ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོར་འཛིན་པ་ལོག་ན་གང་གིས་ན་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་བ་དངོས་པོར་འཛིན་པའི་རྩ་བ་ཅན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལྟ་ཞིག་ག་ལ་ཡོད་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །གང་ཆགས་པ་དང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་ལའོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་པའི་མཚན་མས་སོ། །འདིར་ཡང་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཏེ་འདི་ནི་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོར་ཁས་ལེན་པ་ཡོད་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ སྐྱོན་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ།འདི་ནི་ལྟ་བ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོར་ཁས་ལེན་པའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའོ། །ཡོངས་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པར་རོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་བསྟན་ པས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ།བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

所谓'这就是依于事物'是指常见和断见，如此，对事物执著为恒常存在的这种见解是常见，而执著其灭尽的见解则是断见，因此这两者都是依于事物。这仅是解释而已，也应当以生起、灭尽和相续来说明常断二见的不合理性。
所谓'此处所说'是指古代诸位大师。所谓'成为二者'是指常见和断见的特征。所谓'若有'是指若胜义中存在，则与后来不存在相违故。这是圣龙树亲口所说。第二个偈颂是圣天所说。
以身语意行持无实法者即成为虚无论者。如同承许世俗谛中存在的见解，若也承许因果事物，则行持身等诸业也不相违，怎么会是虚无论者呢？如《宝鬘论》中所说的这个偈颂来说明。
对此，有人说：'承许来世等不存在'是立宗，但这在一切世俗谛中承许者中是不存在的。如果说因为害怕世间讥讽而不承许，那么此时就会成为以身造恶行为的特征，但这在行持梵行等者中是不存在的。如果说因为担心失去供养恭敬而不如此行为，那么心若是如此，则如此的心念也是不存在的。
为什么呢？因为依止菩提，为了菩提而趣入的缘故，这是词义。因此，由义理力量来证成无实性时，如何以何因而许为无实，如是解释。或者，对于为菩提而安住于无分别智者，若遣除实有执著，则以实有执著为前提的缘故，'无'的执著也随之遣除，因此，对于不可能有如前所说立宗等过失者，如何许为无实，这是词义。
由彼因、彼缘及彼基础也不堕入断见，这是因为因果事物在世俗谛中安立的缘故。'彼因'等是异名。对'于无生中有行持的本性'如是安立词句。对解脱也容易通达此论典，这是说若有对事物的执著，则有时会生起烦恼，若遣除实执，则何以不得解脱呢？以实执为根本的烦恼岂会存在？如是思维。
关于'何处贪著'等，'何处'是指所缘，'以何'是指可爱相。所谓'此处也说'是指圣龙树所说，这是在《六十正理论》中所说。为何若有实执则会生起贪等过患？对此疑问而说'此是一切见之因'。'彼'是指实执，'彼'是指事物，'若了知'是指无自性，'彼'是指事物。如何由显示缘起而能了知无自性？对此疑问而说'依缘所生'。

།མ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཏན་ཚིགས་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདིར་དཔེ་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་ནོ། །ལན་གདབ་པ་གཅིག་ཁོ་ནས་འདི་ཐམས་ཅད་གཞུང་གཟུགས་པར་འདོད་ནས་ དྲི་བའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཕ་རོལ་པོའི་བསམ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་རྒ་ཤི་ལ་ཐུག་པ་རྣམས་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་རྟེན་སྐྱེས་པའོ། ། ལས་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །དངོས་གང་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་མཚོན་པར་བྱེད་པ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་འདྲ་བའི་རྟགས་སོ། །རྟགས་ལ་སེམས་ནི་དེར་ངེས པ་སྟེ།དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །རྟགས་ཀྱི་སེམས་དེ་ལས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་རྟགས་ཅན་བློ་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ལ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་བརྒྱུད་པས་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལེན་ འདེབས་པར་བྱེད་དོ།།འདི་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡང་མ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མི་འགལ་བ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁས་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་དངོས་པོ་གྲུབ་ པ་ཡིན་ཏེ།དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཉིད་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་མི་འགོག་གོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་མིང་ཀུན་རྫོབ་ཅེའམ་གཞན་ཡང་རུང་མིང་ཅི་དགར་ཐོགས་ཤིག་།དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉམས་པ་ནི་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་དོགས་པ་བསུ་བར་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།འདིས་ནི་གལ་ཏེ་ཁྱོད་འོལ་བྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་བ་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བར་ཁས་བླངས་ནས་དངོས་པོར་བརྗོད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དེར་ཟད་དེ་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་མིང་ལ་བརྩད་པ་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་ བ་རྣམས་ལ་བརྟག་མི་བཟོད་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་དེའི་ཚེ་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བརྟག་མི་བཟོད་པས་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་ཏུ་དངོས་པོར་ཁས་ལེན་པར་བྱེད།དེ་ལྟ་བས་ན་གལ་ཏེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་ འབྱུང་བ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཁས་བླངས་ནས་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་སྨྲ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་གིས་ན་མཚན་ཉིད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དོན་དམ་པ་པའི་ངོ་བོ་དེ་སྒྲུབས་ཤིག་།ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ལུགས་ཀྱིས་དེ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་མ་གྲུབ་བོ། །ཅི་སྟེ་གྱི་ན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་གཟུགས་བརྙན ལ་སོགས་པ་ཡང་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་ཡང་དེའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་ཡང་ཡོད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །བདེན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་ཅེས་ཀྱང་ གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་གྱི་ལུགས་དང་བསྟུན་པར་བྱེད་པ་སྟེ།འདི་ནི་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས་གསུངས་སོ། །རྣམ་པར་དབེན་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཀུན་རྫོབ་པ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོས་པ་ཙམ་ལ་འཇུག་བྱེད་ཅིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་ མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཚིག་གི་དོན་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་རོ།།བརླག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བས་སོ།

所谓'未生'是指'胜义'的剩余部分，若不是这样，则因将成相违。此处譬喻是影像。为了想以一个回答使这一切成为论式而提问，故说'复次'。
'无明与行'等是显示他方之意乐。烦恼即是从无明等乃至老死等，是因果之事。清净是与烦恼相违而生起的所依。业果相系即是业之异熟。事即是声等。如实即是具有无常等法。如是能表示的所作性等，即是如是相之因。
于因起心即是决定，是其因。从彼因心对声等无常等法所具之法，如是于有因法中所生起的有因智，唯于事中生起，因为间接与彼相系故。'若尔'等是作反驳。
这一切是由因果事而分别，因为未遮遣世俗因果事，故一切无相违性。若作是念：若许世俗因果事，则我等事得成就，因为所谓能作所作，即是事之相。若不遮遮彼，则可随意安立名言世俗或其他名称，事之体性无有损减。
为了迎接如是思虑之疑问，故说'若此安立'等。此说明：若你粗略承许缘起未经观察则令人欢喜而说为事，则仅止于此，我等亦不诤论名称。然而当于影像等缘起诸法不能观察而许为无事性时，如同影像般，于极微等亦不能观察，若是无错乱相，为何特别承许为事？
是故，若许胜义缘起性而说为事，则彼时于极微等，当成立何者令相成立之胜义体性。如所说理，彼一切皆不成立。若是世俗，则影像等亦当许为事性，因为彼亦有彼相故。如何影像等于识体性亦无所有，此已观察。
'真实'等是异门。'如是亦说'是随顺古师之理，此是从《六十正理论》中所说。'离分别义'是因为许世俗因果事故。'仅随闻而行'是因为如言随顺'一切法无自性'等仅是文字义故。'毁'是由于往恶趣。

།ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་པ་ལ་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོར་ལས་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པ་བསྟན་ལ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་ བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉི་ག་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྟེན་པར་བྱ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དོན་ དམ་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པ་ནི་དེ་དག་ལ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་རིགས་གྲང་ན།ཀུན་རྫོབ་བརྫུན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་སྙམ་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་དབང་དུ་རྒྱལ་བ་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་བདག་མེད་བཞིན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་གི་དང་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དགོས་པའི་དབང་གིས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས་ཀླན་ཀར་མི་རུང་ངོ་།།ཡང་དམིགས་པ་ཅན་གང་དག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ རྣམས་སོ།།ལྟ་བ་འདི་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མ་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དག་གི་ལྟ་བ་ལའོ། །འཁོར་གསུམ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། སྦྱིན་པ་པོ་དང་། ལེན་པ་པོ་དེ་དག་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་མི་དམིགས་པ་ནི་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །རང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིའོ། །དེ་དག་རང་ གིས་རིག་པར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མའི་གཞུང་ལའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྤོང་བ་བཞིའོ། །སོགས་པའི་ སྒྲས་ནི་བག་ཡོད་པའི་ཡན་ལག་དང་།བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་དག་བཟུང་སྟེ། བག་ཡོད་པའི་ཡན་ལག་ནི་མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་བཏུང་བ་སྤོང་བའོ། །བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་གླུ་དང་གར་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་མོ། །དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ལ། ཚུལ་ ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ།དེ་དག་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་བཞིན་དུའོ། །ལོག་པར་གཡེམ་པ་སོགས་ལས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་ སླའོ།།དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་ཚད་མའི་གནོད་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དངོས་པོར་དམིགས་པ་ཡང་ཚད་མའི་གནོད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །འདི་ནི་མ་ངེས་ པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སྔར་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གནོད་པའི་ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདི་ཡང་དག་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་མཐུས་སོ། །ནང་གི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ནི་གང་ཟག་ཏུ་སྨྲ་བ་འཕགས་པ་མང་པོས་བཀུར་བ་རྣམས་སོ། ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཉེ་བའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དམིགས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོབས་ཆུང་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡོད པར་བྱ་བ་དང་རིག་པར་བྱ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་ཡང་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་དཔྱད་ན་མི་འཐད་ལ།དོན་རིག་པར་བྱ་བ་ཡང་དུས་མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པ་ལ་སོགས་པས་དཔྱད་ན་མི་འཐད་པར་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ།

对于'为什么'这个问题，说到'业果存在'等，是为了显示在世俗谛中业果相连，而在胜义谛中无生等。因此，如前所说，为了增长福德和智慧二种资粮，应当依止、修习世俗谛和胜义谛二者。
首先，世尊对众生宣说胜义谛是为了不欺诳他们，这是合理的。那么为什么还要宣说虚妄本性的世俗谛呢？对此说'随顺世间诸佛等'。例如，虽然无我，但世尊仍说'我的'和'我'等，同样，为了遮遣我执等，基于需要而说蕴等，这是无可非难的。
又'某些实在论者说'是指说外境实有的毗婆沙师等。'在此见解中'是指中观派和瑜伽行派的见解。三轮指布施物、施者和受者，不执著这些即是三轮清净。'自己的'即是我所。'他们自己了知'的意思是自己明了。'于此'是指中观论典。
戒的支分是指离杀生、不与取、不净行、妄语四种。'等'字包含正念支和律仪支，正念支是指离饮酒，律仪支是指离歌舞等三种。这些既是从正见而生，又是戒的支分，如是组合词义，它们的清净也是如此。'如邪淫等'是指如贪欲邪淫等。'等'字包含杀生等。其余易懂。
'事物'是就所缘而言的第六格。论式是：凡为量所破者即是颠倒，如于阳焰起水想。而执实有也为量所破，故为自性因。为了完全遣除不定性而说'实际上'等，与前说相连。'能破量'与前说相连。'执为实有'是显示所缘的自性。
因为颠倒言说的因仅此而已，所以因不是不定，又因为存在于同品故也非相违。'由此力'即由所缘力。内道外道是指说有补特伽罗的圣大众部等。'即刻'意为不是无上正等菩提的近分。'诸实在论者的'与'微弱'相连。'无差别故'意为相同故。
'有和知不合理故'是指有也经一多自性观察则不合理，而对境的认知也经同时不同时等观察则不合理，如前已说。

།སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་མི་དམིགས་པ་ལུང་དང་ ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལས་གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སུམ་བརྒྱ་པ་ལས་སོ། །དངོས་པོར་ལྷུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །བཟློག་པ་ནི་ དངོས་པོར་མ་ལྷུང་བའོ།།མཆོད་པ་དང་ཕན་གདགས་པར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཆོད་པ་དང་ཕན་གདགས་པར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། མི་དམིགས་པར་ལྷན་ཅིག་འགལ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། མཆོད་པ་དང་ཕན་གདགས་པར་འདོད་པའི་དུས་ན་དམིགས་ པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་མོས་པའི་ཕྱིར་འདི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་འགལ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །དེ་ཉིད་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་དད་པའི་གནས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་ ཀྱིས་གཏི་མུག་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གསུམ་ཆར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། སྦྱིན་བདག་དང་། ལེན་པ་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདི་སྐད་དུ་དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མི་འགལ་བ་ཉིད་པས། དམ་ བཅས་པ་ངན་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་དབུ་མའི་ལམ་རྣམ་པ་གཉིས་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་ཕྱི་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་མའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་ འདི་ནི་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་དྲང་སྙམ་པ་ལ།བསྟན་བཅོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་སློབ་དཔོན་སྐལ་ལྡན་གྱིས་དབུ་མའི་སྙིང་པོ་ལས་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་སེམས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཁོ་ན་རིགས་པར་མཐོང་བ་རྣམས་སོ། ། ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་སྟེ། དོན་ནི་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དོན་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགྲུབ་པ་ཡོད་དོ་སྙམ་པ་ལ། དེ་ལྟ ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།འོ་ན་ནི་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ། རྡུལ་ཕྲ་མོ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོ་ལས་བསྟན་པས་ཕྱིར་འཇིལ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དག་པའི་ ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མི་འགལ་བ་ཉིད་དུ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་དེ་ནི་མདོ་དེར་གསུངས་པ་ཁོ་ན་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་སེམས་ཙམ་ཁོ་ན་བདེན་པར་ཡོད་དོ་སྙམ་པ་ལ། བློའི་མཐུ་མི་ཆུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ ལ་བློའི་མཐུ་མི་ཆུང་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེ་ལ་བློའི་མཐུ་མི་ཆུང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལྷག་པར་མངོན་དུ་བརྩོན་པ་དག་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཏེ། དེ་ དག་ནི་ལྷག་པར་མངོན་དུ་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྟ་བ་དེ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཙམ་ལའོ། །སེམས་ ཙམ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ཡང་འདི་རང་འབྱུང་བ་མེད་པས་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་དེ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པ་ཁོ་ནར་སྟོན་པ་ཡིན་ན།དེ་ཇི་ལྟར་ན་ཚུལ་འདིར་བརྟེན་ནས་ཤེས་པར་བྱ་སྙམ་པ་ལ། ཚུལ་འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་མེད་པར་རོ། ། ལེགས་པར་བཤད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།

为了说明布施等无所缘是有经教依据的，所以说'此是从正法集经中所说'。'从佛母中'是指从三百颂般若波罗蜜多经中。'执著实有'是指执著事物实有。'遮止'是指不执著实有。
通过'以供养和利益之心'等，说明供养和利益之心等与无所缘并不相违，即使在供养和利益之时有所缘取，但由于了解如幻等性质，这实际上就是无所缘，因此并不相违。
对于具有智慧者来说这并非极为可信之处，因为他们已经以无愚痴的善根趋入无颠倒。'三者'是指布施物、施主和受施者的特征。
这是说，虽然胜义中无所缘，但世俗中一切皆有，因此不相违，所以这并非错误的主张。'应当修习'是指在此观察中道的两个方面。'后一部分'是指后者的本质。
如果这样的话，'善男子，这是唯识'等这些话如何理解呢？对此说'论中'等。这是由具缘论师在《中观心论》中所说。'其他人认为'是指只见前一部分为正确的人们。
'唯是识'是指仅有诸识，因为对境极为隐蔽。通过'自性成立'等说明对境极为隐蔽的道理。若想通过比量成立，则说'即便如此'。
若认为会产生怀疑，则说'因为已破微尘等'。因此，唯识论师们以解深密经的教证作为反驳的依据，这是为了显示在世俗谛中宣说故不相违。
'如此'是指应当从该经中理解此语。如果认为唯识才是真实存在的，则说'智力不小'等。'具有不小智力'是指诸佛世尊。
'特别精进者'是指凡夫和菩萨们，因为他们特别精进。为了说明此见解契合真实而合理，所以说'因此'。'此中'是指一切法无自性的道理。
'于此'是指唯识。在唯识的道理中也说'此无自生'等，因此依他起性也是无自性的。若问如何依此方便而了知，则说'以此方便'。'极为'是指无有差别。'善说'是指为显示如前所说趋入真实的次第。

།རྩ་བ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་བ་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཙམ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པའི རྣམ་པ་ལ་གནས་ནས་སོ།།ཕྱི་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་གཞིག་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་དག་དམིགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པ་ལའོ་། །སེམས་ཙམ་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་བཟླ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དེས་ ཀྱང་འདའ་བར་བྱ་སྟེ།དེའི་གཟུང་བ་མེད་ན་དེ་ཡང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་མེད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ཡང་ཚུལ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་དོར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་སྐད་དུ་འདི་ནི་སེམས་ཁོ་ན་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་དོན་ནི་ མེད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་ན་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོངས་སུ་དོར་བར་བྱའོ།།དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་བོར་ནས་གཟུང་བ་མེད་ན་དེ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྒོམ་པ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་མཚན་ཉིད་སེམས་ཙམ་ཉིད་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་ཞིང་སྣང་བ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ལ་གནས་ པར་བྱའོ།།ཤེས་པ་དེ་ཡང་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་བསྒོམ་ཞིང་གཉིས་མེད་པ་ལས་འདས་པར་བྱས་ནས་སྣང་བ་མེད་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཡི་གནས་སྐབས་ན། །རྣལ་འབྱོར་དེ་ནི་ གང་ཞིག་ཡོད།།གང་ཞིག་གིས་ནི་ལྟ་ཞེ་ན། །དོན་དམ་པར་ནི་འགའ་ཡང་ལྟ་བ་མེད་ལ་རྣལ་འབྱོར་བར་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དཔེར་ན་ལྷས་བྱིན་ལྟའོ་ཉན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཇི་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་ མེད་པའི་ཤེས་པ་སྣང་བ་མེད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གང་ཞིག་གིས་སྣང་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད།རེ་ཞིག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེ་ན།དེ་ནི་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཇི་ལྟར་གཉིས་མེད་པ་ཉིད་དང་། སྣང་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རང་རིག་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས་ཕྱིར་རྗེས་སུ་ཐོབ་པའི་ཤེས་པས་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་ལ་རང་ལ་བདག་ཉིད་མེད་པར་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལྟར། རང་བཞིན་མེད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །རང་ རིག་པ་ཡང་གནག་རྫི་ཡན་ཆད་ལ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཀླན་ཀར་ཡང་མི་རུང་ངོ་།།ཐུག་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཡུལ་ཁོ་ནར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་དང་འདྲ་བས་ཐམས་ཅད་མཚུངས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འཇུག་པ་དེ་འདྲ་བ་དེ་ནི་བལྟ་བར་བྱ་བ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་ཞི་བ་ཡིན་ནོ། །སྨོན་ལམ་དག་གིས་རྣམ་པར་སྦྱངས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལ་སྨོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་བཞིན་ མེད་པ་ཉིད་མཁྱེན་པས་ཀྱང་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གནས་སྐབས་དེ་ནས་གཉིས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ལ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གཞན་གྱི་བདག་མེད་པ་ སྟེ་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་དེ་ཉིད་ལས་སོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔ་དང་བདག་པོའི་མཚན་ཉིད་རྒྱུ་ལོག་པས་སེམས་ཙམ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་གཅིག་ཡིན་ནོ།།དབུ་མ་པའི་ལུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་དངོས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མེད་པར་ངས་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སེམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཟུང་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ རྣམས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མེད་པར་ངས་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

'无根本'是指根本心的特征在胜义中也不可得。
'依唯心'是指安住于能取的行相。
'外境'是指要破除所取的行相的意思。
'真实所缘'是指以真如的特征为所缘。
'超越唯心'是指要超越能取的行相，因为没有所取时它也不合理。
'超越无相'是指依此方法也要舍弃对无二的执著的意思。
这是说，当如是观修'这唯是心而已，无有外境'时，应当完全舍弃对境的执著。
舍弃了那个之后，观修'无所取时彼亦不存在'，即应当完全断除以唯心为特征的能取行相，而安住于无相的智慧。
也应当以一等性相修习该智慧，超越无二后趣入无相性。住于此中即是入大乘之意。
若问：'若尔时，何者是瑜伽，谁在观察？'胜义中虽无能观者亦无瑜伽师，但在世俗中如说'提婆见闻'等，瑜伽师亦如是，故无过失。
若问：'瑜伽师的无二智、无相智是由谁了知为无相？不能是它自身，因为自作相违；也不能是其他，因为将成无穷'。
这不会有过失。如同通过自证而体验无二性和无相性，然后由后得智安立，自身无我也不相违。无自性也是如此。
自证为牧童以上皆已成立，故不应诽谤。
也不会无穷，因为二智唯以一切为境，如同毗婆沙师等相同。
瑜伽师们这种具有阶位特征的趣入是任运成就的，因为无有其他所见境。
因一切戏论寂灭故是寂静。
'以愿清净'是指由大悲愿度一切众生，以通达无自性智随顺轮回尽际。
对于'是何者'的疑问，说'殊胜智'等。从彼位中见无二相的殊胜智中无相智无有他性，即是无自性的意思。
'复次'是指在《楞伽经》中。
远离外在因缘、五种因相及增上缘相的因，安住唯心，是唯识宗的无生之一。
为显示中观宗的无生故。
'外无实'即是说我说诸法无外在自性。
'心亦非所取'即是说我说诸法无心的自性。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། ། འདིར་ཡང་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཙམ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྨྲ་བའོ། །འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་གསུངས་པའི་ཁུངས་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི དག་དང་།འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སྙམ་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་གསུངས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པ། འབྱུང་བ་ཆེ་ལ་སོགས་བཤད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཆེན་ པོ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ནར་ཡང་དག་པར་འདུ་སྟེ།དེའི་སོ་སོར་སྣང་བ་ཁོ་ན་ལ་དེ་དག་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་ཀྱང་རུང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་ཀྱང་རུང་སྟེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་པ་ལ། དེ་ཤེས་པས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དེ་མི་སྣང་བ་དེའི་ཕྱིར་ལོག་པར་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། ། མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བོད་པའོ། །འདི་ནི་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མ་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་པ་ཉིད་སྲབ་སྐྱོགས་དང་འདྲ་བས་སྲབ་སྐྱོགས་ཏེ། རྟ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བའི་ཐག་གུ་དང་འདྲ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག གོ།།གང་དག་ལ་ཚུལ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཡོད་པ། དེ་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མིང་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཚུལ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཁོ་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ལ། འདི་སྙེད་དེ་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།ཆོས་ལྔ་ནི་མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་མིང་ནི་སྒྲའི་སྤྱི་ནང་དུ་བརྗོད་པར་གནས་པའོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གཞན་གྱི་ དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གཉིས་མེད་པ་ཉིད་དེ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཉིད་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །རང་བཞིན་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་པོ་ཀུན་བརྟགས་ པ་དང་།གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །བདག་མེད་པ་གཉིས་ནི་གང་ ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་།ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའོ། །ཚུལ་རྣམ་པ་འདི་གཉིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དང་། དབུ་མའི་ཚུལ་ལོ། །རྣམ་འདོར་ནི་ཚངས་པའོ། །མིག་མི་བཟང་ནི་དབང་ཕྱུག་གོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་འདོར་གྱིས་བཤད་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་སྟོན་ཏོ། །རྣམ་རིག་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་སྟེ། གསང་བ་སྨྲ་བ་དེ་དག་ནི་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་རྟག་པ་གཅིག་པུ་ཁོ་ནའི་བདག གཅིག་ཡོད་པར་འདོད་དོ།།རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པའི་གཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འཆིང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་ དམ་པ་ཡིན་ནོ།

为什么呢？因为断除一切见解的缘故，如是则断除对实体等一切见解。因此，诸法无生的特征就是如此。
此处所说的是唯识宗世俗谛的主张。仅仅是引用《楞伽经》中所说的教证。唯是诸识而已。
那么，如何理解世尊所说的四大种及依四大种等之说呢？为此引用圣龙树所说的第二偈颂：'所说四大等'。世尊所说的四大等一切，都只是归摄于识，因为这些都是依各自显现而安立的缘故。
如果这样，无论是以识为自性还是以外境为自性，四大种在一切方面都是胜义有，对此说'由此智'。因为在真实智慧中不显现彼等，所以是颠倒分别，这是其意趣。'此'指的就是智。'不是吗'是呼应语。这是出自《六十正理论》。
'二理'指中观派和瑜伽行派。理就像缰绳一样，缰绳是指调御马匹的绳索，这是其意趣。
凡是具有如上所说二理所摄大乘的人，他们就是大乘者，因此名符其实。
为什么唯有二理所摄才是大乘，而其他不是呢？对此说'此等'。
五法是：名、相、分别、真如、正智。其中名是内在言说的共相。相是所取能取的相。分别是依他起自性。真如是无二性，即依他起自性离二取性，这是其意趣。正智是出世间无分别智。
自性是三自性：遍计所执、依他起、圆成实。
八识是：眼识等六转识、染污意识和阿赖耶识。
二无我是：人无我和法无我。
'此二理'是指唯识理和中观理。
梵天是毗纽天。不善目是大自在天。等字包括数论派等。
'即如'是说明毗纽天所说的唯识理。'唯识'是相对'我'而言，密教徒们认为一切众生中有一个遍及一切趣处的常一识性的我。
'常时清净'是因为自性本来清净。'佛'是因为离无明睡眠。'解脱'是因为无贪等束缚。这一切都是胜义谛。

།མ་རིག་པ་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གློ་བུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིག་པར་བྱའོ། །བླང་བ་དང་དོར་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལས་མ་གཏོགས་པའི་འདོར་བའམ། དོར་བར་བྱ་བའམ། ལེན་པའམ། བླང་བར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་བླང་བ་ཡང་ མེད་ལ་དོར་བ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཚངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་རང་བཞིན་ནོ། །མྱ་ངན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། །དེའི་ཚེ་མ་རིག་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞག་ལྔ་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཁྱབ་འཇུག་གིས་བཤད་པ་དབུ་མའི་ ལུགས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་གྲག་གོ།།མིང་ཙམ་ལས་ནི་རབ་འདས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཙམ་ལས་ཀྱང་འདས་པའོ། །དངོས་དང་དངོས་མེད་རྣམ་པར་སྤངས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པར་གཟུགས་ ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ཐམས་ཅད་ནི་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་། དངོས་པོའི་ངོ་བོའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབྱུང་དང་བསྡུ་ལས་ངེས་གྲོལ་ བ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དག་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་པས་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དམ་པའོ། །དེ་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། དངོས་ལ་དངོས་ཉིད་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དངོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པའང་དངོས་ཉིད་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དངོས་པོ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ན་དེ་ཡང་ག་ལ་འགྲུབ། དེ་རིག་བྱེད་རིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཚངས་པར་རིག་ཅེས བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཞི་བའི་མཛེས་པ་སྦྱར་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མིག་མི་བཟང་གིས་བཤད་པ་ཡང་དབུ་མ་པའི་ལུགས་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །འདི་ནི་ཞི་བའི་ཡིན་པས་ན་ཞི་བའི་ཡིན་ནོ། །བུ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བོད་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚངས་པ་མཆོག་བྱ་བ་ནི་མཆོག་དམ་པ་སྟེ། གཞན་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །གང་ལ་རིག་པ་ཁོ་ན་དབང་ཕྱུག་ཡིན་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །མུ་མཐའ་ཡས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པའོ། །དེ་ཡང་ཞགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་ཇི་ཙམ་དུ་དེ་ལ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ཙམ་དུ་དེ་ནི་དེའི་འཆིང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་ཡང་མཛེས་པར་སྦྱར་བ་དེའི་གང་ཙམ་ནས་བཤད་སྙམ་པ་ལ་ཕ་དང་བུའི་སྦྱར་བ་ལས་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །རི་དགས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་དགས་རྣམས་སོ། །མུ་སྟེགས་ རྣམས་ཉིད་གླང་པོ་ཆེ་དང་རི་དགས་དང་འདྲ་བས།མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་གླང་པོ་ཆེ་དང་རི་དགས་རྣམས་སོ། །དེ་དག་གི་ཚོགས་ནི་ཁྱུའོ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་འདི་དག་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དག་ནི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དོན་དམ་པར་གང་ཟག་མ་ལུས་པར་བདག་མེད་པར་གསུངས་པ་དང་འདི་དག་ལྷན་ཅིག་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ནམ་མཁའ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ཆེན་པོ་ དང་མཚུངས་པ་སྟེ།བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ནམ་མཁའ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆུང་བས་དེ་རྣམ་པར་བཅད་པས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ནམ་མཁའ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་སོ། །གཉུག་མ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་སྟེ། རི་དགས་དང་བྱ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད་ པའི་མ་རིག་པ་གང་ཡིན་པའོ།།གཉུག་མ་མ་ཡིན་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་མ་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེའི་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་བུམ་པའི་ནམ་མཁའོ།

由于无明和贪欲等是暂时的，故应当了知。所谓无取无舍是指除此之外没有可舍的、应舍的、可取的、应取的，因此这既无可取也无可舍。所谓梵天是指自性。所谓无忧是指解脱的同义词，因为此时已完全断除无明。所谓'从五日而生'，据说这是毗湿奴所说的中观宗义。
'超越仅有名称'是指超越一切言说，因为超越了这个那个等一切名言安立。'远离有与无'是指除此之外没有色等诸法，因为这一切都是虚妄的。因此它既非色等诸法的自性，也非无实法的自性，因为安住于实法的本性中。
'解脱于出入'是指远离生灭的同义词，因为它是常住的缘故，没有生灭。'彼'是指胜义我。对于如何解脱于有无的疑问，说到'有中无有性'等。'有'是指色等，因为它是虚妄的。'无中亦无性'是指由于无依赖于有，若有不成立则无也怎能成立。'彼知所知'是指知晓梵天的同义词。
'从寂静美妙结合而生'等是表明丑目仙人所说也是中观宗义。此为寂静故称为寂静。'独子'是呼语词。'最胜梵天'是指最上胜义，思维一切其他都是虚妄。对于唯有明智才是自在的，称其为此。'无边际'是指遍满。'彼即绳索'的意思是说，众生对此有多少执著，则此即成为其束缚的因。
对于此美妙结合从何处说起的疑问，说到'从父子结合而说'。'诸功德'是指勇、尘、暗三德。'诸野兽'是指野兽们。由于外道们如同大象和野兽，故说外道的大象和野兽。它们的群体称为群，如是词语安立。
'如是'表明这些外道虽然也说色等是虚妄，但他们仍然宣说有知等自性是真实的，因此显示如何与世尊究竟宣说一切补特伽罗无我不相符合。'如同大虚空'是指与大虚空相同，由于瓶等所摄的虚空是小的，为了显示遍及一切的虚空而特别说明是大的。
俱生是指与生俱来的，即连野兽和鸟类都具有的无明。非俱生是指从未听闻论典等而生的。'彼之虚空'是指瓶中虚空。

།རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །གལ་ཏེ་འོ་ན་གཉིས་སུ་མེད་པ་དེ་ ཇི་ལྟར་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མངོན་སྙམ་པ་ལ་།རྨི་ལམ་རྨིས་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་དམ་པར་གཉིས་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ལྟར་བདག་འདི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བས་འགལ་བ་མེད་དོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་དག་ གིས་བདག་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ།སྨྲས་པ་གསང་བའི་བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་པའི་ཁུངས་འདིར་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསང་བའི་བསྟན་བཅོས་ལས་སོ། །གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་ལུས་སོ། །རབ་བརྗོད་པ་ནི་བརྗོད་པ་སྟེ། གཟུགས་དང་ལུས་དང་བརྗོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ཐག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཐག་པ་ངེས་རྟོགས་ན་ཞེས་གོང་མ་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་བདག་ཀྱང་ངེས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་མིན་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པ་སྟེ་འདི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་ཐག་པར་ངེས་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལོག་ན་ཐག་པ་ཁོ་ནའོ སྙམ་དུ་ངེས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ལའང་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལོག་ན་གཉིས་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་བདག་གི་དེ་ཁོ་ན་གཉིས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ནར་སྨྲ་སྙམ་པ་ལ། སྲོག་ ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དེ་ནི་ལྷ་དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པ་སྒྱུ་མའི་དབང་གིས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་རང་ཉིད་རྨོངས་ནས་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་གཞན་ཉིད་ནི་མེད་དོ། །སྲོག་ཏུ་རིགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དོན་ཉིད་ནི་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།དེ་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་རིག་པའོ། །ཇི་སྟེ་གལ་ཏེ་འདི་གཉིས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཚད་མ་གང་ལས་གྲུབ་སྙམ་པ་ལ། གཉིས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་དཔེར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་སྟེ་གང་དང་ གང་ཡིད་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་གཉིས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ལྟ་བུའོ། །སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པ་འདི་ཡང་ཡིད་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡིད་དོན་དམ་པར་གཉིས་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། འོ་ན་དེ་ཇི་ལྟར་འགྲོ་བ་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་ བ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོར་གཉིས་སུ་སྣང་སྙམ་པ་ལ།སྣང་བ་འདི་ཡིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་ཇི་སྲིད་དུ་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་བདག་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་དེ་སྲིད་དུ་ཡིད་འདི་ཡིན་ཏེ། ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡིད་སྣང་བའི་ དབང་གིས་གཉིས་དམིགས་སོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཚེ་ཡིད་ཀྱི་ཡིད་ལོག་པའི་ཚེ་མི་དམིགས་སོ། །གལ་ཏེ་ནམ་ཞིག་ལྡོག་སྙམ་པ་ལ། གང་ཚེ་ཀུན་ཏུ་མི་རྟོག་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་འཛིན་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པའི་འཛིན་པ་མེད་པའོ། །གང་ལ་ གཉིས་སུ་མེད་པར་བརྗོད་པའི་ཚུལ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།སྔར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་དངོས་པོ་རྟག་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱ་ཆེར་བསལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སུན་དབྱུང་བ་གཞན་སྟོན་པ་སྟེ། འདིས་ནི་བཅིང་བ་དང་གྲོལ་བ་ཁས་བླངས་པ་དག་ ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་བསྟན་ཏོ།།རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒོམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཡང་འབྲས་བུ་མེད་པར་ཐལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་གོམས་པས་ཅི་ཞིག་བཟློག་ཅིང་ཅི་ཞིག་བསྒྲུབ་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། ། མི་ཟློགས་པ་ཡི་གཏན་ཚིགས་སུ། །སྤང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་རྟག་པའི་བདག་ཉིད་དེ། རྟག་པ་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་ནི་སྤང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་ཏུ་མི་རུང་བའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཤེས་པ་ཡང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

所谓'善说者'，是指造论者们。如果这样的话，无二性如何显现为种种自性呢？对此说'如同梦境'，就像在梦境状态时，识在胜义中虽非二性，却显现为种种自性一样，此我也与彼相同，故无相违。
这一切都是他们仅就我而言所说的，'此处说密续所说的教证'，'此处'是指在密续中。'色'是指外色等。'果'是指身。'善说'是指说，即将'色、身、说'连接起来。'绳'是指如同确知绳子，与上文相连。'如是我亦是确定'，是指确定为无二，意思是如同确定绳子，分别消失时确定唯是绳子一样，对我也是如此，分别二性消失时确定为无二性。
如果我的真实性是无二性，那么为何善说者们说命等也是真实呢？对此说'命等'等。'彼非彼天因'是指由无明幻力，自己迷惑为彼自性，使善说者们迷惑，除此之外别无他性。'命理'等是显示如上所说的义。'彼明'是指真实智。
如果怀疑此无二性是由何量所成就，对此说'无二'，这是作为譬喻。其论式如下：凡是意者，胜义中即是无二，如梦境状态。此觉醒状态也是意，故为自性因。
如果意在胜义中唯是无二，那么它如何显现为动与不动、所取能取二性呢？对此说'此显现是意'，意思是只要由无明力，自身显现为所取能取自性，那么就是意，因为是了知的缘故。因此说由意显现的力量而见为二。
当意的意消失时则不见。如果问何时消失，则说'若时无分别'等。'彼无执'是指无能取的执著。应连接为'于何有无二说理'。
'先前'是指先前已广泛破除一切常法的缘故。'复次'是指显示其他过失，这表明即使在世俗谛中，承认束缚与解脱也会有过失。
也显示瑜伽师们修习等障碍将无果。说'何所'，应连接为'由瑜伽习何所遮何所成'。说'不能遮之因，不能断'。'彼自性'是指我常住自性，因为常一自性不能断除。为不能成就之因而说'正智'等。

། དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཞིག་པ་ན་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལ་སུན་དབྱུང་བ་བུམ་པའི་ནམ་མཁའི་དཔེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལའོ། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། ཡང་སུན་དབྱུང་བ་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་གོམས་པས་གློ་བུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་གོ་སླའོ། །ཇི་ལྟར་མུན་ཁུང་མ་གཏོགས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ཡང་སུན་དབྱུང་བ་ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་ངེས་པ་ལ སོགས་པ་ཆོས་འགལ་བ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར།སྐྱེས་བུ་རྟག་པ་གཅིག་པུ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གནོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་མིན་གཉིས་སྣང་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་དེ་ལ་ཡང་། སུན་དབྱུང་བ་ཤེས་པའི་སྐྱེས་བུ་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།འདིས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལས་ལོག་པའི་དཔེའི་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་སྤྱིར་ཆོས་ཅན་ཙམ་ལ་གཉིས་མེད་པའི་ངོ་བོར་བསྒྲུབ་ན་ནི། དེའི་ཚེ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཆོས་ཅན་རྟག་པ་ལ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་གཞི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དང་། དཔེའི་ཆོས་ཅན་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་གང་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསང་བ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་། དེ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ལུགས་ལ་མཛེས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ ཁྱབ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁོ་ནའི་ཡིན་གྱི།གཞན་དག་གི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་སྲིད་པ་དབང་ཕྱུག་གི་ཡིན་པས་ཡེ་སྲིད་པའོ། །ཡང་དག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །སྔར་སྨོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྟག་པ་བསལ་བའི་ཚུལ་ གྱིས་སོ།།རང་གི་སྡེ་པ་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཙུན་པ་དགེ་བསྲུངས་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཐམས་ཅད་གོ་སླའོ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་རང་བཞིན་སྟོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ལྷག་མ། རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་བཤིག་ན། །སྲིད་པ་ ཀུན་ནི་ཡོང་གིས་ཐམས་ཅད་སྟོང་།།ཕྱོགས་གཅིག་སྟོང་ཉིད་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །འདིར་ཡང་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་སོ། །རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའིའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་སྙམ་ པ་ལ།གལ་ཏེ་དོན་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་དོན་གཅིག་ཅིག་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་། དེའི་ཚེ་ཅིའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་། འདིས་ནི་ཐ་སྙད་འདི་འཇིག་རྟེན་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་སྡེ་ མང་དང་འགལ་བར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རབ་འབྱོར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་གཏོགས་པར་བྱིས་པ་རྣམས་གང་ལ་གནས་ནས་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཉིད་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་ཆ་ཤས་གཞག་པ་ཙམ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། འཕགས་པ་ཆོས་ ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལས།རིགས་ཀྱི་བུ་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་འདི་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་སྐྲག་པའི་གནས་ཡོངས་སུ་སྤང་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེའོ། །འགག་གོ་ཞེས་གསུང་གི་འདི་ལ་ཆོས་གང་ ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།ཁྱབ་དང་དབང་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་འཇུག་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའོ། །དཔག་ཏུ་མེད་པར་གནས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུའོ། །འཇིག་རྟེན་སྤྱི་བོར་གྱུར་པས་ཀྱང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ངོ་། །ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ངོ་། །ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་བཞིན་དག་པས་ན་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་ལྟར་དག་པའོ། །བདག་མེད་པ་དང་པོ་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའོ།

所谓'彼性'，是因为真实的智慧是其本性。对于所说的'当瓶子等毁坏时'这一说法的驳斥，说了'瓶子虚空的比喻'等。'于彼处'是指虚空。对于'如同凡夫们'这句话，又说了'以见到真实性的修习，暂时的'等驳斥，容易理解。对于'如同除了黑暗洞穴'等这句话的驳斥，说了'确定和不确定'等。这一切都是说明由于承认确定等相违的法，因此对于承认补特伽罗是常一的观点进行了破斥。
对于'非二显二'这一论式，也说了'知者补特伽罗常一'等驳斥。这是说明所立法之外的喻依不成立。如果是要证成一般法相仅是无二的本性，那么就成了成立已成，因为我们唯识论者也同样承认这一点。对于常住的有法，因的所依不成立，喻依也不成立。
'他们所说'是指密宗论师们所说，这与'在如来的教法中是美妙的'相连。遍及一切事物的空性教法唯有世尊独有，而非其他人所有。'本有'是指本有自在天所有故称本有。'真实性'即是真如。'前面所说'是指以遮遣常住事物的方式。'自部某些'是指尊者护法等，都容易理解。
对于'一切诸法恒时性空'等，余下的偈颂说道：'诸菩萨破坏诸事物，一切轮回皆悉空，外道宗派唯片面空性。'此处'也说'是指圣龙树所说。'缘起'即是依缘而起。对于为何未见的疑问，说了'若一义'等，若有一个胜义中存在的义，那么为何要承认一切法无自性？这是说明此言教与世间相违。
'与诸经相违'是指世尊对须菩提说：'除颠倒外，愚者所依而造作业的法性，连毫毛尖许都不存在。'圣正法集经中说：'善男子，世间住于此执著生灭。因此，如来为了断除世间怖畏处，依世俗说有生有灭，实则此中无有任何法生。'
'遍及主宰等'是指遍入天、自在天等。'无量安住因'是指建立一切世俗的因。'世间顶上者'是指声闻缘觉等。'亦'字表示殊胜凡夫也是。'如月光般清净'是因为如同月光般清净。'第一无我'是指人无我。

།གང་དག་ལ་ལོག་པར་བསྟན པའི་གྲུབ་མཐར་འཆེལ་བའི་བློ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།དེ་ལུགས་རྗེས་འཇུག་བློ་ཅན་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་བློ་ཅན་རྣམས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་གང་ལ་སྙིང་རྗེ་ཉིད་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་ སྐད་ཅེས་བྱའོ།།མེ་ལྕེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེའོ། །གྲངས་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཁོ་ནའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ས་བོན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་ པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།འདིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོ་ནི། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཕགས་པ་ལྷའི་ཡིན་ནོ། །གཏི་མུག་དབང་གིས་བསྒྲིབས་གྱུར་ཏེ། །ཞེས་པ་ནི་གཏི་མུག་གིས་ཀུན་ནས་བསྒྲིབས་པའོ། །ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་དང་པོ་བཟོད་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས།འཇིག་རྟེན་འདི་ན་མུ་སྟེགས་ཅན་གཞན་གང་། །འཁོད་པ་དག་ལ་དེ་ནི་ཡིད་མི་སྡང་། །དེ་དག་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཉེར་འཇོག་ལ་། །འདི་ནི་བཟོད་པ་དང་པོའི་བྱེ་བྲག་ཡིན། །ཞེས་ བྱ་བ་འབྱུང་ངོ་།།གངས་ནི་ཁ་བའོ། །དེའི་རང་བཞིན་གྱི་རི་སྟེ། རི་བོ་ནི་གངས་རིའོ། །དེ་ཡི་ཁ་བའི་དུམ་གྲུགས་ནི། །གངས་རིའི་ཁ་བའི་དུམ་གྲུགས་སོ། །དེ་ནི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ཤིན་ཏུ་འཇེབས་པའང་ཡིན་ལ། གངས་རིའི་ཁ་བའི་དུམ་གྲུགས་ལ་བབས་པ་ཡང་ཡིན་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་ རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ།དེ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ངན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདོལ་པའོ། །ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མར་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པའི་དུས་སུ་གོ་རིམས་ཇི་བཞིན་པ་འམ། །ཡང་ན་མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། ཕན་ཚུན་དཔྱོད་ པ་དག་ཏུའོ།།གསེར་ནི་ས་ལེ་སྦྲམ་མོ། །གང་ལ་འཁོར་བ་ན་མ་འདྲིས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ནི་མི་དང་ལྷ་ཡུལ་པའི་འདྲེན་པ་མཐའ་དག་གི་ཅོད་པན་གྱི་ཕྲེང་བས་བརྒྱན་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཞབས་པདྨ་གཉིས་ཀྱང་ཡིན་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ཡང་དག་ཡེ་ ཤེས་ཚོལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱུར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མ་ཡིན་ནོ།།གང་དག་ལ་བློ་མིག་ཞིབ་པ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླ་བས་རྣམ་པར་མ་ཕྱེའོ། ། དབུ་མའི་རྒྱན་གྱི་དཀའ་འགྲེལ་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།

对于那些执着于邪说宗派的心，如是安立词句。'随顺如来教法的智者们'，即是随顺如来教法的智者们。对于如来教法中具有悲悯为种性之处，称之为如是。'火焰'即是火。'具数'即是唯一。'于法身'即是'损害'，因为趋入损害法身种子即是胜义谛的信解。'复次所说'即是圣龙树等，此中第一偈颂是龙树上师所说，第二等是圣天所说。'为愚痴所蔽'即是被愚痴遍覆。'如月灯三昧经中初忍差别所说'即是其中说道：'世间诸外道，于彼心不嗔，对彼起悲心，此为初忍别。'
'雪'即是雪。其自性之山，即是雪山。'其雪块'即是雪山的雪块。既是阳光极其适宜照射，又是落在雪山的雪块上，如是安立词句，因为与彼相似。'贱种'即是旃陀罗。'始中后善'即是闻思修时的次第，或者是现量、比量、互相观察等。'金'即是纯金。对于轮回中具有无杂染智慧者，称之为如是。既是人天导师一切冠冕花鬘所庄严，又是双足莲花，如是安立词句。'勤求真实智'即是'成为'之余词。
对于那些具有细密慧眼者，如是安立词句。其余易解故未作分别。《中观庄严难释》由堪布莲花戒造作圆满。

། །།རྒྱ་གར་གྱི་ ་མཁན་པོ་སུ་རེན་དྲ་བོ་ངྷི་དང་།

印度堪布苏仁陀菩提和

D3887

པྲ་ཛྙཱ་ཝརྨ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།། །།འདི་ལ་ཤློ་ཀ་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་ཡོད་དོ།།[་@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མ་དྷྱ་མ་ཀཱ་ལོ་ཀ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། དབུ་མ་ སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ།འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་ན་མི་མཁས་གང་དག་ལྟ་བ་ཉམས་པས་དངོས་ལ་ཞེན་པའི་གདོན་ཆེན་གྱིས། །ཟིན་པའི་དབང་གིས་བློ་གྲོས་ཉམས་པས་ཆེ་བའི་ཆེ་བ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་སོགས་ལ། །སྨོད་པར་བྱེད་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཕུང་བ་འབའ་ཞིག་ བྱེད་དུ་ཟད་པ་དེ་དག་གི་།འབྱུང་པོའི་གདོན་རྣམས་ཞི་བར་བྱ་ཕྱིར་སྙིང་རྗེས་གསོ་བའི་ཐབས་ནི་བརྩམ་པར་བྱ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དྲ་བ་མཐའ་དག་འབྱུང་བའི་རྩ་བ་ནི་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་པས་དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ། ལེགས་པའི་གོ་འཕང་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཆོས ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་རྩོམ་མོ།།འདི་ན་ཁ་ཅིག་དོན་དམ་པ་ཟབ་མོའི་ཚུལ་གྱི་རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་མི་དཔོགས་ནས་སྨྲ་བ། ལུང་ངམ་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་གྲང་ན། རེ་ཞིག་བཀའ་ལུང་གི་སྒོ་ནས་ནི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ སུ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚིག་ནི་འདོད་པ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པས་ཚད་མ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པ་ཡོད་དུ་ཆུག་ན་ཡང་ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཏན་ལ་དབབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྟོགས་པར་བྱེད་པ་གང་དག་དེའི་གསུང་རབ་ཀྱི་ལུགས་ཁས་ལེན་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་གང་གིས་ན་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་དངོས་པོ་མ་ལུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཉེ་བར་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ། །མདོ་ཁ་ཅིག་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མ་སྐྱེས པ་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ།རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དྲང་བའི་དོན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ནི་དགོངས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་པོ་ཀུན་ བརྟགས་པ་དང་།གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རྣམས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མཚན་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལས་དགོངས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གཟོད་མ་ ནས་ཞི་བའོ།།དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་མདོའི་དོན་གྱི་དགོངས་པ་སྦྱར་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ནར་ ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེ་བྲག་འབྱེད་ཀྱི།རང་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡང་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་དེས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་། །དེ་བས་ན་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་ཀྱི།དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་ལུང་གི་སྒོ་ནས་ནི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་དབེན་པར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཡུལ་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉེ་བར་སྟོན་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།མངོན་སུམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་དམ་བཅས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།

由般若瓦玛和主译师班智耶喜德等人翻译、校对并审定。此论有一千三百八十颂。

